Een deken is in de Nederlandse advocatuur een toezichthouder op de beroepsgroep en beroepsuitoefening.
De rechtspraak in Nederland is verdeeld in elf arrondissementen, die ieder een eigen Orde van advocaten hebben, geleid door een Raad van de Orde, waarvan de deken de voorzitter is. De algemeen deken is de voorzitter van de Algemene Raad, het bestuur van de Nederlandse Orde van Advocaten.
De dekens zijn belast met het toezicht op de advocatenpraktijken in hun arrondissement en onderzoeken klachten over de advocaten. De dekens zijn wettelijk verplichtAdvocatenwet artikel 46c lid iedere klacht te onderzoeken en zij kunnen daarbij proberen een schikkingsregeling tussen de partijen te treffen. De deken is vergelijkbaar met een openbaar aanklager, of officier van justitie: hij dient op te komen voor de rechtzoekende door ervoor te zorgen dat misstanden binnen de advocatuur worden onderzocht en zo nodig aangekaart bij de tuchtrechter.
De toezichthoudende deken is een bestuursorgaan en kan bestuursrechtelijke maatregelen opleggen zoals een last onder dwangsom of een boete. Ook kan de deken gebruik maken van het tuchtrecht door een kwestie op verzoek van een klager voor te leggen aan de Raad van Discipline. Ook kan de deken zelf een klacht tegen een advocaat voorleggen bij de tuchtrechter, bijvoorbeeld vanwege algemeen belang. Ten slotte kan een deken spoedmaatregelen verzoeken bij de tuchtrechter, bijvoorbeeld als een advocaat (tijdelijk) niet meer in staat is zijn praktijk uit te oefenen.
Dekenberaad
Om het toezicht op de advocatuur te professionaliseren en te uniformeren komen de dekens bijeen in het dekenberaad. Daarin stemmen de dekens het beleid af.
Het College van Toezicht is een orgaan van de Nederlandse Orde van Advocaten dat als systeemtoezichthouder aangesteld is. Het college wil met de blik van een buitenstaander kijken naar het functioneren van het toezicht en de klachtbehandeling door de dekens. Het College van Toezicht wordt gevormd door de algemeen deken en twee door de Kroon benoemde leden.
Bekende voormalige algemeen dekens van de Nederlandse orde van advocaten zijn onder anderen mr. F.W.B. baron van Lynden, jhr. mr. W.H. de Jonge, Els Unger, Willem Bekkers en Jan Loorbach. In 2024 werd de functie door twee personen vervuld: Sanne van Oers en Jeroen Soeteman.
Bekende voormalige dekens van de Amsterdamse Orde van Advocaten zijn Germ Kemper, Pieter van Regteren Altena en Evert Jan Henrichs. Anno 2024 werd de functie van deken in Amsterdam door twee personen vervuld, namelijk door Jacqueline Schaap en Barbara Rumora-Scheltema.
België België heeft een functie die vergelijkbaar is met de deken: de stafhouder.
(algemeen) dekens 1952-1955: Ali Visser van IJzendoorn 1955-1959: P.W. van Doorne 1959-1963: L. Salomonson 1963-1967: F. baron van der Feltz 1967-1970: F.F. Hooft Graafland 1970-1973: P.J.W. de Brauw 1973-1976: J.J. van Wessem 1976-1977: H. Kuijper 1977-1979: Max Rood 1979-1981: Huub Roelvink 1981-1984: P.C. van den Hoek 1984-1986: J.R. Glasz 1986-1989: P.A. Wackie Eysten 1989-1991: L.C.J.M. Spigt 1991-1993: W.G. van Hassel 1993-1995: T. de Waard 1995-1998: Toon Huydecoper 1998-2000: Peter von Schmidt auf Altenstadt 2000-2002: M.W. Guensberg 2002-2005: J.H. Brouwer 2005-2007: E. Unger 2007-2010: W.M.J. Bekkers 2010-2013: Jan Loorbach 2013-2016: W.F. Hendriksen 2016-2018: B.J.R. Tongeren 2019-2020: Johan RijlaarsdamJohan Rijlaarsdam stopt per direct als algemeen deken advocatie.nl, 13 januari 2020. Gearchiveerd op 30 maart 2023. 2020-2021: Frans Knüppe 2022-heden: Robert Crince le Roy
Categorie:Juridisch beroep Categorie:Advocatuur