thumb|Filoktetes op het eiland Lemnos (Drouais, 1788)

Filoktetes (Oudgrieks , Lat. Philoctetes) is een Attische tragedie van de oud-Griekse toneeldichter Sofokles. Het werk werd opgevoerd te Athene in 409 v.Chr.

Synopsis

Kort voor het einde van de Trojaanse Oorlog brengt Odysseus Achilleus' zoon Neoptolemos samen met enkele soldaten naar het eiland Lemnos, waar de Achaïers tien jaar eerder de held Filoktetes, in zijn voet gebeten door een adder, aan zijn lot overlieten. Neoptolemos moet hem volgens plan mee naar Troje lokken; de ziener Helenos verklaarde immers dat Troje niet kan vallen zonder de magische boog van Filoktetes (een erfenis van Herakles).

Neoptolemos is aanvankelijk voor het plan gewonnen, maar krijgt medelijden met de arme Filoktetes, en beseft dat Odysseus maar één doel heeft: Filoktetes' wapens stelen. Wanneer Neoptolemos zich ontfermt over de zieke, verschijnt Herakles (deus ex machina) met de boodschap dat het Zeus' wil is dat Filoktetes zelf mee naar Troje gaat.

Nederlandse vertalingen 1793 – Philoctetes, op het eiland Lemnos – A.L. Barbaz (via de Franse vertaling van La Harpe)Philoctetes op het eiland Lemnos 1855 – Philoktetes: treurspel naar het Grieksch van Sofokles – S.J.E. Rau (metrisch) 1856 – Filoktetes op het eiland Lemnos – Jacob van Lennep 1882 – Philoktetes – J. van Leeuwen 1884 – De Philoktetes van Sophokles – A. Flament 1903 – Philoktetes – L.A.J. Burgersdijk 1933 – Philoctetes – L. de Jong 1949 – Philoktetes – J.M. van Buytenen 1955 – Philoktetes – J.J.M. van Doornik 1958 – Filoktetes – Anton van WilderodeTekst gepubliceerd in Rudolf van de Perre, Anton van Wilderode. Dienstbaar het woord. Toespraken en teksten, 1985, p. 305-342 1959 – Philoktetes – Jos De Haes 1972 – Philoctetes – Emiel De Waele 1989 – Philoctetes – Jan Pieters 1991 – Filoktetes – Gerard Koolschijn 1993 – Philoctetes – Karel Hermans 2004 – Filoktetes – Hein van Dolen 2016 – Filoktetes – Johan Boonen

Bewerking De Franse classicist Châteaubrun maakte een bewerking van het stuk (1755), vertaald door Jacobus Stamhorst (1758).Philoctetes, Treurspel

Externe links Commentaar op de Nederlandse vertaling te 1856 (Rau, 1855) Griekse grondtekst op Perseus (Storr, 1912)

Voetnoten

Categorie:Oud-Grieks toneelstuk