thumb|Die Meistersinger von Nürnberg, Leipzig, 1960 Die Meistersinger von Nürnberg is een opera van Richard Wagner uit 1868. De opera is gebaseerd op de geschiedenis van de Duitse minne- en meesterzangers (Meistersinger) zoals Hans Sachs en Walther von der Vogelweide.

Wagner keert in deze opera terug tot de traditionelere diatoniek. De Meistersinger heeft ook veel van de ouderwetsere Grand opéra, met koren, aria's en een kwintet. Maar het blijft Wagner. Dit is in vele elementen te herkennen: de conceptie - zoals steeds bij Wagner - in drie bedrijven: these, antithese en synthese; de vondst om het werk in de Nürnberger Catharinenkirche te laten beginnen vanwaar het zich verder ontwikkelt; het orkest dat zingt, voorspelt, verbindt en de toehoorder als het ware omspoelt.

De Meistersinger neemt als komedie een aparte plaats in te midden van Wagners andere opera's: er worden mensen in gefopt, het luchthartige overheerst. Het drama, de zin van het werk, ontstaat omdat er ook een tegenstelling wordt opgevoerd. De tegenstelling tussen enerzijds de regels die formeel een lied een Meisterlied doen zijn, en de vernieuwing, hier gepersonificeerd in Hans Sachs en Walther von Stolzing, die de regels willen verruimen.

Synopsis Walther is verliefd op Eva, de dochter van Meister Pogner, een goudsmid. Zij wil ook hem, zo wordt gaandeweg duidelijk, maar ze houdt aanvankelijk de boot af omdat degene die haar krijgt een Meistersinger moet zijn. In een zangwedstrijd kan iedereen die een oogje op haar heeft zich trachten te bewijzen. Uiteraard wint Walther met een prachtig lied en verliest zijn rivaal Sixtus Beckmesser, die als man voor Eva minder appetijtelijk is. Bovendien is Sixtus de 'Merker'; hij vervult met genoegen de rol van degene die overtredingen tegen de regels bij het zingen 'aanmerkt'.

Muzikaal beweegt het werk zich op een hoog niveau. Met name de figuur van Hans Sachs wordt fraai in de muziek uitgewerkt, bijvoorbeeld in het voorspel tot het derde bedrijf dat zijn beschouwelijke aard onthult. Een ander hoogtepunt is het slottoneel van het tweede bedrijf, waarin de burgers van Neurenberg met elkaar in gevecht raken, de zogenaamde Prügelszene. Ze vechten met elkaar op het motief van het mislukte lied van Beckmesser, totdat ineens het orkest het motief van Walthers lied inzet. Nadat de nachtwaker nog een keer heeft gewaarschuwd dat het nu rustig moet blijven, komt het bedrijf aan zijn eind.

Bibliografie Bronnen John Deathridge/Martin Geck/Egon Voss, Wagner Werk-Verzeichnis. Verzeichnis der musikalischen Werke Richard Wagners und ihrer Quellen, Mainz (Schott) 1986, . Richard Wagner, Die Meistersinger von Nürnberg, eerste uitgave van de partituur, Mainz (Schott Verlag) 1868. Richard Wagner, Die Meistersinger von Nürnberg, facsimile van het libretto autograaf, Mainz (Schott) s. a. . Richard Wagner, Entwürfe zu »Die Meistersinger von Nürnberg«, »Tristan und Isolde«, »Parsifal«, ed. Hans von Wolzogen, Leipzig (Siegel) 1907. Richard Wagner, Die Meistersinger von Nürnberg, facsimile van de autograafpartituur, München (Dreimasken Verlag) 1922. Richard Wagner, Die Meistersinger von Nürnberg, WWV 96, critical edition, ed. Egon Voss, 3 voll, Mainz (Schott) 1980-1987. Richard Wagner, Die Meistersinger von Nürnberg, facsimile van het libretto autograaf, ed. Egon Voss, Mainz (Schott) 1982.

Literatuur Theodor W. Adorno, Versuch über Wagner, »Gesammelte Schriften«, vol. 13, Frankfurt (Suhrkamp) 1971; English translation: In Search of Wagner, trad. Rodney Livingstone, Manchester (NLB) 1981. Frank P. Bär, Wagner — Nürnberg — Meistersinger: Richard Wagner und das reale Nürnberg seiner Zeit, Verlag des Germanischen Nationalmuseums, Nürnberg 2013, . Dieter Borchmeyer, Das Theater Richard Wagners. Idee ─ Dichtung ─ Wirkung, Stuttgart (Reclam) 1982; English translation: Drama and the World of Richard Wagner, Princeton (Princeton University Press) 2003, . Patrick Carnegy, Wagner and the Art of the Theatre, New Haven/CT (Yale University Press) 2006, . Attila Csampai/Dietmar Holland (edd.), Richard Wagner, »Die Meistersinger von Nürnberg«. Texte, Materialien, Kommentare, Reinbek (Rowohlt) 1981. Carl Dahlhaus: Wagners Konzeption des musikalischen Dramas, Regensburg (Bosse) 1971, 2. edition: München/Kassel (dtv/Bärenreiter) 1990. Carl Dahlhaus: Richard Wagners Musikdramen, Velber 1971. Carl Dahlhaus, Der Wahnmonolog des Hans Sachs und das Problem der Entwicklungsform im musikalischen Drama, in: Jahrbuch für Opernforschung 1/1985, pp. 9–25. John Deathridge, "Wagner Beyond Good and Evil", Berkeley/CA (California Univ. Press) 2008, . Ludwig Finscher, Über den Kontrapunkt der Meistersinger, in: Carl Dahlhaus (ed.), Das Drama Richard Wagners als musikalisches Kunstwerk, Regensburg (Bosse) 1970, pp. 303–309. Lydia Goehr, »— wie ihn uns Meister Dürer gemalt!«: Contest, Myth, and Prophecy in Wagner's »Die Meistersinger von Nürnberg«, in: JAMS 64/2011, pp. 51–118. Arthur Groos, Constructing Nuremberg: Typological and Proleptic Communities in »Die Meistersinger«, in: 19th-Century Music 16/1992, pp. 18–34. Arthur Groos, Pluristilismo e intertestualità: I »Preislieder« nei »Meistersinger von Nürnberg« e nella »Ariadne auf Naxos«, in: Opera & Libretto, 2/1993; Olschki, Firenze, pp. 225–235. Helmut Grosse/Norbert Götz (edd.), Die Meistersinger und Richard Wagner. Die Rezeptionsgeschichte einer Oper von 1868 bis heute, »Ausstellungskatalog des Germanischen Nationalmuseums Nürnberg«, Nürnberg (Germanisches Nationalmuseum) 1981. Klaus Günter Just, Richard Wagner ─ ein Dichter? Marginalien zum Opernlibretto des 19. Jahrhunderts, in: Stefan Kunze (ed.), Richard Wagner. Von der Oper zum Musikdrama, Bern/München (Francke) 1978, pp. 79–94. Marc Klesse, Richard Wagners »Meistersinger von Nürnberg«. Literatur- und kulturwissenschaftliche Lektüren zu Künstlertum und Kunstproduktion, München (AVM) 2018. Jürgen Kolbe (ed.), Wagners Welten. Katalog zur Ausstellung im Münchner Stadtmuseum 2003-2004, München/Wolfratshausen (Minerva) 2003. Stefan Kunze (ed.): Richard Wagner. Von der Oper zum Musikdrama, Bern/München (Francke) 1978. Stefan Kunze: Der Kunstbegriff Richard Wagners, Regensburg (Bosse) 1983. Jörg Linnenbrügger, Richard Wagners »Die Meistersinger von Nürnberg«. Studien und Materialien zur Entstehungsgeschichte des ersten Aufzugs (1861-1866), Göttingen (Vandenhoeck & Ruprecht) 2001. Alfred Lorenz, Das Geheimnis der Form bei Richard Wagner , vol. 3, Berlin (Max Hesse) 1931, Reprint Tutzing (Schneider) 1966. Jürgen Maehder, Wagner-Forschung versus Verdi-Forschung ─ Anmerkungen zum unterschiedlichen Entwicklungsstand zweier musikwissenschaftlicher Teildisziplinen, in: Arnold Jacobshagen (ed.), Verdi und Wagner, Kulturen der Oper , Wien/Köln (Böhlau) 2014, pp. 263–291, . Jürgen Maehder, The Intellectual Challenge of Staging Wagner: Staging Practice at Bayreuth Festival from Wieland Wagner to Patrice Chéreau, in: Marco Brighenti/Marco Targa (edd.), Mettere in scena Wagner. Opera e regia fra Ottocento e contemporaneità, Lucca (LIM) 2019, pp. 151–174. Jürgen Maehder, »Hier frägt sich's nach der Kunst allein!« ─ Zur Musiksprache des Historismus in Richard Wagners »Die Meistersinger von Nürnberg«, in: Nicole K. Strohmann (ed.), Musik ─ Theater ─ Frankreich / Musique ─ Théâtre ─ France. Festschrift für Matthias Brzoska zum 70. Geburtstag, Würzburg (Königshausen & Neumann) 2025, pp. 355-372. Volker Mertens, Richard Wagner und das Mittelalter, in: Ulrich Müller/Ursula Müller (edd.), Richard Wagner und sein Mittelalter, Anif/Salzburg (Müller-Speiser) 1989, pp. 9–84. Barry Millington, Nuremberg Trial: Is there Anti-Semitism in »Die Meistersinger«?, in: Cambridge Opera Journal 3/1991, pp. 247–260. Barry Millington: The Wagner Compendium: A Guide to Wagner’s Life and Music, London (Thames & Hudson) 1992, . Ulrich Müller/Ursula Müller (edd.): Richard Wagner und sein Mittelalter, Anif/Salzburg (Müller-Speiser) 1989. Ulrich Müller/Oswald Panagl, Ring und Graal. Texte, Kommentare und Interpretationen zu Richard Wagners »Der Ring des Nibelungen«, »Tristan und Isolde«, »Die Meistersinger von Nürnberg« und »Parsifal«, Würzburg (Königshausen & Neumann) 2002. Dieter Schickling, »Schlank und wirkungsvoll«. Giacomo Puccini und die italienische Erstaufführung der »Meistersinger von Nürnberg«, in: Musik & Ästhetik 4/2000, pp. 90–101. Klaus Schultz (ed.), Die Meistersinger von Nürnberg, Programmheft Bayerische Staatsoper, München (Bayerische Staatsoper) 1979 (Peter Wapnewski, Hans Mayer, Stefan Kunze, John Deathridge, Egon Voss, Reinhold Brinkmann). Michael von Soden (ed.), Richard Wagner. Die Meistersinger von Nürnberg, Frankfurt (Insel) 1983. Jeremy Tambling, Opera and Novel ending together: »Die Meistersinger« and »Doktor Faustus«, in: Forum for Modern Language Studies 48/2012, pp. 208–221. Hans Rudolf Vaget, Wehvolles Erbe. Zur »Metapolitik« der »Meistersinger von Nürnberg«, in: Musik & Ästhetik 6/2002, pp. 23–39. Nicholas Vaszonyi (ed.), Wagner's Meistersinger. Performance, History, Representation, Rochester/NY (Univ. of Rochester Press) 2002. Egon Voss, »Wagner und kein Ende«. Betrachtungen und Studien, Zürich/Mainz (Atlantis) 1996. Peter Wapnewski: Der traurige Gott. Richard Wagner in seinen Helden, München (C. H. Beck) 1978. Peter Wapnewski: Richard Wagner. Die Szene und ihr Meister, München (C. H. Beck) 1978. John Warrack (ed.): »Die Meistersinger von Nürnberg«, Cambridge Opera Handbook, Cambridge (Cambridge University Press) 1994, . Johannes Karl Wilhelm Willers (ed.), Hans Sachs und die Meistersinger, »Ausstellungskatalog des Germanischen Nationalmuseums Nürnberg«, Nürnberg (Germanisches Nationalmuseum) 1981. Franz Zademack, Die Meistersinger von Nürnberg. Richard Wagners Dichtung und ihre Quellen, Berlin (Dom Verlag) 1921.

Categorie:Opera van Richard Wagner