thumb|260px|eigenbeweging van de Ster van Barnard De Ster van Barnard (Velox Barnardi / Proxima Ophiuchi) is een rode dwerg (spectraalklasse M4) in het sterrenbeeld Slangendrager (Ophiuchus). De ster is met magnitude 9,5 niet met het blote oog te zien. De ster is genoemd naar de astronoom Edward Emerson Barnard.
Eigenbeweging Barnard ontdekte in 1916 dat deze ster een zeer grote eigenbeweging heeft, de grootste van alle sterren. Jaarlijks verplaatst hij zich 10,39 boogseconden (-0,80 boogseconden in rechte klimming en +10,36 boogseconden in declinatie) ten opzichte van de andere sterren, ofwel een booggraad in 350 jaar.A small star with large proper-motion
Een dergelijke schijnbare eigenbeweging is alleen mogelijk als de ster niet ver weg is en inderdaad is de ster van Barnard, op de sterren van het Alpha Centauri-stelsel na, de dichtstbijzijnde andere ster bij het Zonnestelsel, op een afstand van 5,96 lichtjaar.
Met een radiële snelheid van -110,51 km/s (naar de Aarde toe) is naast de schijnbare snelheid ook de werkelijke snelheid hoog, ruim 160 kilometer per seconde schuin naar de aarde toe gericht. Hierdoor zal hij over 8000 jaar, met een afstand van nog maar 4 lichtjaar, dichterbij zijn dan Alpha Centauri. De eigenbeweging zal dan 25 boogseconden per jaar zijn en de magnitude 8,6.
Oorzaak van deze snelheid is dat de ster van Barnard niet, zoals de meeste sterren in de directe omgeving van de Zon, met ongeveer dezelfde snelheid rond het centrum van het melkwegstelsel draait, maar een bezoeker is vanuit de halo van het melkwegstelsel, die een sterk elliptische baan heeft en toevallig in de buurt van de Zon is.
Planeten Onbevestigde planeten In de jaren 60 stelde Peter van de Kamp dat de Ster van Barnard twee planeten ter grootte van Jupiter moest hebben, om de slingerbewegingen van de ster te verklaren.Astrometric study of Barnard's star from plates taken with the Sproul 61-cm refractor Uit nader onderzoek in de jaren 80 kon dit echter niet bevestigd worden, en men neemt nu aan dat Van de Kamp gehinderd werd door afwijkingen van de telescoop.Reexamination of suspected unresolved binaries.
In 2018 bleek de ster toch een planeet te hebben. Deze planeet heeft de naam Ster van Barnard b gekregen en heeft een omlooptijd van ongeveer 233 dagen. Onderzoek suggereert dat de planeet minstens 3,2 keer zoveel massa heeft als onze aarde en dus een superaarde is.
De afstand tussen de planeet en de ster is klein: ongeveer 0,4 keer de afstand tussen de aarde en de zon. Dit betekent echter niet dat het warm is op de planeet, de Ster van Barnard is namelijk een koele rode dwergster die maar weinig licht en warmte geeft. Zo ontvangt de planeet slechts 2 procent van de hoeveelheid licht en energie die de aarde van de zon ontvangt. Dus ondanks de geringe afstand is het op de planeet waarschijnlijk dan ook behoorlijk koud. Onderzoekers vermoeden dat de oppervlakte van de planeet een temperatuur van zo’n -170 graden Celsius heeft en daarmee lijkt deze ongeschikt voor leven. In 2021 werd bekend dat het gevonden signaal niet veroorzaakt wordt door een planeet, maar door activiteit op het steroppervlak.Planeet rond Ster van Barnard bestaat waarschijnlijk toch niet
Bevestigde planeten In 2024 werd bekendgemaakt dat een en mogelijk vier planeten waren gevonden bij deze sterOnze buurman Ster van Barnard blijkt een planeet te bezitten!. De vier (kleine) planeten werden bevestigd in 2025 door een onafhankelijke studie.Vier mini-aardes ontdekt bij de ster van Barnard, de dichtstbijzijnde enkelvoudige ster
Ten noorden van Taurus Poniatovii De Ster van Barnard bevindt zich twee graden ten noorden van het door de Internationale Astronomische Unie afgevoerde sterrenbeeld Taurus Poniatovii (Stier van Poniatowski / Poolse stier), waarvan de drie hoofdsterren, die een opmerkelijke driehoek vormen met schijnbare diameter anderhalve graad, kunnen aangewend worden als gids-asterisme om op zoek te gaan naar de ster van Barnard. De drie gemakkelijk te vinden hoofdsterren van het sterrenbeeld Taurus Poniatovii zijn 67, 68, en 70 Ophiuchi. Elk van deze drie sterren heeft magnitude + 4. Deze sterren vormden de kop van de stier. Dit sterrenbeeld werd aan het noordoostelijke gedeelte van het officieel erkende sterrenbeeld Slangendrager (Ophiuchus) toegevoegd door de Pools-Litouwse astronoom Marcin Odlanicki Poczobutt.
Zie ook Lijst van dichtstbijzijnde sterren
Externe links Ster van Barnard bij SIMBAD Ster van Barnard – Sterrenkunde in Nederland, sterrenkunde.nl Barnard's Star op chview.nova.org
Categorie:Ster binnen 25 lichtjaar Categorie:Type M-hoofdreeksster Categorie:Ster in Slangendrager