Richard Axel (New York, 2 juli 1946) is een Amerikaans neurowetenschapper, die vooral bekend is vanwege zijn onderzoek op het gebied van het reukzintuigsysteem bij mensen. Hiervoor won hij in 2004 samen met Linda B. Buck de Nobelprijs voor Fysiologie of Geneeskunde.
Biografie Axel studeerde in 1963 af aan de Stuyvesant High School. In 1967 ontving hij zijn Bachelor of Arts van de Columbia-universiteit, en in 1971 zijn Doctor of Medicine van de Johns Hopkins-universiteit. Datzelfde jaar keerde hij terug naar de Columbia-universiteit, alwaar hij in 1978 professor werd.
Tijdens de jaren 70 ontdekte Axel samen met microbioloog Saul J. Silverstein en geneticus Michael H. Wigler een techniek voor cotransformatie, een proces waarbij vreemd DNA wordt ingebracht bij een gastcel om een bepaald proteïne te produceren. In 1980 namen de drie patenten op de methode, die nu bekendstaan als de "Axel patents".
Axels primaire onderzoek was hoe de hersenen geuren interpreteren. Hij werkte samen met Linda B. Buck aan dit onderzoek. Samen schreven ze in 1991 een paper over hun gezamenlijke onderzoek waarbij ze reukzintuigreceptoren kloonden, en hiermee aantoonden dat ze behoren tot de familie van de G-proteïnegekoppelde receptoren. Door het DNA van een rat te bestuderen ontdekten ze in het genoom dat zoogdieren duizenden verschillende reukzintuigreceptoren hebben en dat elke reukcel maar één type receptor heeft. Dit onderzoek opende de deur naar de genetische en moleculaire analyse van de reukzin.
Axel is professor biochemie, moleculaire biofysica, neurowetenschap en pathologie aan de Columbia-universiteit. In februari 2026 stapte hij op als co-director van het Zuckerman Mind Brain Behavior Institute vanwege zijn contacten met Jeffrey Epstein. Tevens was hij onderzoeker aan het Howard Hughes Medical Institute (HHMI). Axel is getrouwd met Cornelia "Cori" Bargmann. Daarvoor was hij getrouwd met Ann Axel.
Relatie met Jeffrey Epstein Axel leerde Jeffrey Epstein in de jaren tachtig kennen via de biotechsector. In 2007 zei Axel over Epstein: "Hij heeft het vermogen om verbanden te leggen die anderen niet zien... Hij is buitengewoon intelligent en scherpzinnig."
In 2010 woonde Axel in Parijs een verjaardagsfeest bij van Jeffrey Epstein, toen die reeds in 2008 was veroordeeld voor zedenmisdrijven. Uit de Epstein-dossiers blijkt dat Axel regelmatig te gast was in Epsteins woning in Manhattan. Axel fungeerde voor Epstein als tussenpersoon bij toelatingsprocedures en filantropische activiteiten aan Columbia-university. Axel bleef contact houden met Epstein tot drie maanden voor diens arrestatie in 2019.
In februari 2026 trad Axel af als mededirecteur van het Mortimer B. Zuckerman Mind Brain Behavior Institute aan Columbia-university. In een verklaring noemde hij zijn "eerdere band met Jeffrey Epstein een ernstige inschattingsfout" en bood hij zijn excuses aan "voor het schaden van het vertrouwen van mijn vrienden, studenten en collega's." Ook legde hij zijn functie bij het Howard Hughes Medical Institute neer.
Externe links Nobel Citation Homepage of Axel's research group at Columbia University
Categorie:Neurowetenschapper Categorie:Amerikaans medicus Categorie:Amerikaans hoogleraar Categorie:Winnaar van de Nobelprijs voor Fysiologie of Geneeskunde Categorie:20e-eeuws medicus