thumb|Blokken graniet in een steenzagerij Natuursteen is in de bouwkunde en civiele techniek een gesteente dat in de natuur voorkomt en (eventueel) na bewerking geschikt is als bouwmateriaal.
Natuursteen treft men overal ter wereld aan in vele variëteiten. Gewoonlijk wordt een onderverdeling gemaakt in: stollingsgesteente: onder andere graniet, trachiet en basalt; afzettingsgesteente: onder andere kalksteen en zandsteen; vulkanisch gesteente zoals tufsteen; metamorf gesteente: zoals gneis en marmer.
België miniatuur|vloer uit Arduin, de zuilen uit Rouge Royal en witte marmer, Koningsgallerijen te Brussel. In België worden diverse soorten natuursteen gewonnen, met name lichte en donkere kalksteensoorten (een afzettingsgesteente). Bekende voorbeelden zijn: Gobertange, een (5-10%) zandhoudende kalksteen, die op 18 tot 25 meter diep in schollen wordt gedolven Balegemse steen of Ledesteen, een eveneens (12-36%) zandhoudende en polijstbare kalksteen, gevonden op geringere diepte dan Gobertange. Lichte Belgische kalksteen wordt veel toegepast als gevelbekleding (parementwerk), in het geval van de Balegemse steen ook voor geprofileerd werk en beeldhouwwerk, niettegenstaande de beperkte afmetingen.
In de bouw gebruikte donkere Belgische kalksteen is opgebouwd uit vrijwel zuivere kalk, met lichte koolstofverontreiniging ("kolenkalksteen"). De bekendste voorbeelden zijn: Doornikse steen, diepzwart van kleur, verwering zilvergrijs, uit de omgeving van Doornik; Arduin ofwel Belgische hardsteen, een blauwgrijze kolenkalksteen gewonnen onder andere in de Carrières du Hainaut; Namense steen, grijs, verwering zilvergrijs; Belgisch zwart marmer, eigenlijk geen marmer maar een kalksteen.
Belgische marmers Marmers vallen onder de metamorfe gesteenten. Onder andere worden gewonnen: Rouge Royal, rood-grijs-wit gevlekt Rouge griotte Rouge Saint-Rémy Bleu Belge, diep blauwzwart met witte aderen Saint-Anne, donkergrijs tot zwart met witte en grijze vlekken en aderenA. Slinger/H. Janse/G. Berends: Natuursteen in Monumenten, Rijksdienst voor de Monumentenzorg, Zeist/Bosch en Keuning n.v. Baarn, 1982, Marbre noir de Theux Marbre noir de Tournai
Nederland Vindplaats Mergel, kalksteen en zandsteen zijn de enige in Nederland gewonnen soorten natuursteen. Mergel wordt nu alleen nog gedolven nabij Sibbe. Zandsteen werd in het verleden onder meer gewonnen in het Twentse Losser. Deze groeve is nu gesloten. Over de grens met Duitsland wordt nog wel zandsteen gewonnen, zoals de Bentheimer zandsteen uit Gildehaus. Kalksteen wordt gewonnen in de steengroeve bij Winterswijk.
Gebruik Het eerste gebruik van natuursteen in de Nederlandse architectuur gaat terug tot de middeleeuwen toen (romaanse) kerken gebouwd werden met tufsteen uit de Eifel. In Zuid-Limburg werd veel mergel gebruikt voor de bouw.
Soorten natuursteen in België en Nederland Traditioneel: Bentheimer en Obernkirchener zandsteen, uit Duitsland, toepassingen: Paleis op de Dam blauwe hardsteen, crinoïdenkalksteen uit de Ardennen, diverse toepassingen leisteen, Ardennen, dakbedekkingen tufsteen, Eifel, diverse toepassingen waaronder middeleeuwse kerken mergel, Zuid-Limburg, diverse toepassingen basalt, Eifel en later ook India, meestal voor waterkeringen
Modern: travertijn, diverse herkomstgebieden, onder andere toegepast voor het Monument op de Dam graniet, diverse herkomstgebieden, binnenhuisarchitectuur en als bekleding in de waterbouw marmer, diverse herkomstgebieden, binnenhuisarchitectuur
Zie ook Verzoeten
Categorie:Mijnbouw Categorie:Bouwmateriaal