De Heinekenprijzen zijn zes prijzen voor wetenschappelijke en artistieke prestaties die sinds de jaren 1960 ingesteld zijn door Alfred Heineken en iedere twee jaar worden uitgereikt. De prijzen zijn vernoemd naar Alfred H. Heineken, de voormalige bestuursvoorzitter van Heineken N.V. en diens vader Henry P. Heineken.
Organisatie thumb|Dr. A.H. Heinekenprijzen Er zijn vijf wetenschapsprijzen van elk $ 200.000: De Dr. H.P. Heineken Prijs voor Biochemie en Biofysica, de Dr. A.H. Heineken Prijs voor respectievelijk Historische Wetenschap, Medicijnen en Milieuwetenschappen en de C.L. de Carvalho-Heinekenprijs voor Cognitiewetenschap.
Sinds 1988 wordt er ook een Dr. A.H. Heineken Prijs voor de Kunst (€ 100.000, waarvan € 50.000 bestemd is voor een publicatie) uitgereikt aan een Nederlandse kunstenaar.
Het systeem van de vaststelling van de winnaars is vergelijkbaar met de manier waarop winnaars van de Nobelprijzen worden gekozen. Wetenschappers van over de hele wereld kunnen collega's voordragen voor de Heineken Prijzen. Een onafhankelijke jury van wetenschappers, leden van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW), koos tot 2022 uit de voordrachten de prijswinnaars.
De uitreiking van de Heineken prijzen vond elk even jaar plaats in de Beurs van Berlage in Amsterdam tijdens een bijzondere zitting van de KNAW. In 2002, 2004, 2006, 2008, 2010 en 2012 werden de prijzen uitgereikt door de Prins van Oranje. In 2023 verbrak de KNAW de banden met de Heinekenprijzen.KNAW verbreekt banden met Heinekenprijzen wegens activiteiten in Rusland (www.vox.nl: 14 juli 2023), geraadpleegd op 8 oktober 2024
De geldbedragen die verbonden zijn aan de Heineken prijzen worden ter beschikking gesteld door de Stichting Alfred Heineken Fondsen en de dr. H.P. Heineken Stichting. Voorzitter van het bestuur van de stichtingen is mevrouw Charlene L. de Carvalho-Heineken, dochter van Alfred Heineken.
Heineken Young Scientists Award In 2010 werden de Heineken Young Scientists Awards aan de Heinekenprijzen voor Wetenschap en Kunst toegevoegd. Dit zijn aanmoedigingsprijzen voor jonge, getalenteerde onderzoekers in dezelfde wetenschapsgebieden als de Heinekenprijzen en worden tijdens dezelfde plechtigheid uitgereikt.
Holland on the hill Naast deze wetenschappelijke prijzen reikt Heineken sinds 2014 ook prijzen uit voor innovatieve bedrijven die de relatie tussen Nederland en de Verenigde Staten versterken, tijdens het programma Holland on the hill.
Lijst van winnaars Dr. H.P. Heinekenprijs voor Biochemie en Biofysica 2024: Reudi Aebersold en Matthias Mann 2022: Carolyn Bertozzi 2020: Bruce Stillman 2018: Xiaowei Zhuang 2016: Jennifer Doudna 2014: Christopher Dobson 2012: Titia de Lange 2010: Franz-Ulrich Hartl 2008: Jack W. Szostak 2006: Alec J. Jeffreys 2004: Andrew Z. Fire 2002: Roger Y. Tsien 2000: James Rothman 1998: Anthony J. Pawson 1996: Paul M. Nurse 1994: Michael J. Berridge 1992: Piet Borst 1990: Philip Leder 1988: Thomas R. Cech 1985: Bela Julesz (1928-2003) en Werner E. Reichardt 1982: Charles Weissmann 1979: Aaron Klug 1976: Laurens L.M. van Deenen 1973: Christian de Duve 1970: Britton Chance 1967: Jean Brachet 1964: Erwin Chargaff
Dr. A.H. Heinekenprijs voor de Kunst 2022: Remy Jungerman 2020: Ansuya Blom 2018: Erik van Lieshout 2016: Yvonne Dröge Wendel 2014: Wendelien van Oldenborgh 2012: Peter Struycken 2010: Mark Manders 2008: Barbara Visser 2006: Job Koelewijn 2004: Daan van Golden 2002: Aernout Mik 2000: Guido Geelen 1998: Jan van de Pavert 1996: Karel Martens 1994: Matthijs Röling 1992: Carel Visser 1990: Marrie Bot 1988: Toon Verhoef
Dr. A.H. Heinekenprijs voor de Geneeskunde 2022: Visha Dixit 2020: Karl Deisseroth 2018: Peter Carmeliet 2016: Stephen Jackson 2014: Kari Alitalo 2012: Hans Clevers 2010: Ralph Steinman 2008: Richard Peto 2006: Mary-Claire King 2004: Elizabeth H. Blackburn 2002: Dennis J. Selkoe 2000: Eric R. Kandel 1998: Barry J. Marshall 1996: David de Wied 1994: Luc Montagnier 1992: Salvador Moncada 1990: Jon van Rood 1989: Paul C. Lauterbur
Dr. A.H. Heinekenprijs voor de Milieuwetenschappen 2022: Carl Folke 2020: Corinne Le Quéré 2018: Paul Hebert 2016: Georgina Mace 2014: Jaap Sinninghe Damsté 2012: William Laurance 2010: David Tilman 2008: Bert Brunekreef 2006: Stuart L. Pimm 2004: Simon A. Levin 2002: Lonnie G. Thompson 2000: Poul Harremoës 1998: Paul R. Ehrlich 1996: Herman Daly 1994: BirdLife International (Colin J. Bibby) 1992: Marko Branica 1990: James E. Lovelock
Dr. A.H. Heinekenprijs voor de Historische Wetenschap 2022: Sunil Amrith 2020: Lorraine Daston 2018: John R. McNeill 2016: Judith Herrin 2014: Aleida Assmann 2012: Noel Geoffrey Parker 2010: Rosamond McKitterick 2008: Jonathan Israel 2006: Joel Mokyr 2004: Jacques Le Goff 2002: Heinz Schilling 2000: Jan de Vries 1998: Mona Ozouf 1996: Heiko A. Oberman 1994: Peter R.L. Brown 1992: Herman van der Wee 1990: Peter Gay
C.L. de Carvalho-Heinekenprijs voor de Cognitieve Wetenschappen Deze prijs werd tot 2014 de Dr. A.H. Heinekenprijs voor de Cognitieve Wetenschappen genoemd.C.L. de Carvalho-Heineken Foundation for Cognitive Science, heinekenprizes.com 2022: Kia Nobre 2020: Robert Zatorre 2018: Nancy Kanwisher 2016: Elizabeth Spelke 2014: James McClelland 2012: John Duncan 2010: Michael Tomasello 2008: Stanislas Dehaene 2006: John R. Anderson
Latere Nobelprijswinnaars De Heineken Prijzen worden gerekend tot de meest prestigieuze internationale wetenschapsprijzen in de wereld. Dertien winnaars van Heinekenprijzen hebben later ook een Nobelprijs gekregen: Christian de Duve Dr. H.P. Heinekenprijs voor Biochemie en Biofysica 1973 Nobelprijs voor Fysiologie of Geneeskunde 1974 Aaron Klug Dr. H.P. Heinekenprijs voor Biochemie en Biofysica 1979 Nobelprijs voor Scheikunde in 1982 Thomas Cech Dr. H.P. Heinekenprijs voor Biochemie and Biofysica 1988 Nobelprijs voor Scheikunde 1989 Paul C. Lauterbur Dr. A.H. Heinekenprijs voor Medicijnen in 1989 Nobelprijs voor Fysiologie of Geneeskunde in 2003 Paul Nurse Dr. H.P. Heinekenprijs voor Biochemie en Biofysica in 1996 Nobelprijs voor Fysiologie of Geneeskunde in 2001 Barry J. Marshall Dr. A.H. Heinekenprijs voor Medicijnen in 1998 Nobelprijs voor Fysiologie of Geneeskunde in 2005 Eric R. Kandel Dr. A.H. Heinekenprijs voor Medicijnen in 2000 Nobelprijs voor Fysiologie of Geneeskunde 2000 Andrew Z. Fire Dr. H.P. Heinekenprijs voor Biochemie en Biofysica in 2004 Nobelprijs voor Fysiologie of Geneeskunde in 2006 Joel Mokyr Dr. A.H. Heinekenprijs voor de Historische Wetenschap in 2006 "Nobelprijs" voor Economie in 2025 Jack W. Szostak Dr. H.P. Heinekenprijs voor Biochemie en Biofysica in 2008 Nobelprijs voor Fysiologie of Geneeskunde in 2009 Ralph M. Steinman Dr. A.H. Heinekenprijs voor Medicijnen in 2010 Nobelprijs voor Fysiologie of Geneeskunde in 2011 James Rothman Dr. H.P. Heinekenprijs voor Biochemie en Biofysica in 2000 Nobelprijs voor Fysiologie of Geneeskunde in 2013 Jennifer Doudna Dr. H.P. Heinekenprijs voor Biochemie en Biofysica in 2016 Nobelprijs voor Scheikunde in 2020 Carolyn Bertozzi Dr. H.P. Heinekenprijs voor Biochemie en Biofysica in 2022 Nobelprijs voor Scheikunde in 2022 Joel Mokyr Dr. A.H. Heinekenprijs voor Historische Wetenschap (2006) Nobelprijs voor Economie in 2025
Externe link Officiële website
Categorie:Nederlandse wetenschapsprijs