Johannes Wilhelmus Maria (Hans) Engels (Noordoostpolder, 21 augustus 1951) is een Nederlandse rechtsgeleerde, bestuurder en politicus van D66.
Levensloop Engels studeerde Nederlands recht en publiekrecht aan de Rijksuniversiteit Groningen en promoveerde in 1987 op een studie naar de minister zonder portefeuille. Naast zijn politieke activiteiten was hij van 17 december 2001 tot 1 januari 2014 bijzonder hoogleraar gemeenterecht/gemeentekunde (Thorbecke-leerstoel) aan de Universiteit Leiden. Tevens was hij actief als universitair hoofddocent staatsrecht bij de vakgroep Staatsrecht en Internationaal Recht aan de Rijksuniversiteit Groningen. Hij bezette van 1 januari 2014 tot 1 juni 2018 de Oppenheim-leerstoel als bijzonder hoogleraar recht decentrale overheden aan de Rijksuniversiteit Groningen. Engels publiceert met regelmaat over onderwerpen als de kwaliteit van lokaal bestuur, decentralisatie en democratie. Prof. Hans Engels professor by special appointment in Law of Decentral Authorities, Rijksuniversiteit Groningen, 10 maart 2014
Tot zijn verkiezing in de Eerste Kamer was Engels fractievoorzitter in de Provinciale Staten van Drenthe. Daarvoor was hij wethouder en locoburgemeester van de gemeente Eelde. Engels werd op 7 september 2004 beëdigd als Eerste Kamerlid, als tussentijds opvolger van Jacob Kohnstamm. Op 29 mei 2007 werd hij via voorkeurstemmen herkozen. Hij leidde van 22 juni 2010 tot 7 juni 2011 de tweemansfractie in de senaat. Van 7 juni 2011 tot 22 juni 2018 was hij vice-fractievoorzitter en op 26 juni 2018 werd hij wederom verkozen tot fractievoorzitter, een positie die hij behield tot zijn vertrek uit de Eerste Kamer op 11 juni 2019.Prof. mr. J.W.M. Engels (D66), Eerste Kamer der Staten-Generaal, geraadpleegd 31 december 2020. Gearchiveerd op 19 april 2021.
Engels was lid van de Eerste Kamercommissies voor Binnenlandse Zaken en Hoge Colleges van Staat, Europese Samenwerkingsorganisaties, Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit en Volksgezondheid, Welzijn en Sport/Jeugd en Gezin. Van de eerstgenoemde commissie was hij voorzitter. In het verleden was Engels onder meer voorzitter van de Bijzondere Eerste-Kamercommissie voor de JBZ-raad. In 2013 was hij voorzitter van de commissie uit de Verenigde vergadering der Staten-Generaal die de benoeming van koningin Máxima tot regent voorbereidde voor het geval van erfopvolging door de Koning die niet de leeftijd van achttien jaar heeft bereikt.
In de Eerste Kamer voerde Engels principieel verweer tegen de registratie van etniciteit voor de risicojongeren-index. Ook was hij kritisch over het biometrische paspoort en de opslag van vingerafdrukken in een centrale database. In 2008 was Engels woordvoerder over het wetsvoorstel dat het voor homoparen mogelijk maakt een buitenlands kind te adopteren. Engels brak een lans voor juridische gelijkstelling met heteroparen. Hij noemde het discriminerend wanneer ouders niet worden beoordeeld op wat zij hun kinderen te bieden hebben, maar op grond van hun seksuele voorkeur.
Van 1 oktober 2018 tot 1 januari 2021 was Engels waarnemend burgemeester van de gemeente Loppersum. Op 1 januari 2021 is de gemeente Loppersum samen met de gemeenten Delfzijl en Appingedam opgegaan in de gemeente Eemsdelta.D66-fractievoorzitter Engels (Eerste Kamer) waarnemend burgemeester, Parlement.com, 4 september 2018. Gearchiveerd op 12 augustus 2022.Hans Engels waarnemend burgemeester van Loppersum, Vereniging van Nederlandse Gemeenten 4 september 2018Hans Engels benoemd als waarnemend burgemeester Loppersum, Provincie Groningen, 4 september 2018. Gearchiveerd op 14 mei 2021.Kersverse burgervader Hans Engels: Ik hoop dat ik over twee jaar hoor: 'Het had minder gekund', RTV Noord, 2 oktober 2018College van B&W, Gemeente Loppersum, geraadpleegd 31 december 2020Gemeentelijke indeling op 1 januari 2021, CBS, 31 december 2020. Gearchiveerd op 17 april 2023. Engels is president-commissaris van het Investeringsfonds Groningen en van de Port of Harlingen.Governance, Investeringsfonds Groningen, geraadpleegd 31 december 2020. Gearchiveerd op 27 november 2020.Havenbedrijf Port of Harlingen opgericht, Port of Harlingen, 13 november 2017. Gearchiveerd op 24 maart 2023.
Commissie-Engels (2023) In 2023 was hij de voorzitter van het tijdelijke Adviescollege inzake de werking van artikel 57 van de Grondwet (ook wel Commissie-Engels) die de opdracht kreeg om onderzoek te doen naar de werking van Artikel 57 van de Nederlandse Grondwet inzake de onverenigbaarheid van het Kamerlidmaatschap met bijvoorbeeld kabinetslidmaatschap. Er waren vragen gerezen over de dubbelfuncties tijdens de Regeringsformatie. De commissie bestond uit 5 (emeritus) hoogleraren en concludeerde dat er wellicht wat verduidelijkingen in de wet gewenst waren, en dat het uitbreiden van de vervangingsregeling die al bestaat voor andere situaties zou kunnen worden uitgebreid met het oog op de kabinetsformatie.
Categorie:Hoogleraar aan de Rijksuniversiteit Groningen Categorie:Hoogleraar aan de Universiteit Leiden Categorie:Nederlands rechtsgeleerde Categorie:Eerste Kamerlid Categorie:Burgemeester van Loppersum Categorie:Wethouder van een voormalige Nederlandse gemeente Categorie:Nederlands gemeenteraadslid Categorie:Politicus voor Democraten 66 Categorie:Lid van de Provinciale Staten van Drenthe