De regering-Carton de Wiart (20 november 1920 - 16 december 1921) was een Belgische regering. Het was een coalitie van de Katholieke Partij (73 zetels), BWP (70 zetels) en de Liberale Partij (34 zetels). De regering volgde de regering-Delacroix II op en werd opgevolgd door de regering-Theunis I. Het was deze regering die werd geconfronteerd met een depressie in de wereldeconomie die leidde tot een daling van de productie en een stijging van de werkloosheid, waardoor de staat de vakbondsfondsen financieel moest steunen.
Verloop De voorgaande regering, de regering-Delacroix II diende haar ontslag in op 3 november 1920. Op 8 november benoemde koning Albert I Henry Carton de Wiart tot formateur. Op 20 november stelde hij zijn nieuwe regering voor. Het was weer een regering van nationale eenheid, een zogenaamde tripartite. De regering telde 5 ministers van de Katholieke Partij, 4 van de BWP en 3 van de Liberale Partij.
De regering loodste de grondwetsherziening, met onder meer het algemeen enkelvoudig stemrecht en een hervorming van de Senaat, door het parlement. Socialistische verwezenlijkingen waren de invoering van de achturige werkdag (wet van 14 juni 1921) en de afschaffing van artikel 310 van het Strafwetboek, dat werd gezien als een belemmering van het stakingsrecht (wet van 24 mei 1921). Een andere eis van de socialisten, de beperking van de dienstplicht tot zes maanden, haalde het echter niet. De katholieken haalden een slag binnen met de toekenning van de rechtspersoonlijkheid aan verenigingen zonder winstoogmerk (wet van 27 juni 1921), van belang voor religieuze gemeenschappen, caritatieve en onderwijsinstellingen. Daarnaast wisten zij zich door de wet op de vrijheid van vereniging (wet van 24 mei 1921) gevrijwaard van socialistische monopolisering van de vakbonden.
Op 15 oktober 1921 werd de grondwetsherziening door de koning afgekondigd, wat de ontbinding van de Kamers impliceerde. De socialisten begonnen daarop onmiddellijk te mobiliseren voor de op handen zijnde verkiezingen volgens het nieuwe systeem, en verlieten de regering op 24 oktober 1921. Dit betekende het einde van de naoorlogse heilige unie tussen katholieken, socialisten en liberalen. Op 4 oktober namen de liberale ministers ontslag omdat de regering met een stemming meerderheid (katholiek) tegen minderheid (liberaal) beslist had om Frans Van Cauwelaert te benoemen tot burgemeester van Antwerpen.Notulen ministerraad 31 oktober 1921 en 4 november 1921 De restregering bood haar ontslag aan na die verkiezingen van 20 november 1921. Ze bleef de lopende zaken waarnemen tot de installatie van de regering-Theunis I op 16 december 1921.
Samenstelling De regering-Carton de Wiart telde aanvankelijk 12 ministers: 5 voor de Katholieke Partij, 4 voor de BWP en 3 voor de Liberale Partij. AmbtsbeklederFunctieTermijnPartijHenri Carton de Wiart(1869-1951)Eerste Minister20 november 1920 - 16 december 1921Katholieke PartijMinisterBinnenlandse Zaken20 november 1920 - 16 december 1921Emile Vandervelde(1866-1938)MinisterJustitie20 november 1920 - 24 oktober 1921BWPHenri Jaspar(1870-1939)MinisterBuitenlandse Zaken20 november 1920 - 16 december 1921Katholieke PartijJules Destrée(1863-1936)MinisterWetenschappen en Kunsten20 november 1920 - 24 oktober 1921BWP Georges Theunis(1873-1966)MinisterFinanciën20 november 1920 - 16 december 1921extraparlementair (Katholieke Partij)60pxAlbéric Ruzette(1866-1929)MinisterLandbouw20 november 1920 - 16 december 1921Katholieke PartijMinister ad interimOpenbare Werken24 oktober 1921 - 16 december 1921Edward Anseele(1856-1938)MinisterOpenbare Werken20 november 1920 - 24 oktober 1921BWP 60pxJoseph Wauters(1875-1929)MinisterNijverheid, Arbeid en Bevoorrading20 november 1920 - 24 oktober 1921BWP 60pxXavier Neujean(1865-1940)MinisterSpoorwegen, Zeewezen, Posterijen en Telegrafen20 november 1920 - 16 december 1921Liberale Partij Minister ad interimWetenschappen en Kunsten24 oktober 1921 - 16 december 192160pxAlbert Devèze(1881-1959)MinisterLandsverdediging20 november 1920 - 16 december 1921Liberale Partij Louis Franck(1868-1937)MinisterKoloniën20 november 1920 - 16 december 1921Liberale Partij 60pxAloys Van de Vyvere(1871-1961)MinisterEconomische Zaken20 november 1920 - 16 december 1921Katholieke PartijMinister ad interimJustitie24 oktober 1921 - 16 december 192160pxErnest Mahaim(1865-1938)MinisterNijverheid, Arbeid en Bevoorrading24 oktober 1921 - 16 december 1921 extraparlementair (liberaal)
Herschikkingen Op 24 oktober 1921 nemen alle socialistische ministers uit de regering ontslag. Jules Destrée, minister van Kunsten en Wetenschappen, wordt ad interim opgevolgd door Xavier Neujean, minister van Spoorwegen, Posterijen en Telegrafie. Emile Vandervelde; minister van Justitie, wordt ad interim opgevolgd door Aloys Van de Vyvere, minister van Economische Zaken. Edward Anseele, minister van Openbare Werken, wordt ad interim opgevolgd door Albéric Ruzette, minister van Landbouw. Joseph Wauters, minister van Arbeid, Nijverheid en Ravitaillering, wordt opgevolgd door Ernest Mahaim (liberaal).
Carton de Wiart Categorie:1920-1929