De truffelkevers (Leiodidae) zijn een familie van kevers in de superfamilie Staphylinoidea.
De familie omvat circa 3700 soorten. Ze blijven zeer klein (enkele millimeters) tot klein (ongeveer een centimeter) en hebben meestal een bijna ronde omtrek, een bol en glanzend schild en knots-vormige antennes. De kevers leven van schimmels en rottend materiaal. Een aantal soorten wordt ook gevonden in de nesten van vogels en zoogdieren waar ze leven van de afvalstoffen van de gastheer.
De entomologen Quentin D. Wheeler en Kelly B. Miller publiceerden in 2005 beschrijvingen en namen van nieuwe soorten in het geslacht Agathidium, en vernoemden die naar verschillende politici en andere beroemdheden. & (2005). Slime-mold beetles of the genus Agathidium Panzer in North and Central America, part II. Coleoptera: Leiodidae. Bulletin of the American Museum of Natural History 291: 1–167 Zo zijn er soorten die vernoemd zijn naar enkele toenmalige Amerikaanse politici, zoals president George Bush (Agathidium bushi), vicepresident Dick Cheney (Agathidium cheneyi) en minister van defensie Donald Rumsfeld (Agathidium rumsfeldi). Eén soort is zelfs vernoemd naar een personage: Agathidium vaderi draagt de naam van Darth Vader uit de Star Wars-films. Het is overigens niet ongebruikelijk dat planten- of diersoorten naar (bestaande) personen worden vernoemd, maar meestal gaat het om mensen uit het vakgebied.
Kenmerken Truffelkevers zijn zeer kleine kevers. Ze bereiken een lengte van iets minder dan één tot maximaal zeven millimeter. Hun ogen zijn in vele gevallen verkleind of ontbreken geheel, hetgeen te maken heeft met de verborgen, deels onderaardse levenswijze van de meeste soorten. Vele soorten zijn vliegloos, omdat zij in de loop van de fylogenie hun achtervleugels hebben verloren. De kleur is onopvallend, lichtbruin tot doorschijnend.
Verspreiding De meeste onderfamilies van de Leiodidae zijn wereldwijd verspreid, met een zwaartepunt in de verspreiding op het noordelijk halfrond in het Holarctisch gebied.
Taxonomie De volgende taxa worden bij de familie ingedeeld: Onderfamilie Camiarinae Jeannel, 1911 Tribus Agyrtodini Jeannel, 1936 Tribus Camiarini Jeannel, 1911 Tribus Neopelatopini Jeannel, 1962 Onderfamilie Catopocerinae Hatch, 1927 (1880) Tribus Catopocerini Hatch, 1927 (1880) Tribus Glacicavicolini Westcott, 1968 Onderfamilie Leiodinae Fleming, 1821 Tribus Agathidiini Westwood, 1838 Tribus Estadiini Portevin, 1914 Tribus Leiodini Fleming, 1821 Tribus Pseudoliodini Portevin, 1926 Geslacht Agaricophagus Geslacht Allocolenisia Geslacht Ansibaris Geslacht Cainosternum Geslacht Colenis Erichson Geslacht Colenisia Geslacht Dermatohomoeus Hlisnikovský, 1963 (1963) Neue Liodidae (Coleoptera) aus Neu-Guinea I. Annales Historico-naturales Musei nationalis Hungarici, pars Zoologica 55: 301‑311. Geslacht Neohydnobius Geslacht Pseudcolenis Reitter, 1885 (1885) Bestimmungs-Tabellen der Europäischen Coleopteren, XII. Necrophaga (Platypsyllidae, Leptinidae, Silphidae, Anisotomidae und Clambidae). Verhandlungen des Natürforschenden Vereines, Brünn, 23, 3–122. Geslacht Tafforeus Geslacht Typhlocolenis Hoshina, 2008 (2008) A new blind genus of the tribe Pseudoliodini (Coleoptera, Leiodidae) from Japan, with descriptions of three new species. Journal of the Speleological Society of Japan 33: 11–27. Geslacht Zelodes Tribus Scotocryptini Reitter, 1884 Tribus Sogdini Lopatin, 1961 Onderfamilie Coloninae Horn, 1880 (1859) Onderfamilie Cholevinae Kirby, 1837 Tribus Anemadini Hatch, 1928 Subtribus Anemadina Hatch, 1928 Geslacht Anemadiola Geslacht Anemadus Geslacht Cholevodes Geslacht Speonemadus Subtribus Eocatopina Jeannel, 1936 Subtribus Eunemadina Newton, 1998 Subtribus Nemadina Jeannel, 1936 Subtribus Paracatopina Jeannel, 1936 Tribus Cholevini Kirby, 1837 Subtribus Catopina Chaudoir, 1845 Subtribus Cholevina Kirby, 1837 Tribus Eucatopini Jeannel, 1921 Tribus Leptodirini Lacordaire, 1854 (1849) Subtribus Anthroherponina Jeannel, 1910 Subtribus Bathysciina Horn, 1880 Subtribus Bathysciotina Guéorguiev, 1974 Subtribus Leptodirina Lacordaire, 1854 (1849) Subtribus Pholeuina Reitter, 1886 Subtribus Platycholeina Horn, 1880 Subtribus Spelaeobatina Guéorguiev, 1974 Tribus Oritocatopini Jeannel, 1936 Tribus Ptomaphagini Jeannel, 1911 Subtribus Baryodirina Perreau, 2000 Subtribus Ptomaphagina Jeannel, 1911 Subtribus Ptomaphaginina Szymczakowski, 1964 Tribus Sciaphyini Perreau, 2000 Onderfamilie Platypsyllinae Ritsema, 1869
In Nederland waargenomen soorten Genus: Agaricophagus Agaricophagus cephalotes Genus: Agathidium Agathidium atrum Agathidium badium Agathidium confusum Agathidium convexum Agathidium laevigatum Agathidium mandibulare Agathidium marginatum Agathidium nigrinum Agathidium nigripenne Agathidium rotundatum Agathidium seminulum Agathidium varians Genus: Amphicyllis Amphicyllis globiformis Amphicyllis globus Genus: Anisotoma Anisotoma axillaris Anisotoma castanea Anisotoma glabra Anisotoma humeralis Anisotoma orbicularis Genus: Catops Catops chrysomeloides Catops coracinus Catops fuliginosus Catops fuscus Catops grandicollis Catops kirbyi Catops longulus Catops morio Catops neglectus Catops nigricans Catops nigriclavis Catops nigrita Catops picipes - (Holenaaskever) Catops subfuscus Catops tristis Catops westi Genus: Choleva Choleva agilis Choleva angustata Choleva bicolor Choleva cisteloides Choleva elongata Choleva fagniezi Choleva glauca Choleva jeanneli Choleva nivalis Choleva oblonga Choleva paskoviensis Choleva reitteri Choleva spadicea Choleva sturmii Genus: Colenis Colenis immunda Genus: Colon Colon angulare Colon appendiculatum Colon barnevillei Colon bidentatum Colon brunneum Colon calcaratum Colon dentipes Colon latum Colon serripes Colon viennense Colon zebei Genus: Cyrtoplastus Cyrtoplastus seriepunctatus Genus: Hydnobius Hydnobius latifrons Hydnobius multistriatus Hydnobius punctatus Genus: Leiodes Leiodes badius Leiodes bicolor Leiodes brunneus Leiodes calcaratus Leiodes ciliaris Leiodes cinnamomeus - (Truffelkever) Leiodes distinguendus Leiodes dubia Leiodes ferrugineus Leiodes furvus Leiodes gyllenhalii Leiodes litura Leiodes longipes Leiodes lucens Leiodes macropus Leiodes nigrita Leiodes obesus Leiodes oblongus Leiodes pallens Leiodes piceus Leiodes rubiginosus Leiodes ruficollis Leiodes rufipennis Leiodes rugosus Leiodes strigipennis Leiodes triepkei Genus: Leptinus Leptinus testaceus Genus: Liocyrtusa Liocyrtusa minuta Liocyrtusa vittata Genus: Liodopria Liodopria serricornis Genus: Nargus Nargus anisotomoides Nargus velox Nargus wilkinii Genus: Nemadus Nemadus colonoides Genus: Parabathyscia Parabathyscia wollastoni Genus: Platypsyllus Platypsyllus castoris - (Beverkever) Genus: Ptomaphagus Ptomaphagus medius Ptomaphagus sericatus Ptomaphagus subvillosus Ptomaphagus varicornis Genus: Sciodrepoides Sciodrepoides fumatus Sciodrepoides watsoni Genus: Sogda Sogda suturalis Genus: Triarthron Triarthron maerkelii
Externe links Overzicht Leiodidae op waarneming.nl