Waals-Brabant (Frans: Brabant wallon, Waals: Brabant wallon of Roman Payîs) is een van de vijf provincies van Wallonië in België.
Toponymie Waals- verwijst naar het feit dat het om het Waalse gedeelte van de vroegere Belgische provincie Brabant gaat. Deze werd gesplitst op 1 januari 1995.
De naam Brabant is een afgeleide van Braecbant. Dit is een samenvoeging van braec, wat broek of drassig land betekent, en bant dat streek betekent.Ons Baarle, een bijzonder dorp. Bouwstenen voor de geschiedenis van Baarle. Henricus Joosen. 1946 De naam kan dan ook verklaard worden als moerassige streek.
Hoewel de provincie Waals-Brabant nog maar kort bestaat, werd de naam al onder het ancien régime gebruikt om het Franstalige (verfranste) deel van het hertogdom Brabant mee aan te duiden.
Geschiedenis
Het is de jongste (samen met Vlaams-Brabant) en tevens de kleinste provincie van België.
De provincie ontstond door de oude provincie Brabant te splitsen langs de taalgrens in drie delen, een Vlaams deel (Vlaams-Brabant), een Waals deel (Waals-Brabant) en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Deze scheiding voltrok zich op 1 januari 1995.
De provinciehoofdplaats werd Waver, alhoewel het grondgebied overeenkomt met het arrondissement Nijvel dat dus Nijvel als hoofdplaats heeft. De centralere ligging is een van de redenen waarom men Waver boven Nijvel verkoos als hoofdplaats van de nieuwgevormde provincie.
Geografie Topografie De totale oppervlakte van de provincie bedraagt 1091 km², de hoofdstad is Waver. De provincie heeft een langgerekte vorm en meet van oost naar west ongeveer 90 km, van noord naar zuid bedraagt de afstand in vogelvlucht ongeveer 40 km. Het geografisch middelpunt van België ligt op het grondgebied van Nil-Saint-Vincent-Saint-Martin, deelgemeente van Walhain. Voor de annexatie van de Oostkantons (als gevolg van het Verdrag van Versailles) lag dit middelpunt in Itter eveneens in Waals-Brabant. Op beide plekken is er een monument dat hiernaar verwijst. Het hoogste punt van de provincie (175 meter) ligt in de gemeente Perwez op de grens met de provincie Namen nabij het Bois de Grand-Leez, het laagste punt (30 meter) in de Dijlevallei bij Nethen deelgemeente van Graven op de grens met Vlaams-Brabant.
Hydrografie De belangrijkste rivieren in de provincie zijn van west naar oost, de Zenne, de Dijle die haar bron heeft in Houtain-le-Val in het uiterste zuiden van de provincie, en de Grote Gete. Deze rivieren behoren alle tot het Scheldebekken en lopen elk van zuid naar noord. Kleinere rivieren zijn de Hain, de Laan (Frans: Lasne), de Train en de Kleine Gete. In het westen van de provincie, deels in de vallei van de Zenne loopt het Kanaal Charleroi-Brussel.
Administratieve indeling Arrondissementen Administratieve arrondissementen Waals-Brabant heeft maar één administratieve arrondissement, het Arrondissement Nijvel.
Gerechtelijke arrondissementen Waals-Brabant heeft maar één gerechtelijk arrondissement, het Gerechtelijk arrondissement Waals-Brabant.
Gemeenten 500px|Gemeenten Waals-Brabant
Gemeenten met een stadstitel hebben "(stad)" achter de naam: 1. Bevekom - Beauvechain 2. Eigenbrakel - Braine-l'Alleud 3. Kasteelbrakel - Braine-le-Château 4. Chastre 5. Chaumont-Gistoux 6. Court-Saint-Étienne 7. Genepiën - Genappe (stad) 8. Graven - Grez-Doiceau 9. Heylissem - Hélécine 10. Incourt 11. Itter - Ittre 12. Geldenaken - Jodoigne (stad) 13. Terhulpen - La Hulpe 14. Lasne15. Mont-Saint-Guibert 16. Nijvel - Nivelles (stad) 17. Adorp-Geten - Orp-Jauche 18. Ottignies-Louvain-la-Neuve (stad) 19. Perwijs - Perwez 20. Ramillies 21. Rebecq 22. Rixensart 23. Tubeke - Tubize (stad) 24. Villers-la-Ville 25. Walhain 26. Waterloo 27. Waver - Wavre (stad)
Aangrenzende provincies
Demografie De provincie telt (op 1 januari 2026) 416.947 inwoners. Het gemiddeld inkomen in deze provincie is het hoogste van het Waals Gewest.
Evolutie van het inwonertal sinds de creatie van de provincie in 1995 Inwonersaantal × 1000
Bron:NIS - Opm.: inwoneraantal op 1 januari
Evolutie van het inwonertal sinds 1831 Hieronder is de demografische evolutie weergegeven op basis van de gemeenten die deel uitmaken van de provincie zoals ze in 1995 gecreëerd werd.
Bron:NIS - Opm:1831 t/m 1981=volkstellingen; vanaf 1990= inwoneraantal per 1 januari
Inwoners van jaar tot jaar op 1 januari - 1992 tot heden Jaar Aantalhttps://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fstatbel.fgov.be%2Fsites%2Fdefault%2Ffiles%2Ffiles%2Fdocuments%2Fbevolking%2F5.1%2520Structuur%2520van%2520de%2520bevolking%2FBevolking_per_gemeente.xlsx&wdOrigin=BROWSELINK Index (1992=100)1992 100,01993 101,21994 102,31995 103,31996 104,11997 104,91998 105,81999 106,72000 107,52001 108,12002 109,12003 109,92004 110,82005 111,72006 112,52007 113,82008 114,72009 115,42010 116,62011 117,62012 118,52013 119,32014 120,12015 120,92016 121,92017 122,62018 123,22019 123,92020 124,72021 125,12022 125,82023 126,82024 127,22025 127,62026 128,0
Provincie Waals-Brabant: bevolkingsgroei per gemeente 1846-2016 Provincie Waals-Brabant: bevolkingsgroei per gemeente 1970-2016
Bevolkingsdichtheid bevolkingsdichtheid Waals-Brabant
Leeftijdsopbouw
Politiek Gouverneurs Nr.GouverneurAmbtstermijnPartij 1 Valmy Féaux(1933) 1995 2000 PS 2 Emmanuel Hendrickx(1940-2024) 2000 2006 MR 3 Marie-José Laloy(1950) 2007 2015 PS 4 Gilles Mahieu(1964) 2015 heden PS
Provincieraad en deputatie Legislatuur 2024-2030
De provincieraad bestaat uit 37 leden.
De deputatie bestaat uit 4 leden, gevormd door een coalitie bestaande uit MR en Les Engagés.
NaamPartijFunctie en bevoegdheden Tanguy Stuckens MRGedeputeerde Institutionele Hervormingen, Regiovorming, Public relations, Territoriale Ontwikkeling, Waterlopen, Gehandicaptenbeleid en Inclusie, het Laatste Hoofdkwartier van Napoleon en Administratie Benjamin Goes Les EngagésGedeputeerde Cultuur, Toerisme, Jeugd, Sociale Zaken, Gezondheid, Kleine Kinderen, Actief Ouder Worden en Begeleiding van Ouderen, Huisvesting en Mobiliteit Sophie Keymolen MRGedeputeerde Economie, Digitalisering en Digitale Transitie, Landbouw en Plattelandsbeleid, Ruimtelijke Ordening, Bois des Rêves, Gelijke Kansen, Burgerschap, Ontwikkelingssamenwerking, Erediensten en Laïciteit, Folklore en Verlening van Audiovisueel en Hobbymateriaal. Christophe Dister MRGedeputeerde Onderwijs, Veiligheid en Hulpverleningszones, Opleiding, Kasteel van Hélécine en Sport.
Verkiezingsresultaten
Zie ook Lijsten van beschermd erfgoed in Waals-Brabant Tijdlijn van de Lage Landen
Afbeeldingen
Externe link Officiële website van de provincie
Voetnoten