Tom Boonen (Mol, 15 oktober 1980) is een Belgisch autocoureur en voormalig wielrenner. Hij was beroepsrenner van 2002 tot 2017 en behaalde in totaal 123 zeges. In 2005 werd Boonen wereldkampioen op de weg in Madrid. Hij won drie keer de Ronde van Vlaanderen en vier keer Parijs-Roubaix. Daarnaast werd hij ook tweemaal Belgisch kampioen op de weg en won hij in 2007 het puntenklassement in de Ronde van Frankrijk. Vanaf 2024 rijdt hij in het Belgisch kampioenschap rally met Škoda.
Carrière Jeugd Nadat Boonen al het Belgisch scholenkampioenschap wielrennen en het Belgisch scholenkampioenschap veldrijden had gewonnen, begon hij in 1995 bij de nieuwelingen echt aan zijn wielerloopbaan. In zijn eerste jaar won hij slechts één wedstrijd, maar het volgende jaar wist hij zeventien keer als eerste over de meet te komen. Bij de junioren won hij in totaal zestien wedstrijden, waaronder twee keer het provinciaal kampioenschap tijdrijden. In 2000 won Boonen Parijs-Tours voor beloften en een jaar later werd hij Belgisch kampioen.
2001 Vanaf juli 2001 mocht Boonen aan de slag als stagiair bij het Amerikaanse wielerteam US Postal, de ploeg van onder anderen Lance Armstrong. Hij maakte zijn debuut in de Ronde van Polen, die hij niet zou uitrijden.
2002 In zijn eerste profjaar bij US Postal wist Boonen in Parijs-Roubaix een derde plaats te behalen, hoewel hij eigenlijk als helper van George Hincapie gestart was. Johan Museeuw, de winnaar van die editie van de Helleklassieker en later Boonens ploegmaat bij Quick-Step–Davitamon, voorspelde Boonen die dag al een grote toekomst en verklaarde in hem zijn opvolger te zien. In mei van dat jaar haalde Boonen ook zijn eerste profzege: de tweede etappe in de Oostenrijkse rittenkoers de Uniqa Classic, in maart had hij eerder al de ploegentijdrit van de Ronde van Catalonië gewonnen.
Na een jaar bij het US Postal van Lance Armstrong en George Hincapie, maakte Boonen de overstap naar Quick-Step–Davitamon.
2003 Tijdens zijn eerste seizoen bij de Quick-Step had hij last van blessuren. Hij behaalde wel in de Ronde van België zijn eerste overwinning onder de ploeg van Patrick Lefevere.
2004 In zijn tweede seizoen bij Quick-Step behaalde Boonen negentien overwinningen, waaronder klassiekers als de E3 Prijs Harelbeke, Gent-Wevelgem en de Scheldeprijs, en twee etappezeges in de Ronde van Frankrijk, waaronder de laatste etappe naar de Champs-Élysées. Op 15 november 2004 werd hij door de krant Het Nieuwsblad tot profrenner van het jaar gekozen. Hij ontving de Flandrien-Trofee uit handen van de Vlaamse minister-president Yves Leterme.
2005 thumb|Boonen in de Ronde van Frankrijk 2005 Zijn grootste successen behaalde Boonen in 2005, toen hij na een korte solo de Ronde van Vlaanderen en een week later Parijs-Roubaix won.Tom van Vlaanderen, SportWereld, 04/04/2005Historisch, SportWereld, 11/04/2005 In de Ronde van Frankrijk van dat jaar won Boonen net als het jaar ervoor twee etappes. Ook droeg hij vanaf de tweede etappe de groene trui. Verschillende valpartijen, die als gevolg hadden dat zijn knie ernstig gewond raakte, dwongen hem echter tot opgeven. Op 25 september 2005 schreef hij het wereldkampioenschap wielrennen voor profs in Madrid op zijn naam.Tommeke, wat doe je nu?, SportWereld, 26/09/2005 Met deze prestatie werd Boonen de eerste renner in de wielergeschiedenis die erin slaagde in één seizoen zowel de Ronde van Vlaanderen, Parijs-Roubaix als het wereldkampioenschap te winnen.
Op 12 november 2005 werd hij opnieuw tot Flandrien van het jaar verkozen. Hij behaalde deze keer bijna negentig procent van de stemmen. Later die maand werd hij onderscheiden met de internationale wielerprijs Vélo d'Or Mondial. In december 2005 werd hij ook nog tot Sportman en Sportpersoonlijkheid van het jaar verkozen. Ook kreeg hij de Kristallen Fiets en de Sprint d'Or, de Waalse tegenhanger van de Kristallen Fiets, uitgereikt. Daarnaast werd hij ook in Italië, Zwitserland en de Verenigde Staten verkozen tot Renner van het jaar 2005.
2006 thumb|Boonen tijdens het Belgisch kampioenschap in 2006 In 2006 won Boonen opnieuw de Ronde van Vlaanderen.Tom Boonen demonstreert in de Ronde, SportWereld, 02/04/2006 Daarmee werd hij een van de relatief weinigen die deze koers tweemaal op rij konden winnen. Hij is ook een van de weinigen die dit deden in de regenboogtrui; Louison Bobet (1955), Rik Van Looy (1962) en Eddy Merckx (1975) deden het hem voor. Parijs-Roubaix won hij dat jaar niet: hij bereikte de finish als vijfde. Kort na de wedstrijd werden de nummers twee tot en met vier (Leif Hoste, Peter Van Petegem en Vladimir Goesev) gedeclasseerd omdat ze een gesloten overweg hadden genegeerd. Op die manier werd Boonen uiteindelijk toch tweede na de winnaar Fabian Cancellara. thumb|Gele leiderstrui veroverd door Boonen in de Ronde van Frankrijk 2006 (collectie KOERS. Museum van de Wielersport) In de Tour van 2006 droeg Boonen vier dagen de gele leiderstrui, maar won hij geen etappes. Bij de eerste individuele tijdrit moest Boonen het geel afstaan aan Serhij Hontsjar. Hij gaf in deze Tour op in de rit naar Alpe d'Huez vanwege problemen met de luchtwegen en een slepende ziekte in de darmen. Een maand later was hij echter alweer hersteld. In de ENECO Tour won hij onder meer in zijn eigen Balen.
2007 Het seizoen begon met vier ritzeges in de Ronde van Qatar en winst in Kuurne-Brussel-Kuurne, Dwars door Vlaanderen en de E3 Prijs Harelbeke. Boonen startte opnieuw als topfavoriet in de klassiekers Milaan-San Remo, Ronde van Vlaanderen en Parijs-Roubaix, maar won er dat jaar geen enkele. Hij werd respectievelijk derde, twaalfde en zesde. In de Ronde van Frankrijk van dat jaar behaalde hij twee ritzeges en de eindoverwinning in het puntenklassement.De wedergeboorte van 'Tornado Tom', SportWereld, 30/07/2007
2008 Het jaar 2008 begon met de eindoverwinning in de Ronde van Qatar. Het klassieke werk viel wat, tegen met bijna geen podiumplaatsen, maar hij won wel voor de tweede keer Parijs-Roubaix door Fabian Cancellara en Alessandro Ballan te verslaan in de sprint.
In mei werd Boonen betrapt op het gebruik van cocaïne en mocht hierdoor niet deelnemen aan een aantal wedstrijden, waaronder de Tour. Maar hij herpakte zich en won twee etappes in de Ronde van Spanje.
2009 thumb|Boonen tijdens Parijs-Roubaix 2009 In het begin van het jaar won hij de derde rit van de Ronde van Qatar. Het voorjaar begon mooi met voor de tweede keer winst in Kuurne-Brussel-Kuurne. Hij werd ook nipt tweede in de E3 Prijs Harelbeke na Filippo Pozzato. Op 12 april won Boonen voor de derde keer Parijs-Roubaix, waarmee hij op dezelfde hoogte kwam als Van Looy, Merckx, Moser en Museeuw, en één zege onder Roger De Vlaeminck.
In april werd hij echter opnieuw betrapt op drugs. Hierop maakte Tour-organisator ASO op 18 juni bekend dat Boonen ook in 2009 niet welkom was in de Ronde van Frankrijk. Volgens deze organisatie zou hij het imago van de wedstrijd schaden. Dit betekende de start van een juridische strijd die duurde tot op de vooravond van de start van de Tour.
Op 28 juni won Boonen na een lastige, heuvelachtige wedstrijd het Belgisch kampioenschap te Aywaille in een sprint met onder anderen Philippe Gilbert.
Een dag voor de start van de Ronde van Frankrijk 2009 kreeg Boonen, na een uitspraak van het Parijse Arbitragehof voor de Sport van het Franse Olympisch Comité, te horen dat hij toch mocht deelnemen aan de wedstrijd. In een eerder geding voor de Tribunal de Grande Instance van Nanterre tegen het veto van het ASO verklaarde de rechter zich onbevoegd. Hij zou de Tour evenwel niet uitrijden. Bij de start van de vijftiende etappe op zondag 19 juli gaf hij ziek forfait.
2010 In 2010 behaalde hij een paar ritzeges in de Rondes van Qatar en Oman en een ritzege in de Tirreno-Adriatico. Hij verloor in Milaan-San Remo nipt van Óscar Freire in de spurt en in de Ronde van Vlaanderen was er Fabian Cancellara die hem van de zege hield. In Parijs-Roubaix eindigde hij vijfde. Hij moest een kruis maken over bijna de rest van het seizoen, na een knieblessure die hij opliep na valpartijen in de Ronde van Californië en de Ronde van Zwitserland. Zo miste hij onder andere het Belgisch kampioenschap, de Ronde van Frankrijk en het wereldkampioenschap. Pas tegen het einde van het seizoen (Circuit Franco-Belge en Parijs-Tours) kon hij opnieuw fietsen.
2011 Het seizoen 2011 begon met een ritzege in de Ronde van Qatar. Het was zijn eerste overwinning in 333 dagen. Ondanks ziekte won hij voor de tweede keer Gent-Wevelgem. In de Ronde van Vlaanderen werd hij vierde. Parijs-Roubaix reed hij niet uit; hij gaf op na materiaalpech en een val.
In de Ronde van Frankrijk viel hij zwaar op zijn hoofd in de vijfde etappe en gaf op in de zevende etappe met een hersenschudding. Aan het wereldkampioenschap kon hij niet deelnemen, ten gevolge van een val in de Ronde van Spanje.
2012 2012 was net als 2005 een boerenjaar voor Boonen. Het seizoen begon vroeger dan gewoonlijk met de Argentijnse Ronde van San Luis, waar hij de slotetappe won. In februari volgde dubbele ritwinst en de eindzege in de Ronde van Qatar. In de Omloop Het Nieuwsblad, de start van het klassieke voorjaar, werd Boonen in de eindspurt met drie verrassend geklopt door Sep Vanmarcke. Zijn goede vorm bevestigde Boonen in Parijs-Nice, waar hij naar winst reed in een natte waaierrit met aankomst in Orléans, zijn 100e UCI-zege als professioneel wielrenner. thumb|Trofee gewonnen door Tom Boonen in de E3 Harelbeke 2012 (collectie KOERS. Museum van de Wielersport) Maar 2012 werd vooral het jaar waarin Boonen iedereen verpletterde op de kasseien. Op 23 maart werd Boonen alleen recordhouder in de E3 Prijs Harelbeke. Hij haalde zijn vijfde zege binnen door in een massasprint de sterk opzettende Freire nipt af te houden. Twee dagen later voltrok zich een gelijkaardig scenario: in de eindsprint van Gent-Wevelgem versloeg Boonen de Slowaak Peter Sagan en de Deen Matti Breschel. Hiermee voegde hij een derde zege in deze Belgische klassieker aan zijn palmares toe en werd hij gedeeld recordhouder, naast Robert Van Eenaeme, Rik Van Looy, Eddy Merckx en Mario Cipollini. thumb|Boonen tijdens de Ronde van Vlaanderen 2012 Een week later, op zondag 1 april, schreef Boonen wielergeschiedenis door de Ronde van Vlaanderen voor de derde keer in zijn loopbaan te winnen. Op het vernieuwde parcours, met aankomst in Oudenaarde, bleef hij de Italianen Filippo Pozzato en Alessandro Ballan voor in een spurt met drie. Vanaf dan was hij de vijfde in de lijst van recordhouders met Achiel Buysse, Fiorenzo Magni, Eric Leman en Johan Museeuw.
Parijs-Roubaix, de laatste grote kasseiklassieker, won Boonen na een indrukwekkende solo van 53 kilometer. Bij zijn aankomst op de Vélodrome André Pétrieux had hij een voorsprong van anderhalve minuut uitgebouwd op Sébastien Turgot en Alessandro Ballan. Met deze vierde Parijs-Roubaix-zege behaalde Boonen vier records in één klap. Hij evenaarde Roger De Vlaemincks record van vier zeges in de Hel, werd de eerste wielrenner die er tot tweemaal toe in slaagde de dubbel Ronde van Vlaanderen en Parijs-Roubaix in één jaar te winnen, de eerste renner die het kasseivierluik E3 Prijs Harelbeke, Gent-Wevelgem, Ronde van Vlaanderen én Parijs-Roubaix in hetzelfde jaar won en ten slotte werd hij alleen recordhouder met een totaal van zeven overwinningen in de twee grote kasseiklassiekers. Geen enkele andere wielrenner kan dergelijk palmares voorleggen in de noordelijke kasseiklassiekers. Mede hierdoor wordt Boonen algemeen beschouwd als de "beste kasseirenner aller tijden".
Op 24 juni werd Boonen in Geel, op 5 kilometer van zijn woonplaats, voor de tweede maal Belgisch kampioen op de weg. Hij viel aan op 34 kilometer van de aankomst en dichtte de kloof met de kopgroep. Uiteindelijk bleven er vijf renners over die sprintten om de zege, waarbij Boonen het haalde voor Kristof Goddaert.