Het Schip van Sinternuit (soms: Schip van Ternuten) is volgens een sage het grootste schip dat op de wereldzeeën vaart, althans dat beweren veel matrozen en schippers.
Dit lijkt een oud verhaal, omdat sommige eigenschappen van de kapitein en zijn twee raven veel lijken op die van Odin met Huginn en Muninn. Ook de naam van het schip heeft iets goddelijks. Toch is het veel jonger. Het gaat om een leugenverhaal of leugensprookje (zie leugenliteratuur) en is te vergelijken met het onwaarschijnlijke verhaal van Luilekkerland. Ook de naam "Sinternuit" is een verwijzing naar de aard van het verhaal – sinternuit komt van is-t-er niet (is er niet). Het zou ook een verbastering kunnen zijn van Sint-Reinuit, wat in het Middelnederlands betekent: ‘helemaal leeg’ of ‘alles op’. Hij was de denkbeeldige beschermheilige van dronkaards en nietsnutten.
De Groningse volkskundige Kornelis ter Laan (1871-1963) schreef het verhaal in 1940 op, maar de wortels liggen verder dan alleen in Nederland. Al in 1842 werd het in Ameland opgetekend. Het verhaal is een samenraapsel uit Friesland, Groningen en andere streken in Nederland. Het feit dat er in Ransdorp, Muiderberg en Elburg stompe kerktorens staan wordt verklaard doordat het schip, verdwaald in de te krappe Zuiderzee, bij het draaien de spits van de kerktorens met de boegspriet eraf had geslagen.Het reuzenschip en de stompe torens van de Zuiderzee, www.onh.nl; 20 oktober 2025
Als in Groningen een sterk verhaal wordt verteld, zeggen ze: Dat is een schip van Ternuten.
Het schip is ook bekend in Noord-Friesland, maar daar heet het Mannigfual. Daar is het verantwoordelijk voor het ontstaan van het eiland Bornholm. Toen het schip in de "ondiepe" Oostzee terechtkwam, moest het een deel van de lading overboord zetten om niet vast te lopen. Dit werd het eiland.
Ook langs andere kusten zijn verwante verhalen bekend waarbij het schip namen droeg als 'Leviathan' in Friesland, 'Mangfoldigheden' in Noorwegen, Grand-Chasse Foudre (de Grote Donderslag) in Frankrijk, ‘The Merry Dun of Dover’ in Engeland, ‘The Rotterdam’ in Schotland en ‘Flying Spouse’ in Amerika.
Zie ook Sint-juttemis Het grote schip
Externe link Verhalenbank
Categorie:Sage Categorie:Nederlandse folklore Categorie:Fictief schip Categorie:Uitdrukking in het Nederlands