Merseburg was een tot de Opper-Saksische Kreits behorend prinsbisdom binnen het Heilige Roomse Rijk. In 962/8 stichtte keizer Otto I het bisdom Merseburg uit gebied van het bisdom Halberstadt. Van 981 tot 1004 was het bisdom opgeheven.
Het bisdom maakte deel uit van de kerkprovincie Maagdenburg. Het wereldlijk gebied was beperkt tot de stad Merseburg met omgeving, een groot bosgebied tussen de Saale en de Mulde (Schkeuditz, sinds 1271 en Lützen) en de leenheerlijkheid over Leipzig. In 1351 werd Schkopau als pand en in 1370 Lauchstädt als pand van het prinsaartsbisdom Maagdenburg verworven.
Sinds 1523 werd de Reformatie ingevoerd. In 1544 dwong hertog Maurits van Saksen (na 1547 keurvorst) het bisdom om zijn broer August als administrator te accepteren. Van 1545 tot 1549 was George III van Anhalt-Dessau luthers bisschop. Hij werd opgevolgd door de laatste katholieke bisschop, Michael Sidonius Helding. Na diens dood in 1561 werd Alexander, een jongere zoon van de keurvorst administrator. In 1565 werd het bisdom opgeheven en verbonden met het keurvorstendom Saksen.
Van 1652 tot 1738 was het gebied in bezit van de zijtak Saksen-Merseburg. Toen op het Congres van Wenen in 1815 het koninkrijk Saksen werd gedeeld, kwam ook het grootste deel van het gebied van het voormalige prinsbisdom aan het koninkrijk Pruisen, waar het deel ging uitmaken van de provincie Saksen.
Gebied (veertiende eeuw) De ambten Merseburg Lützen Schkeuditz Lauchstädt (met Schkopau)
Regenten 968- 970: Boso 974- 980: Giselher 1004-1009: Wigbert 1009-1018: Thietmar van Walbeck 1020-1036: Bruno 1040-1050: Hunold 1050-1053: Alberik 1053-1057: Eckelin I 1057-1062: Woffo 1062-1063: Winither 1063-1093: Werner 1097-1112: Albuin 1112-1120: Gerhard 1118-1126: Arnold 1126-1137: Meingot 1138-1143: Eckelin II 1143-1152: Reinhard 1154-1170: Johannes I 1171-1201: Everhard van Seeburg 1202-1215: Diederik van Meissen 1216-1240: Eckehard 1240-1244: Rudolf van Webau 1244-1266: Hendrik van Wahren 1266-1266: Albert van Borna 1266-1283: Frederik van Torgau 1284-1300: Hendrik van Ammendorf 1300-1319: Hendrik III Kindt (Pach) 1320-1340: Gerhard van Schraplau 1341-1357: Hendrik IV van Stolberg 1357-1382: Frederik II van Hoym 1383-1384: Burchard van Querfurt 1385-1393: Hendrik V van Stolberg 1394-1403: Hendrik VI van Orlamünde (Schutzmeister) 1403-1406: Otto van Honstein 1407-1411: Walter van Köckritz 1411-1431: Nicolaas van Lubich 1431-1463: Johannes II van Bose 1464-1466: Johannes III van Werde 1466-1514: Tilo van Trotha 1514-1526: Adolf van Anhalt-Dessau 1526-1535: Vincent van Schleinitz 1535-1544: Sigismund van Lindenau 1544-1547: August van Saksen (evangelisch administrator) 1545-1549: George III van Anhalt-Dessau (luthers bisschop) 1550-1561: Michael Sidonius Helding 1561-1565: Alexander van Saksen (administrator) 1565-1656: evangelische administratoren in personele unie met het keurvorstendom Saksen
1656-1731: Saksen-Merseburg
Merseburg Categorie:Geschiedenis van Saksen-Anhalt Merseburg