De Tokkies is de naam waaronder de Amsterdamse familie Ruijmgaart-Tokkie vanaf 2003 landelijk bekend werd als een typisch geval van EPH: Extreem Problematische Huurders, een term voor mensen die zoveel overlast veroorzaken dat niemand naast hen wil wonen. Door de aandacht van de media voor dit gezin is 'een tokkie' een synoniem geworden voor een asociaal persoon.
Achtergrond Hanna Tokkie en haar ex-man, de rioleringswerker Gerrie Ruijmgaart, woonden met drie van haar vijf kinderen aan de Burgemeester Van Leeuwenlaan in de wijk Slotermeer in Amsterdam. In Slotermeer stond het deel waar de familie woonde al jaren bekend als 'het asocialenbuurtje'. In de zomer van 2003 trok een escalerende burenruzie aldaar de aandacht van de media." Een onrustige zomeravond in Amsterdam-Slotermeer:, in dagblad Het Parool, 16 oktober 2003, p.17"Het huis uit gezet na veldslag Slotermeer", in dagblad Het Parool, 21 november 2003, p. 1 "Knuppels en knokploegen, de Tokkies en de Van Vliets mogen elkaar niet", in Dagblad Tubantia/Twentsche Courant, 22 november 2003 "De buren waren te bang om te getuigen tegen de beruchte Amsterdamse familie Tokkie. Toch krijgt de woningbouwvereniging ze uit hun huis. De rechtbank accepteerde in kort geding een map vol belastende, anonieme verklaringen tegen 'de Tokkies'. - 'Wij zijn toch gewoon redelijke mensen?'", o.a. in Amersfoortse Courant, 24 november 2003"Wie geeft de Tokkies een huis?", in dagblad Het Parool, 28 februari 2004, p. 2 "Dossier-Tokkies of terreur: in Geuzenveld; alle bewoners in de straat hebben stressklachten; Reconstructie van een familievete, grotendeels gebaseerd op het politiedossier dat de rechter in november 2003 deed beslissen dat de Tokkies de Burgemeester Van Leeuwenlaan in Geuzenveld/Slotermeer moesten verlaten", in dagblad Het Parool, 16 oktober 2004, p. 6"Op de vlucht voor de Tokkies", in dagblad De Telegraaf, 29 oktober 2004, p. 5
In de nacht van 19 augustus werden de ruiten van de familie Ruijmgaart vernield en brandde de woning van hun bovenburen volledig uit. De lokale televisiezender AT5 deed er uitgebreid verslag van. IKON-programmamaakster Ingeborg Beugel wilde weten wat er achter de ruzie zat en begon een documentairereeks over het gezin.
In die documentaire — in de zomer van 2004 uitgezonden onder de naam Familietrots — worden de bewoners van de buurt waar de familie woont neergezet als een 'apart slag mensen'. De woningen in het buurtje waren na de Tweede Wereldoorlog naar Amerikaans voorbeeld toegewezen volgens de woonschoolfilosofie. Onaangepaste gezinnen woonden er onder toeziend oog van begeleiders, die zich intensief met de huishouding bemoeiden met de bedoeling de bewoners te heropvoeden. Het wonen in de wijk maakte - de inspanningen van begeleiders ten spijt - geen sociale mensen van de bewoners, integendeel, de bewoners leken elkaar te versterken in asociaal gedrag. Bovendien zorgde het wonen in de wijk voor stigmatisering waardoor ze nog verder afzakten. Bij de bewoners ontstond wantrouwen tegen alles wat met overheid te maken had. Vanaf de jaren zeventig werd de als betuttelend ervaren benadering vervangen door een 'softere' aanpak, vanaf de vroege jaren tachtig werd het welzijnswerk getroffen door bezuinigingen. Van de gehoopte doorstroom van de heropgevoede bewoners naar 'normale' wijken was vanwege het geringe succes van de aanpak en vanwege de heersende woningnood geen sprake; kinderen van bewoners bleven meestal binnen de wijk wonen. Er tekende zich het begin van gettovorming af. Anno 2003 werden de 110 woningen bewoond door negen grote families waartussen diverse vetes bestonden. Vrijwel niemand in de buurt had werk, iedereen leefde van een uitkering. In het gezin Tokkie werkte alleen Gerrie Ruijmgaart.
De burenruzie waarin de familie Ruijmgaart betrokken was, was de laatste uit een hele reeks incidenten. Voor woningbouwvereniging Het Oosten was de maat vol. Hanna Tokkie en haar gezin terroriseerden de buurt al jarenlang, zo stelde Het Oosten en startte een uitzettingsprocedure. De rechter stelde Het Oosten in het gelijk. Eind 2003 werd het gezin uit de woning gezet. Deze uitzetting is te volgen in de door Beugel gemaakte documentaire.
Nationale bekendheid Door een uitzending van het IKON-programma Factor in oktober 2003 en een in mei 2004 uitgezonden documentaire op de zender SBS6 groeiden de leden van de familie uit tot landelijke beroemdheden. Terwijl de IKON koos voor een sociaal betrokken benadering van de problemen van het gezin,"Portret van een familieclan", in dagblad De Telegraaf, 5 juli 2004, p. 2 "Beroemd, gevreesd en dakloos", in dagblad Trouw, 5 juli 2004, p. 14 was de invalshoek van SBS6 spottender. Ze lanceerden de bijnaam De Tokkies. Naar aanleiding van de uitzending op SBS6 werden in het satirische programma Kopspijkers beelden van het gezin getoond alsof het een natuurfilm over een primitieve levensvorm betrof."Op bezoek bij de Tokkies; frustraties, maar ook blije momenten, in dagblad Het Parool, 1 mei 2004, p. 23"Laatste 'Tokkies'", in dagblad De Telegraaf, 16 augustus 2004, p. 2
Naar aanleiding van de documentaire Familietrots ontfermde Emile Ratelband zich over het gezin."Ratelband geeft plegers van overlast een woning", in dagblad de Volkskrant, 5 augustus 2004, p. 3"Ratelband helpt de Tokkies; die kinderen zeggen meneer Ratelband tegen mij", in dagblad Het Parool, 6 augustus 2004, p. 4 "Docu-soap over nieuwe woning voor gezin Tokkie", in dagblad De Telegraaf, 7 augustus 2004, p. 1"Frisse start voor asofamilie", in dagblad Trouw, 16 augustus 2004, p. 16"De jacht op de Tokkies; De ijkers denken: jullie zijn geen aso's, zo zijn heel veel Amsterdammers", in dagblad Het Parool, 16 augustus 2004, p. 20
Hij zou hen van nieuwe woonruimte voorzien op voorwaarde dat alle gezinsleden werk zouden zoeken en Hanna Tokkie iets aan haar extreme overgewicht zou doen. Ratelband wilde de familie hiermee op het rechte pad brengen. Het vinden van een geschikt huis bleek moeilijker dan gedacht. Toen het gerucht ging dat Ratelband voor de familie Ruijmgaart-Tokkie woonruimte in de Haarlemse buurt Schalkwijk op het oog had, reageerden buurtbewoners direct afwijzend."Tokkies in Haarlem? Straat in rep en roer", in dagblad Het Parool, 10 september 2004, p. 4"Halve land vreest Tokkies als buren", in dagblad De Telegraaf, 11 september 2004, p. 3 Hierop werd van deze verhuizing afgezien: "De Tokkies willen niet tussen asocialen wonen", verklaarde Ratelband. "Ik vind het werkelijk een schande dat ze een petitie hebben gehouden tegen de komst van dit nette gezin." Een lange zoektocht begon.In dagblad Het Parool, 11 september 2004, p. 13 "Tokkies weigeren huis in 'asociale' buurt Haarlem", in dagblad De Telegraaf, 12 september 2004, p. 3 "Makelaar vindt huis voor Tokkies", in dagblad Het Parool, 14 september 2004 "Gezocht wordt woning met kringloopbedrijf en glaszetterij; 'de Familie gaat vermoedelijk weg uit Amsterdam'", in dagblad Het Parool, 15 september 2004"Tokkies onder de pannen", in dagblad De Telegraaf, 25 september 2004, p. 1 "Huizenjacht Ratelband is gebed zonder einde", in dagblad De Telegraaf, 28 september 2004 "Emile Ratelband zegt een huis voor de familie te hebben in Arnhem; Tokkies willen naar Almere", in dagblad Het Parool, 28 september 2004, p. 15
Begin oktober 2004 werd bekend dat de familie zichzelf voor 1775 euro per uur verhuurde als Bekende Nederlanders, via het artiestenbureau Jan Vis Agency."Tokkies als attractie te huur", in dagblad De Telegraaf, 6 oktober 2004, p. 1 "De Tokkies voor al uw feesten; 'Ze zijn niet zo dom als je van tv wel zou denken'", in dagblad Het Parool, 6 oktober 2004, p. 4 "Asociaal scoort, behalve als ze naast je wonen; Tokkies kunnen worden geboekt voor 1750 euro", in dagblad Het Parool, 16 oktober 2004, p. 7 "Tokkies maken debuut", in dagblad De Telegraaf, 18 oktober 2004, p. 3 "Delfzijl heeft de primeur van de Tokkies; Gerrie is na afloop buitengewoon tevreden: 'Zo wil ik nog wel 400 optredens. De mensen mogen ons en leven met ons mee'", in dagblad Het Parool, 18 oktober 2004, p. 14 "Leuk voor op tv, maar niet in je achtertuin", in dagblad Trouw, 21 oktober 2004, p. 15 "De Tokkies als norm; 'Weet je wat dit is? Wat een... Wat een schande! Dat wij hier staan te kijken is schandalig!'", in dagblad de Volkskrant, 27 oktober 2004, p. 15
Volgens manager Jan Dirk Vis kwam dit contact via Ratelband tot stand: "Ratelband bemoeide zich eerst natuurlijk voor z'n eigen geiligheid met de familie. Toen het moeilijk werd, wilde hij van ze af, dus ik kwam als geroepen".Vrij Nederland, 11/6/2005
Via hun nieuwe manager traden de Tokkies regelmatig op. Ze maakten een kerstsingle (Verre kerst), "Ma Tokkie met de billen bloot", in dagblad De Telegraaf, 19 november 2004, p. 3 een carnavalssingle en speelden in een reclamespotje voor Chello. Ratelband liet intussen weten dat hij zijn aanbod om de familie te helpen introk: hij meende dat de familie nu wel in staat was zelf een huis te kopen; ook de kennelijke vastberadenheid van het gezin om te blijven koketteren met hun status van aso's stuitte hem naar eigen zeggen tegen de borst."Ratelband trekt handen af van Tokkies; Familie verdient voldoende en kan eigen huis financieren, aldus de positiviteitsgoeroe", in dagblad Het Parool, 8 oktober 2004, p. 12 Een anonieme vastgoedhandelaar stelde vervolgens een vrijstaand pand in Zeewolde ter beschikking dat de familie zonder huurlasten mocht gebruiken."Onderdak voor de Tokkies", in dagblad Trouw, 12 oktober 2004, p. 3
Het productiebedrijf van Pieter Storms liet in het gehele huis camera's installeren waarmee de familie begin december via een internetsite te bezichtigen was. Het project, geproduceerd in samenwerking met Ilse Media, werd al na een week beëindigd omdat zich geen adverteerders aandienden. "SBS ziet maar af van Tokkies-show", in dagblad Het Parool, 16 oktober 2004, p. 6 "Familie Tokkie niet welkom in Zeewolde; Juristen zoeken naar mogelijkheden om asociale familie te weren", in dagblad Het Parool, 16 oktober 2004, p. 1"'Ik hoop dat het nette mensen zijn'", in dagblad Het Parool, 16 oktober 2004, p. 23
Latere lotgevallen