Wernher Magnus Maximilian Freiherr von Braun (Wirsitz (Duitse Keizerrijk), 23 maart 1912 – Alexandria (Verenigde Staten), 16 juni 1977) was een van de leidende figuren bij de ontwikkeling van rakettechnologie in Duitsland en de Verenigde Staten. Door zijn belangrijke rol in het militaire raketprogramma van nazi-Duitsland werd hij een controversieel figuur. Von Braun was de voornaamste raketingenieur en voorvechter van ruimtevaart in de twintigste eeuw. Tot zijn prestaties behoren de eerste ballistische raket (de Duitse V-2), een geleverde bijdrage aan de ICBM, de lancering van de eerste Amerikaanse satelliet (Explorer-1 in 1958), de grootschalige popularisatie van ruimtevaart in de media en de maanraket Saturnus V.
Jeugd en studietijd Wernher von Braun werd in 1912 geboren in Wirsitz in Posen (onderdeel van het Duitse Rijk), als tweede van drie zonen van Magnus Freiherr von Braun en Emmy Freiin von Quistorp. Zijn ouders waren beiden afkomstig uit de landadel van Pruisen, de zogenaamde Junkers die traditioneel hun carrière maakten in het leger of de politiek. Zo ook zijn vader: deze doorliep een bestuurlijke en politieke carrière, waarbij hij moest aftreden wegens steun aan de Kapp-putsch, maar later werd hij minister in de laatste twee kabinetten van de Weimarrepubliek (kabinet-Papen en kabinet-Schleicher). Van zijn moeder, die evenals haar zoon Wernher, begaafd was in natuurwetenschappen en techniek, kreeg hij een telescoop cadeau. Zijn hierdoor gestimuleerde interesse in de astronomie en het heelal bleef zijn hele leven.
Toen zijn geboorteplaats Wirsitz in 1920 aan Polen werd toebedeeld volgens het Verdrag van Versailles verhuisde zijn familie naar Duitsland, net als vele andere Duitse families. Een nieuw leven werd opgebouwd in Berlijn. Op school was hij aanvankelijk niet goed in natuurkunde en wiskunde, tot hij het boek Die Rakete zu den Planetenräumen van Hermann Oberth las. Op zijn dertiende vuurde hij een speelgoedauto af met behulp van vuurwerk. De auto reed door een drukke straat en vatte vlam. De jonge Von Braun werd door de politie opgesloten tot zijn vader hem kwam halen.
Vanaf 1930 studeerde Von Braun aan de Technische Universiteit Berlijn, waar hij lid werd van de Verein für Raumschiffahrt (VfR). Hij was assistent van Hermann Oberth bij proeven met raketmotoren die op vloeibare brandstof liepen. Deze eerste raketproeven vonden onder uiterst primitieve omstandigheden plaats. Oberths eerste ontwerp heette "Kegeldüse" (kegelmotor), gefabriceerd van staal met koperbeplating aan de binnenkant, met als stuwstoffen benzine en vloeibare zuurstof. Jaren later deed Von Braun uit de doeken hoe primitief de testopstelling in elkaar stak, en ook hoe gevaarlijk deze was. Op een kruideniersweegschaal stond een met water gevulde emmer, waar de motoruitlaat uitstak. De weegschaal diende om de stuwkracht te bepalen. Verder was er een dewarvat met zuurstof, een met reduceerventiel uitgeruste fles stikstof, een brandstoftank en een paar koperleidingen die van brandstoftank en dewarvat naar de motor liepen. Von Braun beschrijft: "...Riedel had de nogal gevaarlijke taak om de kleine Kegeldüse in de met water gevulde emmer tot ontsteking te brengen. Er was op enige afstand van de weegschaal, waarmee de stuwkracht moest worden gemeten, een kamerscherm opgesteld. Het was geen gemakkelijk klusje voor Riedel om een brandende en met benzine doordrenkte lap over de benzine sproeiende Kegeldüse heen te gooien en dekking te zoeken voor de motor met oorverdovend lawaai begon te lopen. Voor een grote man met een gewicht van 100 kg was hij bij die gelegenheden wonderbaarlijk snel...". De Kegeldüse was een belangrijk moment in de geschiedenis van Duitse rakettechnologie.Geïllustreerde encyclopedie van de ruimtevaart, , 1982, blz. 13
Duitse carrière onder de nazi's thumb|In Peenemünde voorjaar 1941. V.l.n.r. Generaal-Majoor Dr. Walter Dornberger, Generaal Friedrich Olbricht (met Ridderkruis) Generaal-Maarschalk Wilhelm Ritter von Leeb, in burger Wernher von Braun Von Braun werkte in 1933 aan zijn proefschrift toen de nazi's de macht in Duitsland overnamen. Generaal Majoor Walter Dornberger, een artillerist uit het Duitse leger, regelde financiering voor geheim militair onderzoek door Von Braun. Dornberger deelde hem in bij zijn team van 80 man te Kummersdorf, 80 km ten zuiden van Berlijn. Eind 1934 had Von Brauns groep met succes twee raketten gelanceerd die een hoogte bereikten van meer dan 2,4 kilometer. Omdat Dornberger in Kummersdorf niet kon uitbreiden verhuisde de raketgroep naar Peenemünde aan de Oostzee. Als hoofd van de legeronderzoekseenheid ontwikkelde Von Braun samen met zijn assistent Konrad Dannenberg de langeafstandsraket A-4 en een supersonische antivliegtuigraket, die Wasserfall werd genoemd.
Om zijn carrière zeker te stellen werd Von Braun in 1937 lid van de NSDAP en in 1940 zelfs lid van de SS,FBI Records: The Vault, Wernher VonBraun, p 7. Gezien op 4 september 2017. uiteindelijk met de rang van Sturmbannführer (majoor).Dienstaltersliste der Schutzstaffel der NSDAP van 01.10.1943. p.81. Gezien op 17 dec. 2015.Andre Sellier, A History of the Dora Camp: The Untold Story of the Nazi Slave Labor Camp That Secretly Manufactured V-2 Rockets, pagina 469 Het is nooit bewezen dat Von Braun een overtuigde nazi was maar hij was op zijn minst een opportunist: het maakte hem kennelijk niet uit voor wie hij werkte of wat de 'menselijke kosten' ervan waren, als hij maar ongehinderd zijn raketten kon bouwen. Von Braun heeft zich na de oorlog nooit hoeven te verantwoorden voor zijn medewerking aan de nazi's, hoewel hij wel degelijk op de hoogte was van de barbaarse misdaden van het nazi-systeem, bijvoorbeeld de misstanden in de ondergrondse rakettenfabriek Mittelwerk in Mittelbau-Dora.
thumb|links|Bij de overgave aan de Amerikanen 1945 In 1943 besloot Adolf Hitler de A-4 te gebruiken als vergeldingswapen ("V" van Vergeltungswaffe - maar de A-4 was ook bekend onder de bijnaam 'dokter worst'). De groep moest een raket ontwikkelen om Londen te treffen. De SS en de Gestapo arresteerden Von Braun op 22 februari 1944 omdat hij onder andere door Himmler (Reichsführer SS - Hoofd van de SS) valselijk werd beschuldigd van communisme en pogingen om het V2-programma te saboteren. Hij werd overgebracht naar de gevangenis in Stettin. Maar Dornberger, de Abwehr (Spionage afdeling Buitenland) en Albert Speer wisten de Sicherheitsdienst (SD) te overtuigen van Von Brauns onschuld, zodat die hem na veertien dagen vrijliet. Zonder Von Braun zou de ontwikkeling en de productie van de V-2 en andere wapensystemen grote vertraging oplopen. Zo was Von Braun in zekere zin ook 'slachtoffer' van de SS, wat zijn latere reputatie hielp.
Nochtans was er reden genoeg om hem te beschouwen als een oorlogsmisdadiger., The Nazi Rocketeers. Dreams of Space and Crimes of War, 2006 De V-2 was er deels gekomen op persoonlijk aandringen van Von Braun bij Hitler, die omwille van een droom niet in het project geloofde. Von Braun reisde op 7 juli 1943 zelf af naar de Wolfsschanze en overtuigde uiteindelijk Hitler om massale middelen te mobiliseren voor de verdere ontwikkeling van het vergeldingswapen. De Führer benoemde Von Braun prompt tot 'professor' en hij kreeg de technische leiding over het raketteam in Heeresversuchsanstalt Peenemünde. Hij bezocht herhaaldelijk Mittelwerk, een ondergrondse fabriek die dreef op dwangarbeid, uithongering en willekeurige ophangingen (gewoonlijk twaalf per dag). De 'grote professor' moest er over uitgemergelde lijken stappen en passeren onder terechtgestelden, opgehangen aan een kraan.Getuigenissen verzameld door Tom Gehrels: Of Truth and Consequences, Nature, nr. 372, 2002, blz. 511-512 Hij bezocht ook Buchenwald, waar hij persoonlijk personeel rekruteerde.
Veertien maanden nadat Hitler opdracht gaf tot de productie werd op 8 september 1944 vanuit Wassenaar (Lijsterlaan hoek Konijnenlaan), de eerste militaire A-4 gelanceerd richting Engeland. Vanaf dat moment heette de raket V-2, Vergeltungswaffe-2, een naam die door Reichsführer SS Heinrich Himmler was bedacht. Toen de eerste V-2 Londen trof, met diverse doden en gewonden onder de burgerbevolking tot gevolg, zei Von Braun tegen zijn collega's: "De raket werkte perfect, hoewel de besturing problemen gaf." Over de slachtoffers in Londen geen woord. Ook het inmiddels door de geallieerden bevrijde Antwerpen werd door vele V-2's getroffen. In Antwerpen bijvoorbeeld stierven op 16 december 1944 meer dan 500 mensen toen een Duitse V-2 neerkwam op een bioscoopzaal.
Tegen het einde van de oorlog in 1945 bevond Von Braun zich met zijn team van ingenieurs in Beieren. Hij werd daar bewaakt door de SS, omdat de nazi's bang waren dat hij zou overlopen naar de geallieerden. Het was inmiddels overduidelijk dat de oorlog door de nazi's verloren was en bijna voorbij was en Von Braun vroeg zijn groep aan wie zij zich wilden overgeven. De meeste geleerden waren bang voor de Sovjets. Door de Fransen zouden ze 'als slaven worden behandeld' en de Britten hadden niet genoeg geld voor een raketprogramma. Alleen de Amerikanen bleven zo over: eerst om zich aan over te geven en daarna met Amerikaans geld het raketprogramma voort te kunnen zetten.
Amerikaanse carrière thumb|Met president John F. Kennedy 1963 thumb|Na de geslaagde lancering van de Apollo 11 Von Braun gaf zich met behulp van zijn broer Magnus over aan de Amerikanen. Magnus sprak beter Engels, zodat hij de onderhandelingen over de overgave mocht voeren. Von Braun werd met zijn overgebleven team van ingenieurs in het geheim naar Amerika gebracht, samen met veel materiaal waaronder 300 treinwagons met raketonderdelen en bouwtekeningen. Een groot deel van zijn ingenieurs was overigens in handen gevallen van de Sovjettroepen. De Amerikaanse operatie gebeurde in het kader van de geheime projecten "operatie Overcast" en "operatie Paperclip" van de Amerikaanse overheid om belangrijke nazi-wetenschappers over te brengen naar Amerika. Overigens werden de meeste van deze wetenschappers, waaronder Von Braun, nooit (in openbare rechtszaken) lastiggevallen met 'moeilijke vragen' betreffende hun nazi-verleden. Hun technische en wetenschappelijke expertise woog voor de Amerikaanse overheid kennelijk zwaarder dan een rigoureus onderzoek naar hun verleden, waarbij de onderste steen zou moeten bovenkomen, en waarbij mogelijke misdaden aan het licht zouden komen. Hierbij bestond het risico dat deze ex-nazi's dan niet meer wilden meewerken met hun nieuwe broodheren. Von Braun was een van de eerste nazi-wetenschappers die werd overgebracht naar Amerika.
De groep werd onder bewaking gebracht in Fort Bliss, Texas. Ze noemden zichzelf op dat moment "PoPs", Prisoners of Peace. In Texas en later in Huntsville, Alabama, gingen Von Braun, Walter Dornberger en 126 andere Duitse ingenieurs verder met hun onderzoek en ontwikkeling van rakettechnologie. Dornberger zou later voor Bell Aircraft "Bell Textron" gaan werken.
Op 1 maart 1947 trouwde Von Braun in Landshut met zijn 18-jarige nicht van moederszijde Maria Luise von Quistorp. Zij zouden twee dochters en een zoon krijgen.
Von Braun werd Amerikaans staatsburger in 1955.