Hasselt is de hoofdstad en grootste centrumstad van de Belgische provincie Limburg en telt ongeveer 90.000 inwoners. Hiermee is het naar inwonersaantal de kleinste provinciehoofdstad van Vlaanderen. De stad is de zetel van het bisdom Hasselt en ook de hoofdplaats van het kieskanton en de twee gerechtelijk kantons Hasselt. Hasselt is gelegen aan het Albertkanaal en de Demer, op de grens van Vochtig-Haspengouw en de Kempen, midden in de Grensregio Vlaanderen-Nederland.
Etymologie De naam Hasselt zou afgeleid zijn van het Germaanse Hasaluth, hetgeen hazelarenbos betekent.
Hasselt was vanaf 1179 tot 1795 de hoofdplaats van het rond 1040 rond Borgloon ontstane graafschap Loon.
Inwoners van Hasselt worden Hasselaren genoemd.VRTtaal.net - Hasselt. Gearchiveerd op 29 november 2022.
Geschiedenis thumb|left|Hasselt in 1740
Geografie thumb|Reliëfkaart van Hasselt
Deelgemeenten In 1977 werd Hasselt een fusiegemeente die naast Hasselt zelf nog zeven deelgemeenten telde. Sinds de fusie met Kortessem in 2025, kwamen hier nog eens vijf deelgemeenten bij.Groen licht voor fusiestad Hasselt, dat zesde grootste Vlaamse centrumstad wordt, De Standaard
Naam Opp.(km²) Inwoners(2025) Inwonersper km² NIS-code ToetredeHasselt 1 Hasselt 40,16 52.244 1.301 71022A/ 2 Wimmertingen 1,08 338 313 71022B1977 3 Sint-Lambrechts-Herk 11,23 4.766 424 71022C1977 4 Kuringen 19,48 11.580 595 71022D1977 5 Stokrooie 6,36 1.951 307 71022E1977 6 Kermt 7,59 4.675 616 71022F1977 7 Spalbeek 4,76 2.176 457 71022G1977 8 Stevoort 12,03 3.675 306 71022H1977 9 Kortessem 10,85 3.768 347 73040A2025 10 Wintershoven 4,10 604 147 73040B2025 11 Vliermaalroot 6,35 1.351 213 73040C2025 12 Vliermaal 9,16 1.975 216 73040D2025 13 Guigoven 3,52 1.117 317 73040E2025
Overige kernen Op het grondgebied van Hasselt liggen naast het centrum nog de gehuchten Godsheide in het oosten, Rapertingen in het zuidoosten en Kiewit in het noorden, die nog niet met het stadscentrum zijn vergroeid. In de deelgemeente Kuringen liggen nog de gehuchten Kuringen-Heide of Sint-Jansheide, Schimpen en Tuilt.
Door de uitbreiding van het stadscentrum zijn de volgende wijken en stadsdelen ontstaan: Banneuxwijk in het noorden aan de overkant van het Albertkanaal Runkst in het zuidwesten aan de zuidkant van de spoorweg en het station (stadsdeel) De Hollandsveld of Martinuswijk in het zuidoosten De Katarinawijk in het oosten De Heilig-Hartwijk of Tuinwijk in het westen
StadsdelenHasselt in Cijfers. Gearchiveerd op 1 juli 2020. Deelgemeente- Wijk Oppervlakte (km²) Bevolking 2023 Guigoven 3,52 1.293Hasselt- Hasselt-Centrum- Banneuxwijk- Godsheide- Katarina- Heilig-Hartwijk- Kempische Wijk- Kiewit- Hollandsveld- Malpertuus- Rapertingen- Runkst-Centrum- Runkst Buiten Singel 39,91 50.8002.9344.9371.2228.6426.3601.9233.7072.7132.0014.0249.3123.025 Kermt 7,04 4.576 Kortessem 10,85 3.643 Kuringen- Kuringen-Centrum- Kuringen-Heide- Schimpen- Tuilt 19,53 11.5004.8933.5481.3001.759 Sint-Lambrechts-Herk 11,21 4.640 Spalbeek 5,25 2.140 Stevoort 12,03 3.710 Stokrooie 6,27 2.036 Vliermaal (incl. Zammelen) 9,16 1.948 Vliermaalroot 6,35 1.325 Wimmertingen 1,08 316 Wintershoven 4,10 389
Nabijgelegen kernen De kern van Hasselt ligt te midden van de volgende plaatsen: Stevoort, Kuringen, Zonhoven, Diepenbeek, Rapertingen, Alken, Sint-Lambrechts-Herk
Demografie Demografische ontwikkeling voor de fusie
Bronnen:NIS 1831 t/m 1970=volkstellingen; 1976 = inwonertal per 31 december
Demografische ontwikkeling van de fusiegemeente (1977-2024) Alle historische gegevens hebben betrekking op de huidige gemeente, inclusief deelgemeenten, zoals ontstaan na de fusie van 1 januari 1977 tot en met 2024
Bronnen:NIS, Opm:1831 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari
Inwoners van jaar tot jaar op 1 januari1992 tot 2024 Jaar Aantalhttps://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fstatbel.fgov.be%2Fsites%2Fdefault%2Ffiles%2Ffiles%2Fdocuments%2Fbevolking%2F5.1%2520Structuur%2520van%2520de%2520bevolking%2FBevolking_per_gemeente.xlsx&wdOrigin=BROWSELINK Evolutie: 1992=index 1001992 100,01993 100,31994 100,81995 100,91996 100,91997 101,01998 101,31999 101,32000 101,82001 102,22002 102,82003 103,12004 103,42005 104,02006 104,72007 105,52008 107,02009 108,12010 109,22011 110,42012 111,52013 113,02014 113,62015 114,12016 114,72017 115,32018 116,12019 117,12020 117,72021 118,22022 118,92023 120,12024 120,8
Demografische ontwikkeling van de fusiegemeente zoals ontstaan op 1 januari 2025 Deze evolutie is gemaakt op basis van de historische gegevens die betrekking hebben op de twee gemeenten, inclusief hun deelgemeenten, die samen de nieuwe fusiegemeente vormen vanaf 1 januari 2025.
Bronnen:NIS, Opm:1831 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari
Inwoners van jaar tot jaar op 1 januari1992 tot heden jaar Aantal Evolutie: 1992=index 100 1992 74.643 100,0 1993 74.885 100,3 1994 75.280 100,9 1995 75.389 101,0 1996 75.372 101,0 1997 75.459 101,1 1998 75.743 101,5 1999 75.857 101,6 2000 76.068 101,9 2001 76.438 102,4 2002 76.831 102,9 2003 76.986 103,1 2004 77.196 103,4 2005 77.621 104,0 2006 78.109 104,6 2007 78.737 105,5 2008 79.694 106,8 2009 80.468 107,8 2010 81.385 109,0 2011 82.129 110,0 2012 82.988 111,2 2013 83.968 112,5 2014 84.384 113,1 2015 84.711 113,5 2016 85.044 113,9 2017 85.483 114,5 2018 86.097 115,3 2019 86.738 116,2 2020 87.151 116,8 2021 87.532 117,3 2022 88.119 118,1 2023 89.077 119,3 2024 89.585 120,0 2025 90.249 120,9 2026 90.914 121,8
Religie miniatuur|Sint-Quintinuskathedraal miniatuur|Zicht op het stadscentrum met Sint-Quintinuskathedraal en de Kanaalkom op de achtergrond miniatuur|Zicht op het stadscentrum met Virga-Jessebasiliek, gerechtsgebouw en stationsbuurt thumb|Oud Stadhuis in classicistische stijl uit midden 17e eeuw met vooraan het perroen (26 sep 2004) miniatuur|Het stadhuis of Stadskantoor (vanaf augustus 2018). Het kreeg als naam 't Scheep (Hasselts voor Het Schip). De voormalige rijkswachtkazerne op de voorgrond heet nu Kezerreme (Kazerne) en de gehele site Obbe Beek (Op de Beek) verwijzend naar de naam van de buurt aan de Helbeek waarlangs Hasselt zou zijn ontstaan.|alt=Stadhuis Hasselt thumb|Muurschildering van Lucy McLauchlan aan het Stadskantoor miniatuur|Grote markt met de Sint-Quintinuskathedraal op de achtergrond thumb|Groene boulevard als kleine ring rond de stadskern (26 sep 2004) thumb|Hendrik van Veldeke thumb|Poortgebouw begijnhof Hasselt, 2007 thumb|Poortgebouw Abdij van Herkenrode thumb|Virga Jessecollege thumb|de Japanse tuin in Hasselt alt=Het art-nouveauhuis|miniatuur|Het art-nouveauhuis 'Huis Van Straelen' miniatuur|Het Borrelmanneke Hasselt is de hoofdplaats van het bisdom Hasselt, dat de gehele provincie Limburg beslaat: hoofdkerk is de Sint-Quintinuskathedraal. Daarnaast bestaat Hasselt uit een dertigtal parochies.
In de deelgemeente Hasselt vindt men de volgende bedehuizen:
Binnen de oude stadsomwalling: Sint-Quintinuskathedraal Virga Jessebasiliek Sint-Rochuskerk Protestantse kerk, Kuringersteenweg 81 Stadswijken Onze-Lieve-Vrouw van Banneuxkerk Sint-Catharinakerk Heilig Hartkerk Sint-Martinuskerk Badr Moskee, Marokkaanse moskee Tot de stad behorende voormalige gehuchten Onze-Lieve-Vrouw Bezoekingkerk te Godsheide Sint-Lambertuskerk te Kiewit Aya Sofyamoskee, Turkse moskee te Kiewit Sint-Jozefskerk te Rapertingen Sint-Hubertuskerk te Runkst Heilig Kruiskerk te Runkst Sint-Christoffelkerk te Runkst
In de deelgemeente Hasselt bevonden of bevinden zich de volgende kloosters:
Minderbroedersklooster met Sint-Rochuskerk, (1634-1797 en 1846-heden) Augustijnenklooster, (1236-1797) Clarissenklooster (Hasselt) (1899-2004) Les Dames de l'Instruction Chrétienne, (1840-1867), daarna Ursulinenklooster en -school Zusters Kindsheid Jesu, (1840-heden) Begijnhof Hasselt (1245-1567 en 1571-1886) Witte Nonnen (franciscanessen) (1430-1797) Grauwzustersklooster (grauwzusters-franciscanessen) Broeders van Liefde (vanaf 1896) Broeders van de Onbevlekte Ontvangenis van Maria (1847-1896) Kruisheren (1962-2012), zie Heilig Kruiskerk Bezinningscentrum Godsheide te Godsheide (1968-2008) van de paters jezuïeten.
De volgende veldkapellen zijn van belang:
Voddenkapelletje Kapel van Hilst
Bezienswaardigheden
Kerkelijke gebouwen Zie onder hoofding Religie.
Burgerlijke gebouwen, woonhuizen en dergelijke Van de woonhuizen worden hier slechts de als monument geklasseerde panden genoemd.
Aan de Maastrichterstraat Refugehuis van de Abdij van Herkenrode, aan Maastrichterstraat 100, eveneens het oudste burgerlijke gebouw van de stad (1542-1544) en een tijdlang deel van Herkenrodekazerne van het 11e Linieregiment dat gedurende 130 jaar hier zijn thuisbasis had tot het in 1956 werd opgeheven. Waerdenhof, aan Maastrichterstraat 85, uit 1675 Huis De Pasteye, aan Maastrichterstraat 65, uit 1687 met oudere houtbouw Huis De Reyger, aan Maastrichterstraat 96, uit 1782 Hotel de Corswarem, aan Maastrichterstraat 63, uit 1860 De Valck, aan Maastrichterstraat 1-3 Grote Markt met de huizen: De Draeck en De Sleutel, aan Grote Markt 1 De Voetboge Camer, aan Grote Markt 2 Het Sweert, aan Grote Markt 3 De Koning van Polen, aan Grote Markt 11 De Drij Pistolen, aan Grote Markt 15 Vergaderhuis van het Literair Genootschap, Koning Albertstraat 1 Kapelstraat Den Crans, aan Kapelstraat 1 Den Turck, aan Kapelstraat 3 De Gulden Beurse, aan Kapelstraat 5 De Groote Pellicaen, aan Kapelstraat 43 De Arent, aan Kapelstraat 49 Het Lombardenhuys (Kapelstraat), aan Kapelstraat 51 De Wijzer, aan Kapelstraat 57 Aldestraat Huis Heusden, aan Aldestraat 44 Het Lombardenhuys (Aldestraat), aan Aldestraat 53 De Drij Dragonders, aan Botermarkt 28 Huis Cornu, aan Diesterstraat 20 Woonhuis Louis Willems, aan Dokter Willemsstraat 28 Havermarkt, met: Het Leerske, aan Havermarkt 4 Handelsrechtbank, aan Havermarkt 8 De Gulden Sadel, aan Havermarkt 12 Den Cleynen Eenhoeren, aan Havermarkt 22 De Gulden Put, aan Havermarkt 21 en 23 De Cat, aan Havermarkt 27 Het Hemelrijk, aan Hemelrijk 13 De Helm, aan Hoogstraat 1 De Roos, aan Hoogstraat 2 De Molensteen, aan Hoogstraat 26 Huis Van Straelen, een woonhuis in art-nouveaustijl aan Koningin Astridlaan 35 De Brabantsche Huyck, aan Raamstraat 3 Huis De Roode Poort, aan Schrijnwerkersstraat 7 Huis De Abraham, aan Schrijnwerkersstraat 9-11 Het Zonneke, aan Walputstraat 21 Het Oud Stadhuis, aan het Groenplein Het nieuwe Gerechtsgebouw bij het station Site Obbe Beek (Op de Beek) met vanaf augustus 2018 het nieuwe stadskantoor genoemd 't Scheep en de gerenoveerde vroegere rijkswachtkazerne (genoemd Kezerreme) op de hoek van de Guffenslaan en de Sint-Jozefsstraat voorzien van een muurschildering van de Britse kunstenares Lucy McLauchlan Voormalig provincieraadsgebouw, Lombaardstraat 19-23, met glasramen van Roger Daniëls
Parken Japanse Tuin, die tevens de grootste van heel Europa is. Natuurdomein Kiewit Kapermolenpark Stadspark Hasselt, aan het Cultuurcentrum Oud Kerkhof
Musea Jenevermuseum (vroeger: Nationaal Jenevermuseum) Het Stadsmus (vroeger: Stedelijk Museum Stellingwerff-Waerdenhof) Modemuseum Hasselt Villa Verbeelding (dat is het vroegere Literair Museum) Museum van het Heilig Paterke met voorwerpen uit het ouderlijke huis van de zalige pater Valentinus Stedelijk Beiaardmuseum in de toren van de Sint-Quintinuskathedraal
Beelden, monumenten en dergelijke Monument voor Leopold II, op het Kolonel Dusartplein, ingehuldigd in 1953. Provinciaal gedenkteken voor Limburgers gestorven voor het Vaderland, op het Kolonel Dusartplein, 1920. Beeld van Arnold IV van Loon, op de Fruitmarkt, door Marc Cox, 1993. Standbeeld van dokter Louis Willems, aan de Witte Nonnenstraat, door Luc Steegen. Standbeeld van Adrien de Gerlache, aan Godfried Guffenslaan, uit 1998.