Zeilhagedissen (Hydrosaurus) zijn een geslacht van hagedissen uit de familie agamen (Agamidae).
Naam en indeling De wetenschappelijke naam van de groep werd voor het eerst voorgesteld door Johann Jakob Kaup in 1828. Er zijn vijf soorten, die al lange tijd bekend zijn, de meest recent beschreven soort stamt uit 1911. In het verleden zijn ook een aantal varanen onder de naam Hydrosaurus beschreven, zoals de Indische varaan (Varanus salvator).
Sommige soorten werden eerder tot de geslachten Lacerta, Istiurus en Lophura gerekend.
Uiterlijke kenmerken De naam is te danken aan de opmerkelijke stekelkam op de rug en met name de grote kam op het voorste deel van de staart, die aan een zeil doen denken. Deze staartkam is verstevigd door rib-achtige uitsteeksels van de staartwervels. De lichaamskleur is meestal groen tot bruin of grijsbruin, de huid is bedekt met kleine schubben. De staart is plat en krachtig en is langer dan het lichaam. De kop is kort en breed en draagt een keelwam. De soorten worden ook vrij groot en kunnen een lichaamslengte bereiken van meer dan een meter inclusief staart.
Levenswijze Alle soorten leven langs het water, en zijn goede zwemmers. Op het menu staan insecten en andere ongewervelden zoals duizendpoten maar de oudere dieren gaan steeds meer plantendelen eten. Alle soorten zijn eierleggend en zetten de eieren af in zanderige rivieroevers.
Verspreiding en habitat De soorten komen voor in delen van zuidelijk Azië en leven in de landen Filipijnen, Indonesië en Nieuw-Guinea.
De habitat bestaat uit de oeverbegroeiing van tropische bossen langs rivieren en meren. De hagedissen bewonen over het water hangende takken en struiken. Bij gevaar springen ze in het water en zwemmen weg.
Beschermingsstatus Door de internationale natuurbeschermingsorganisatie IUCN is aan een soort een beschermingsstatus toegewezen. De Filipijnse waterleguaan (Hydrosaurus pustulatus) wordt als 'kwetsbaar' beschouwd (Vulnerable of VU).
Soorten Het geslacht omvat de volgende soorten, met de auteur en het verspreidingsgebied. afbeelding Naam Auteur Verspreidingsgebied 100px Soa-soa(Hydrosaurus amboinensis) Schlosser, 1768 Indonesië (Molukken), Nieuw-Guinea 100px Hydrosaurus celebensis Peters, 1872 Indonesië (Sulawesi) 100px Hydrosaurus microlophus Bleeker, 1860 Indonesië (Sulawesi) 100px Filipijnse waterleguaan(Hydrosaurus pustulatus) Eschscholtz, 1829 Filipijnen 100px Weber's waterleguaan(Hydrosaurus weberi) Barbour, 1911 Indonesië (Halmahera, Ternate, Morotai)
Bronvermelding
Categorie:Hydrosaurinae