Polsstokhoogspringen, ook wel polsstokspringen of polshoogspringenVan Dale Atletiek- en turnwoordenboek door Jan Luitzen (2008), Van Dale Uitgevers, Utrecht/Antwerpen genoemd, is een onderdeel binnen de atletiek. Sinds 1896 is het een olympische discipline voor mannen, sinds 2000 ook voor vrouwen. Het is tevens een onderdeel van de tienkamp bij mannen.
Regels en materiaal Bij polsstokhoogspringen probeert men met behulp van een flexibele stok zo hoog mogelijk over een dwarslat te springen. Deze lat heeft een lengte van 4,5 meter en is zo geplaatst dat zij bij aanraking naar beneden valt. De beginhoogte van de lat en de daaropvolgende verhogingen per ronde worden door de organisatoren vastgelegd. Atleten worden uitgesloten na drie opeenvolgende mislukte pogingen, op welke hoogte dan ook. De atleet mag bepalen hoe ver achter de insteekbak de lat komt te liggen, tot maximaal 80 centimeter. Een atleet maakt niet alleen een foutsprong wanneer de spring(st)er met zijn/haar lichaam de lat afwerpt, maar ook als de lat valt omdat de polsstok tegen de lat aankomt. Voorts wanneer de atleet zich afzet zonder de lat te overschrijden, na de afzet van greep verandert of de lat met de handen teruglegt. Breekt de stok tijdens het springen dan wordt dit niet beschouwd als een poging. Bij gelijk eindigen zijn er tamelijk ondoorzichtige regels voor het bepalen van de uitslag, zie daarvoor de uitleg bij het hoogspringen. De accommodatie voor polsstokhoogspringen bestaat uit een aanloopbaan die ten minste 45 meter lang (eventueel 40), en 1,22 meter breed dient te zijn. Op het eind van de baan bevindt zich de insteekbak, de sprongstandaards waar de lat op ligt, en de landingsmat die met schuimrubber is opgevuld.
De polsstok heeft in de loop der jaren een ontwikkeling ondergaan. Door de verbeteringen van het gebruikte materiaal zijn de prestaties enorm verbeterd: de eerste polsstokken waren van hout, nadien van bamboe, vervolgens van aluminium en nu van carbon en glasvezel.
Achtergrond thumb|Polsstokhoogspringen tijdens de Tweede Nationale Sportdagen van de Nederlandse Bond voor Lichamelijke Opvoeding van 26 september tot en met 4 oktober 1909 in Park Zorgvliet, Den Haag.Historisch en atletisch hebben polsstokhoogspringen en polsstokverspringen (ook bekend als fierljeppen) veel gemeen. Beide hebben hun oorsprong in de noodzaak die er in gebieden van weilanden met veel sloten was, om makkelijk over deze sloten heen te kunnen springen. Polsstokverspringen heeft zich als sportieve activiteit lokaal ontwikkeld met voornamelijk beoefenaars in Nederland in de provincies Friesland, Groningen, Utrecht en Zuid-Holland. Polsstokhoogspringen heeft zich ontwikkeld op internationaal niveau, is reeds sinds 1812 gekend in Engeland, en maakte in 1857 deel uit van de universiteitskampioenschappen van Cambridge.
Record Sinds 2000 wordt er door World Athletics bij het polsstokhoogspringen voor wat betreft de vaststelling van het wereldrecord geen onderscheid meer gemaakt tussen indoor- en outdoorprestaties. Slechts de absoluut hoogste sprong van de twee wordt als wereldrecord geratificeerd.
De Zweedse atletieksensatie Armand Duplantis verbeterde op 15 februari 2020 bij indoorwedstrijden in Glasgow zijn eigen kersverse wereldrecord bij het polsstokhoogspringen. Hij zweefde in zijn eerste poging over 6,18 meter, 1 centimeter hoger dan de hoogte van 6,17 die hij een week eerder in het Poolse Toruń had bedwongen. Daarmee verbrak de pas 20-jarige Zweed al na zes jaar het oude, onaantastbaar geachte record van Renaud Lavillenie (6,16 m). In hetzelfde jaar verbeterde hij met een sprong over 6,15 ook de beste outdoorprestatie van 6,14, die al 26 jaar lang op naam van Boebka stond.Tijdens de wereldkampioenschappen in Tokio slechtte Duplantis als eerste 6,30. Naast Duplantis, Lavillenie en Boebka zijn er 26 andere atleten die de zesmetergrens zijn gepasseerd. Bij de vrouwen heeft Jelena Isinbajeva het wereldrecord in handen met een hoogte van 5,06.
Servee Wijsen ging in 1960 als eerste Nederlander over de vier-metergrens, Eltjo Schutter in 1976 over de vijf meter. Het huidige Nederlands outdoorrecord staat sinds 2024 op 5,92 m en is in het bezit van Menno Vloon. Hij behaalde deze hoogte tijdens een outdoorwedstrijd in Berlijn. Indoor heeft hij in 2021 echter al 5,96 m gesprongen. Het Belgisch record staat met 5,85 m op naam van Ben Broeders. Hij sprong deze hoogte in 2022 in Merzig.
Bekende atleten Mannen Rens Blom Menno Vloon Serhij Boebka Armand Duplantis Steven Hooker Emmanouil Karalis Renaud Lavillenie Bob Richards Brad Walker
Vrouwen Stacy Dragila Jelena Isinbajeva Fabiana Murer Femke Pluim Ekaterini Stefanidi Jennifer Suhr
6 meterclub De zogenaamde "6 meterclub", is een zeer prestigieuze club van polsstokhoogspringers die ten minste zes meter gesprongen hebben. In 1985 was Serhij Boebka de eerste polsstokhoogspringer die dit presteerde. Nadat in 2014 de rol van wereldrecordhouder was overgenomen door Renaud Lavillenie met zijn in Donetsk gesprongen indoorrecord van 6,16 m, werd die op zijn beurt in 2020 weer opgevolgd door Armand Duplantis, die dat jaar met 6,17 m recordhouder werd. Sindsdien heeft de Zweed zijn record stelselmatig met stapjes van telkens één centimeter verbeterd tot de hoogte van 6,31 m (indoor), die hij sprong op 12 maart 2026 in Uppsala.
Alle leden van de "6 meterclub" zijn mannen. De eerste vrouw die ooit meer dan vijf meter sprong, is de Russische wereldrecordhoudster Jelena Isinbajeva, die dit wereldrecord in 2005 vestigde. Haar eigen record verbeterde ze datzelfde jaar opnieuw tot 5,01. Sindsdien steeg ze tot een hoogte van 5,06 in 2009. De Amerikaanse Jennifer Suhr werd acht jaar na Isinbajeva de tweede vrouw die de grens van vijf meter passeerde. Zij verbeterde hierbij het op naam van Isinbajeva staande indoorwereldrecord tot 5,02 m, om het in 2016 nogmaals te verbeteren naar 5,03 m. Slechts twee andere vrouwen zijn lid van deze "5 meterclub": Anzjelika Sidorova en Sandi Morris.
AtleetNationaliteitOutdoorIndoorJaar(1e 6-metersprong)Armand Duplantis6,30 m6,31 m2018Emmanouil Karalis6,20 m6,17 m2025Renaud Lavillenie6,05 m6,16 m2009Serhij Boebka6,14 m6,15 m1985KC Lightfoot6,07 m6,00 m2021Sam Kendricks6,06 m6,01 m2019Steven Hooker6,00 m6,06 m2008Maksim Tarasov6,05 m6,00 m1997Dmitri Markov6,05 m1998Chris Nilsen6,00 m6,05 m2022Brad Walker6,04 m2006Okkert Brits6,03 m1995Jeff Hartwig6,03 m6,02 m1998Thiago Braz da Silva6,03 m2016Rodion Gataullin6,00 m6,02 m1989Piotr Lisek6,02 m6,00 m2017Igor Trandenkov6,01 m1996Tim Mack6,01 m2004Jevgeni Loekjanenko6,01 m2008Björn Otto6,01 m2012Tim Lobinger6,00 m1997Jean Galfione6,00 m1999Danny Ecker6,00 m2001Toby Stevenson6,00 m2004Paul Burgess6,00 m2005Shawnacy Barber6,00 m2016Timoer Morgoenov6,00 m2018Sondre Guttormsen6,00 m2023Ernest John Obiena6,00 m2023
Continentale records ContinentGeslachtPrestatieAtleetLandDatumPlaatsAfrikaM6,03 mOkkert Brits18 augustus 1995KeulenV4,50 mAnsume de Beer30 juni 2026FribourgNoord- enMidden-AmerikaM6,07 mKC Lightfoot2 juni 2023NashvilleV5,03 m (i)Jennifer Suhr30 januari 2016BrockportZuid-AmerikaM6,03 mThiago Braz da Silva15 augustus 2016Rio de JaneiroV4,87 mFabiana Murer3 juli 2016São Bernardo do CampoAziëM6,00 mErnest John Obiena10 juni 2023Bergen26 augustus 2023BoedapestV4,73 mChunge Niu31 mei 2026BengbuEuropaM6,31 m (i) (WR)Armand Duplantis12 maart 2026UppsalaV5,06 m (WR)Jelena Isinbajeva28 augustus 2009ZürichOceaniëM6,06 m (i)Steven Hooker7 februari 2009BostonV4,95 mNina Kennedy10 juli 2026Monaco Bijgewerkt: 2 augustus 2026
Top tien beste atleten thumb|Serhij Boebka
Mannen (outdoor) Pos.PrestatieAtleetLandPlaatsDatum1. 6,30 Armand Duplantis Tokio 15 september 20252. 6,20 Emmanouil Karalis Zürich 28 augustus 20263. 6,14 Serhij Boebka Sestriere 31 juli 19944. 6,07 KC Lightfoot Nashville 2 juni 20235. 6,06 Sam Kendricks Des Moines 27 juli 20196.6,05Maksim Tarasov Athene 16 juni 1999Dmitri Markov Edmonton 9 augustus 2001Renaud Lavillenie Eugene 30 mei 20159. 6,04 Brad Walker Eugene 8 juni 200810.6,03Okkert Brits Keulen 18 augustus 1995Jeff Hartwig Jonesboro 14 juni 2000Thiago Braz da Silva Rio de Janeiro 15 augustus 2016
Bijgewerkt: 28 augustus 2026
thumb|Jelena Isinbajeva
Vrouwen (outdoor) Pos.PrestatieAtleteNationaliteitPlaatsDatum1. 5,06 Jelena Isinbajeva Zürich 28 augustus 20092. 5,01 Anzjelika Sidorova Zürich 9 september 20213. 5,00 Sandi Morris Brussel 9 september 20164. 4,95 Katie Nageotte Eugene 26 juni 20215. 4,94 Eliza McCartney Jockgrim 17 juli 20186. 4,93 Jennifer Suhr Austin 14 april 20187. 4,92 Molly Caudery Toulouse 22 juni 20248.4,91Yarisley Silva Beckum 2 augustus 2015Ekaterini Stefanidi Londen 6 augustus 2017Nina Kennedy Zürich 30 augustus 2023
Bijgewerkt: 12 augustus 2025
thumb|Renaud Lavillenie
Mannen (indoor) Pos.PrestatieAtleetLandPlaatsDatum1. 6,31 Armand Duplantis Uppsala 12 maart 20262. 6,17 Emmanouil Karalis Athene 28 februari 20263. 6,16 Renaud Lavillenie Donetsk 15 februari 20144. 6,15 Serhij Boebka Donetsk 21 februari 19935. 6,06Steven Hooker Boston 7 februari 2009Sondre Guttormsen Rouen 7 maart 20267. 6,05 Christopher Nilsen Rouen 5 maart 20228. 6,02 Rodion Gataullin Gomel 4 februari 19899.6,01Matvei Volkov Mahiljow 20 februari 2026Zachery Bradford New York 28 februari 2026
Bijgewerkt: 12 maart 2026
Vrouwen (indoor) thumb|Jennifer Suhr Pos.PrestatieAtleteNationaliteitPlaatsDatum1. 5,03 Jennifer Suhr Brockport 30 januari 20162. 5,01 Jelena Isinbajeva Stockholm 23 februari 20123.4,95 Sandi Morris Birmingham 3 maart 2018Anzjelika Sidorova Moskou 29 februari 20205. 4,94 Katie Nageotte Marietta 11 juni 20216. 4,91 Nina Kennedy Zürich 30 augustus 20237.4,90Ekaterini Stefanidi New York 20 februari 2016Demi Payne New York 20 februari 20169. 4,87 Holly Bradshaw Villeurbanne 21 januari 201210.4,85Svetlana Feofanova Peanía 22 februari 2004Anna Rogowska Parijs 6 maart 2011
Bijgewerkt: 13 maart 2026
Wereldrecordontwikkeling Mannen Niet door World Athletics erkende records K = klautertechniek, waarbij de atleet zich omhoogtrekt door met beide handen zich meerdere malen vast te grijpen B = gebruikmakend van een bamboestok
Hoogte (m)NaamLandDatumPlaats3,15 Francis Temple 06.10.1849 Woolwich3,21 Robert Mitchell 19.06.1868 Londen3,225 K Edwin Woodburn 31.08.1872 Newton3,225 K Edwin Woodburn 02.06.1873 Lancaster3,225 William Kelsey 07.07.1873 Sheffield3,225 John Wigfull 07.07.1873 Sheffield3,225 Edwin Woodburn 30.03.1874 Londen3,225 John Wigfull 05.07.1875 Sheffield3,265 Charles Gaskin 05.06.1876 Newark3,32 Charles Gaskin 03.07.1876 Sheffield3,38 K Edwin Woodburn 21.07.1876 Ulverston3,335 Charles Gaskin 11.08.1876 Ilkley3,37 Henry Kayll 11.08.1876 Ilkley3,42 K Thomas Ray 19.09.1879 Ulverston3,43 K Thomas Ray 19.07.1881 Birmingham3,455 K Thomas Ray 12.08.1882 Bradford3,455 K Thomas Ray 16.06.1883 Nottingham3,465 K Thomas Ray 18.08.1883 Preston3,48 K Thomas Ray 20.08.1885 Grasmere3,485 K Thomas Ray 13.08.1886 Whitehaven3,505 K Thomas Ray 18.08.1887 Grasmere3,52 K Thomas Ray 19.08.1887 Whitehaven3,53 K Ernest Stones 02.06.1888 Southport3,555 K Thomas Ray 22.09.1888 Barrow3,58 Richard Dickenson 04.07.1891 Kidderminster3,62 Raymond Clapp 16.06.1898 Chicago3,69 B Norman Dole 23.04.1904 Berkeley3,69 Fernand Gonder 26.06.1904 Parijs3,83 Fernand Gonder 28.05.1905 Gradignan3,74 Fernand Gonder 04.06.1905 Gradignan3,74 LeRoy Samse 02.06.1906 Chicago3,78 B LeRoy Samse 02.06.1906 Chicago3,79 B Walter Dray 18.05.1907 New Haven3,82 B Walter Dray 25.04.1908 Philadelphia3,855 B Alfred Gilbert 06.06.1908 Philadelphia3,86 B Alfred Gilbert 12.06.1908 New Haven3,90 B Walter Dray 13.06.1908 Danbury3,915 B Leland Scott 30.04.1910 Berkeley3,93 B Leland Scott 27.05.1910 Boulder3,985 B Robert Gardner 01.06.1912 Philadelphia
Door World Athletics erkende records