Het Nationalsozialistische Kraftfahrkorps (NSKK) was een paramilitair onderdeel van de NSDAP. Het hoofddoel van het NSKK was het verspreiden van de 'motoriseringsgedachte': de popularisering van het gebruik van auto- en motorvervoer. Oorspronkelijk opgericht op 1 april 1931, vormde het tijdens de Tweede Wereldoorlog een hulporganisatie voor onder andere de Luftwaffe. Tijdens de oorlog diende het NSKK als bevoorradingseenheid aan de verschillende fronten. Tot juni 1942 had Adolf Hühnlein de leiding, na zijn dood werd hij opgevolgd door Erwin Kraus.
Oorlogsinzet In Duitsland bestond het NSKK uit verschillende zogenaamde Motorgruppen. Na 1939 bleven de Motorgruppen gehandhaafd, hoewel de leden, allen vrijwilligers, opgeroepen werden voor het vervullen van hun dienstplicht. Daardoor konden zij geen lid blijven van het NSKK. In Duitsland zelf trainde het NSKK onder andere vrachtwagen- en tankchauffeurs voor de Wehrmacht. Aan het front volgde vanaf 1939 samenwerking met verschillende militaire onderdelen. In Polen bestond de samenwerking uit vervoerstaken voor de SS en verkeersregelaars voor de Wehrmacht. Vanaf 1940 werkte het NSKK ook met de Luftwaffe samen. In Frankrijk vervoerden NSKK'ers materialen voor de Luftwaffe. Deze materialen werden gebruikt voor de reparatie van veroverde vliegvelden die beschadigd waren geraakt. Met het begin van operatie Barbarossa werden NSKK'ers ook in Rusland ingezet.
Vrijwilligers Vanaf januari 1941 wierf het NSKK diverse buitenlanders aan als vrijwilliger. De Nederlandse en Belgische vrijwilligers werden voor het grootste deel samen opgeleid in Diest en in Vilvoorde in België.
Nederland In Nederland bevond de staf zich in Den Haag, hoewel vrijwilligers zich ook via SS-wervingskantoren konden aanmelden. Er was ook opleiding op kleinere locaties zoals de Detmerskazerne in Eefde. Deze NSKK'ers kwamen in dienst van de NSKK Gruppe Luftwaffe. Anderen kwamen via een Gewestelijk Arbeidsbureau bij het NSKK Legion Speer of NSKK Gruppe Todt terecht. Uiteindelijk dienden er ongeveer 10.000 Nederlanders bij het NSKK. De NSKK-Staffel des Wehrmachtsbefehlshabers Niederlande werd op papier op 1 september 1943 opgericht en diende per 1 december 1943 actief te worden. Op papier werkten de NSB en het NSKK samen en viel de nieuwe organisatie onder de hoogste Wehrmachtbevelhebber in Nederland, Friedrich Christiansen. In de praktijk traden veel NSB'ers toe en viel het onderdeel onder het NSKK en niet onder de Wehrmachtsbefehlshaber. Oorspronkelijk had het onderdeel de taak om in geval van een geallieerde landing op Nederlands gebied direct burgers te evacueren. Toen de geallieerde legers in september 1944 Nederland naderden, kwam er van deze inzet weinig terecht. Vrachtwagens en bussen waren in onvoldoende mate beschikbaar en de NSKK'ers die bij de Staffel dienden, kregen andere taken, onder andere bewaking of transport van kostbaarheden. De dagelijkse leiding in Nederland lag in Nederland bij NSKK-Gruppenführer F. Hegendörfer (vanaf november 1943), die samenwerkte met de Nederlandse Banleider der Motor-WA H.F.A. Eman³. Eman kreeg na de oorlog tien jaar gevangenisstraf voor zijn aandeel in de werving van Nederlanders bij het NSKK.
België Aanvankelijk werden Belgen ingezet voor het vervoer in Frankrijk. Na de inval in de Sovjet-Unie worden de Belgische contractuelen hoofdzakelijk aan het oostfront ingezet en worden de eenheden bewapend voor de strijd tegen partizanen. Het Vlaams Nationaal Verbond (VNV) dwingt af dat Vlaamse vrijwilligers voor de NSKK lid moeten zijn van het VNV waarin ze op papier de Dietse Militie/Motorbrigade vormen. In Wallonië wordt een Brigade Motorisée Rexiste opgericht. In 1943 start de Deutsch-Vlämische Arbeitsgemeinschaft (DeVlag) een aparte werving voor het NSKK. Na de oorlog worden circa 4.000 Belgen voor lidmaatschap van het NSKK veroordeeld, hoofdzakelijk wegens militaire collaboratie.België in oorlog: Nationalsozialistisches Kraftfahrkorps (NSKK)
Leiding Nr. Afbeelding Korpsleiders van de NSAK/NSKK Aangetreden Einde termijn Duur termijn Opmerking 1 100px Oberste Führer der SA en Hauptmann a.D.Franz Pfeffer von Salomon(1888-1968) 1 april 1930Delpher.nl: Opbouw en samenstelling van het N.S.K.K. gezien vanuit zijn geschiedkundige ontwikkeling, 1942. p.7. Geraadpleegd op 24 april 2026. Leider van het NSAK. Vanaf 1 april 1931 gewijzigd in de NSKK. 2 100px KorpsführerAdolf Hühnlein(1881-1942) 30 april 1933Miller & Schulz 2015, p.600. 18 / 21Lepage 2015, p.116. juni 1942 9 jaar, 1 maand en 19 dagen Van half december 1930 plaatsvervangend korpsleider van het NSAK.Delpher.nl: Opbouw en samenstelling van het N.S.K.K. gezien vanuit zijn geschiedkundige ontwikkeling, 1942. p.8. Geraadpleegd op 24 april 2026.Miller & Schulz 2015, p.598. 3 100px KorpsführerErwin Kraus(1894-1966) 21 juni 1942 8 mei 1945 2 jaar, 10 maand en 17 dagen Organisatiestructuur De organisatiestructuur vanaf 1938II. Das NSKK: Organisation und Aufbau 1933-1945: Innere Strukturen: Amter, Selbstdarstellung und Ausbildung, Korpsführung und Ämter. p.81-82. Geraadpleegd op 10 januari 2026.:
Stab des Korpsführers (staf van de korpsleiding) Stabsführer NSKK-Obergruppenfuhrer Josef Seydel (1935 - 10 april 1945)
Dienststelle München (dienstonderdeel München) Verwaltungshauptamt und Kassenwalter NSKK-Gruppenführer August Köbele Organisationsamt NSKK-Brigadeführer Theodor RulandSHAEF 1945, p.19. Sanitätsamt NSKK-Gruppenführer Dr. A. Riedmater Rechtsamt NSKK-Gruppenführer Ludwig Trendel Inspektor für Technische Ausbildung und Geräte
Inspektor für Ausbildung der Motor Hitler Jugend
Stabskommandeur München NSKK-Oberstaffelführer Bruno Ney
Dienststelle Berlin (dienstonderdeel Berlijn) Abteilung Wehrsport
Musikinspizient NSKK-Oberstaffelführer Eix Amt Presse NSKK-Gruppenführer Hans Kreuzlin Amt Verkehr
Inspektor der Reichsmotorschulen
Inspektor für Ausbildung
Stabskommandeur Berlin NSKK-Brigadeführer Jost Martin
Chefstabsführer (stafchef) NSKK-Obergruppenführer Adolf von DenkSHAEF 1945, p.18. Chefadjutant Adolf JägerAxis History Forum: Complete list of NSKK- & NSFK-Obergruppenführers?. Geraadpleegd op 23 april 2026. Inspekteur für technische Ausbildung und Geräte (vanaf 1935) (inspecteur technische opleiding en uitrusting) NSKK-Obergruppenführer Erwin Kraus Inspekteur der Motorsportschulen (inspecteur voor Motorsportscholen) NSKK-Obergruppenführer Herbert Schnull Reichskassenverwalter (rijkskassier)
Organisationsamt (organisatieafdeling) NSKK-Gruppenführer Theodor Ruland Personalamt (personeelsbureau) NSKK-Obergruppenführer Hans Klug Sanitätsamt (medische dienst) NSKK-Gruppenführer Dr G Niedmeier Rechtsamt (juridische dienst) NSKK-Oberführer Ludwig Trendel Stabskommandant (stafcommandant)
Amt Kraftfahrsport (ambt motorsport) NSKK-Gruppenführer Leo von Bayer-Ehrenburg Amt Presse (ambt Pers) NSKK-Obergruppenführer Hans Helmut Krenzlin Amt Verkehr und Inspekteur für Ausbildung (ambt Verkeer en Inspecteur voor Opleiding)
Reichsführerschule (rijksleidersschool)
Reichsmotorsportschule (rijksmotorsportschool)
Technische Führerschule (technische leidersschool)
Amt für Technik (ambt voor Techniek)
Amt für Sport (ambt voor Sport)
Amt für Verkehr (ambt voor Verkeer)
Regio'sLepage 2015, p.107-108. Nord (Noord), (per regio was het hiërarchisch opgebouwd zie hieronder) Süd (Zuid) West (West) Mitte (Centraal) Ost (Oost)
De hiërarchische opbouw van de eenheden van hoog naar laag: Obergruppe (Hoofdniveau) └─ Motorgruppe (4 à 5 per Obergruppe / Gemotoriseerde divisie) └─ Motorbrigade (5 à 6 per Motorgruppe / Regiment) └─ Motorstaffel (3 à 6 per Motorbrigade / Gemotoriseerd bataljon) └─ Motorsturm (6 per Motorstaffel / Gemotoriseerde compagnie) └─ Trupp (Transportpeloton) └─ Schar (3 à 4 per Trupp / 8 tot 16 mannen)
EenhedenThomas 1992, p.4. Motorgruppe (divisie) - 10.000 - 20.000 manschappen Motorobrigade (brigade) - 6100 manschappen en 2758 voertuigen Motorstandarte (regiment) - 2014 manschappen in drie bataljons; vredestijd sterkte: 3000 - 4000SHAEF 1945, p.17. Motorstaffel (bataljon) - 985 manschappen in drie compagnieën van 313 manschappen elk Motorsturm (compagnie) - drie tot vier pelotons Trupp (peloton) - drie tot vier secties Schar (sectie) - 8 tot 16 manschappen
Zie ook Lijst van rangen en insignes van het Nationalsozialistisches Kraftfahrkorps Lijst van rangen en insignes van het Nationalsozialistisches Fliegerkorps Nationalsozialistisches Fliegerkorps Nationalsozialistisches Reiterkorps
Categorie:NSDAP Categorie:Organisatie in de Tweede Wereldoorlog Categorie:Paramilitaire organisatie