thumb|right|260px|Geslepen kristal. Rutielkwarts is een kwartsvariëteit. De kleur varieert van witte transparante bergkristal tot donkergrijze of donkerbruine rookkwarts gevuld met zilverkleurige, goudkleurige of rossige tot rode rutielnaaldjes.
Eigenschappen Chemische samenstelling: SiO2 + TiO2 (rutiel) + Fe, Sn, V, Cr, Nb, Ta + (Na, K, Cl, C) Kristalstelsel: de kwarts is trigonaal, de rutiel is tetragonaal Kristalklasse: oxiden Splijting: onduidelijk Kleur: donkerroze tot heel licht, doorzichtig roze Streepkleur: wit Glans: glasglans Breuk: ruw, schelpvormig Hardheid (Mohs): 7 Gemiddelde dichtheid: 2,68 – 2,72 Transparantie: doorzichtig tot doorschijnend
Voorkomen Een veelvoorkomend mineraal. Vindplaatsen zijn in onder andere Zwitserland, Brazilië, Madagaskar, VS en Australië.
Cultuur De rutielnaaldjes werden aangezien voor het haar van Venus, wat het kristal de bijnaam Venushaar-kwarts of sageniet gaf. Dit zou een krachtig liefdesamulet zijn. Later meende men dat er engelenhaar in dit mineraal zat en kreeg het de naam engelenhaar-kwarts. Rutielkwarts hoort bij de sterrenbeelden: Leeuw en Ram.
Zie ook Lijst van mineralen
Categorie:Kwarts en variëteiten Categorie:Titaniumhoudend mineraal