thumb|Albrecht Dürer: Melancholie (1514), Kupferstichkabinett Städel Museum thumb|Hendrick Goltzius: Orpa verlaat Ruth en Naomi (1576), Prentenkabinet van Museum Boijmans Van Beuningen thumb|Rembrandt van Rijn: ets, Rijksmuseum Amsterdam thumb|Albrecht Dürer: Der heilige Eustachius (ca. 1501 kopergravure) Een Prentenkabinet is een kunstmuseum of museumafdeling, waar werken op papier (ook genaamd prentkunst) worden tentoongesteld.
Geschiedenis Het begrip kabinet vindt zijn oorsprong in het kunst- en rariteitenkabinet, het vertrek waar een bijzondere verzameling (kunst)voorwerpen wordt bewaard en getoond. Ook de herkomst van het Franse Cabinet de curiosités en de Duitse Kunstkammer of Wunderkammer gaat ver in de historie terug. Prentenkabinet en kunstkabinet kunnen worden beschouwd als voorlopers van het huidige museum.
Door hun aard kunnen de kunstwerken nooit langdurig worden getoond, zodat geen permanente tentoonstelling plaatsvindt. Door middel van wisselexposities kan het publiek de werken (bladen genaamd) te zien krijgen. Ook bieden de meeste prentkabinetten de mogelijkheid, voor studiedoeleinden, een blad op aanvraag te tonen.
De grootste prentencollectie ter wereld is, met meer dan 6 miljoen bladen, die van de nationale bibliotheek van Frankrijk in Parijs. Een van de oudste prentenkabinetten is het in 1720 gestichte Kupferstichkabinett Dresden, waarvan een belangrijk deel afkomstig was van de uit 1560 stammende Kunstkammer van het Huis Wettin.
Kunst op papier Een prentcollectie bestaat uit kunst op papier, zoals:
tekeningen drukgrafiek (gravures, etsen, litho's, enz.) aquarellen boekillustraties Veel collecties omvatten tegenwoordig ook fotografie.
Collecties Grote tot zeer grote collecties zijn te vinden in de prentenkabinetten van: Europa Wenen - Albertina Berlijn - Kupferstichkabinett Berlin, onderdeel van de Staatliche Museen zu Berlin Dresden - Kupferstichkabinett Dresden, onderdeel van de Staatliche Kunstsammlungen Dresden München - Staatliche Graphische Sammlung Parijs - Bibliothèque nationale de France, Cabinet des estampes en Musée du Louvre Londen - British Museum Department of Prints and Drawings Bazel - Kunstmuseum Basel, Kupferstichkabinett
Verenigde Staten Chicago - Art Institute of Chicago Washington D.C. - National Gallery of Art, Department of Prints and Drawings
In Nederland: Amsterdam - Rijksprentenkabinet van het Rijksmuseum Amsterdam Rotterdam - Prentenkabinet van Museum Boijmans Van Beuningen Leiden - Prentenkabinet van de Universiteitsbibliotheek Leiden
In België: Antwerpen - Museum Plantin-Moretus en het Stedelijk Prentenkabinet Brussel - Koninklijke Bibliotheek van België Brugge - Prentenkabinet Musea Brugge
Literatuur Het Leidse Prentenkabinet. De geschiedenis van de verzamelingen, Baarn, De Prom, 1994, . Meesterwerken uit het Stedelijk Prentenkabinet van Antwerpen. Tekeningen uit de XVIde en XVIIde eeuw, Antwerpen (1988). Honderd tekeningen van oude meesters uit het Prentenkabinet van Dresden, Brussel (1967). Bruegel and Beyond – Netherlandish Drawings in the Royal Library of Belgium 1500-1800, Antwerpen (2022)
Externe links Delinavit et Sculpsit — Lijst van de belangrijkste prentenkabinetten ter wereld Website Koninklijke Bibliotheek (België): prentenkabinet Website Kupferstichkabinett Berlin Website Art Institute of Chicago: prints and drawings