Een Regionaal Historisch Centrum (RHC) is de algemene naam van een Nederlandse cultuurhistorische instelling die via het beheer en beschikbaar stellen van diverse historische bronnen het onderzoek naar de historie in alle mogelijke vormen wil bevorderen. Vaak komt een RHC voort uit een fusie van twee of meer culturele instellingen in een bepaalde regio die voorheen in afzonderlijke disciplines werkzaam waren: archiefdiensten, bibliotheken, musea of documentatiecentra op een specifiek terrein. Veel RHC's fungeren als een openbaar lichaam welke haar juridische grondslag vindt in een Gemeenschappelijke Regeling. Een RHC voert ook wettelijke archieftaken uit binnen de Archiefwet.
De term werd oorspronkelijk gebruikt als soortnaam voor de nieuwe instellingen die op provinciaal niveau moesten ontstaan uit de fusies van de Rijksarchieven in de provincies met andere culturele instellingen. Hieruit ontstonden diensten die in algemene zin als "Regionaal Historisch Centrum" worden aangeduid, maar in naamgeving vaak sterk afwijken.
Sindsdien werden ook andere fusies tussen regionale of lokale archiefdiensten met bibliotheken, musea of documentatiecentra aangeduid als "Regionaal Historisch Centrum", dat soms wel, soms gedeeltelijk en soms niet in de naamgeving terugkeerde. In andere gevallen nam een gemeentearchief van een bepaalde gemeente het (statische) archiefbeheer van omringende gemeenten over, waarna de naamgeving "Gemeentearchief ..." niet meer voldeed en ook op een meer algemenere benaming werd overgegaan. In beide gevallen zijn de nieuwe diensten vaak herkenbaar aan aanduidingen als "Historisch Centrum ..." of "Regionaal Archief ...".
Lijst van RHC's Dikgedrukte archieven fungeren tevens als rijksarchieven.
N.B. deze lijst is onvolledig. Ook worden over het algemeen administratieve voorgangers van de benoemde gebieden bewaard in hetzelfde RHC, maar dit is niet altijd het geval, zeker niet bij de waterschappen (de nieuwe waterschappen zijn vaak provincie-overschrijdende fusies waarbij de oude waterschappen in hun eigen provincie-archieven worden bewaard). Naam archiefArchief voor de volgende gebieden en hun administratieve voorgangersBrabants Historisch Informatie CentrumProvincie Noord-Brabant en de gemeenten Bernheze, Boekel, Boxmeer, Land van Cuijk, Meijerijstad, Maashorst, Oss, St. Michielsgestel en Vught. En de waterschappen Aa en Maas en De Dommel.Regionaal Historisch Centrum EindhovenZuidoost-Brabant, oftewel de gemeenten Asten, Bergeijk, Best, Bladel, Cranendonck, Deurne, Eersel, Eindhoven, Geldrop-Mierlo, Helmond, Heeze-Leende, Laarbeek, Nuenen, Oirschot, Reusel-De Mierden, Someren, Son en Breugel, Valkenswaard, Veldhoven en Waalre.Regionaal Archief TilburgGemeente Tilburg, Alphen-Chaam, Baarle-Nassau, Dongen, Drimmelen, Geertruidenberg, Gilze en Rijen, Goirle, Hilvarenbeek, Loon op Zand, Oisterwijk, Oosterhout en Waterschap De DongestroomStreekarchief Langstraat Heusden AltenaDe gemeenten Altena, Heusden en Waalwijk.Drents ArchiefProvincie Drenthe en al haar gemeenten en waterschap Vechtstromen.Het Flevolands ArchiefProvincie Flevoland, Waterschap Zuiderzeeland en de gemeenten Dronten, Lelystad, Urk, Zeewolde. De gemeenten Almere en Noordoostpolder beheren hun eigen archieven.Gelders ArchiefProvincie Gelderland en de gemeenten Arnhem, Renkum, Rheden en Rozendaal, Overbetuwe en het Vallei en Veluwe. En Waterschap Vallei en Eem.Regionaal Archief RivierenlandDe gemeenten Buren, Culemborg, Maasdriel, Neder-Betuwe, Tiel, West Betuwe en Zaltbommel en waterschap Rivierenland.Waterschap Rivierenland ligt op een kruispunt van meerdere provinciegrenzen waardoor de archieven van de voormalige waterschappen zijn verdeeld over tal van regionale archieven. Voor meer info zie; https://regionaalarchiefrivierenland.nl/waterschap-rivierenlandRegionaal Archief ZutphenDe gemeenten Brummen, Lochem en ZutphenGroninger ArchievenProvincie Groningen, Gemeente Groningen en Waterschap NoorderzijlvestHistorisch Centrum LimburgProvincie Limburg en de gemeenten Beek, Beekdaelen, Brunssum, Eijsden-Margraten, Gulpen-Wittem, Heerlen Landgraaf, Meerssen, Simpelveld, Vaals, Valkenburg aan de Geul, Voerendaal, en Waterschap Limburg De overige gemeenten beheren hun eigen gemeentearchief.RHIDOC MaasgouwGemeente MaasgouwHistorisch Centrum OverijsselProvincie Overijssel en de gemeenten Deventer, Zwolle, Dalfsen, Olst-Wijhe en Zwartewaterland, en waterschap Drents-Overijsselse-Delta.Noord-Hollands ArchiefProvincie Noord-Holland en de gemeenten Aalsmeer, Beverwijk, Bloemendaal, Haarlem, Haarlemmermeer, Heemskerk, Heemstede, Uitgeest, Uithoorn, Velsen en Zandvoort.Regionaal Archief AlkmaarHoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier en de gemeenten Alkmaar, Bergen, Castricum, Dijk en Waard, Heiloo, Den Helder, Hollands Kroon, Schagen en Texel.Waterlands ArchiefRegio Waterland, oftewel de gemeenten Edam-Volendam, Landsmeer, Purmerend, Waterland en WormerlandTresoarProvincie Friesland en al haar gemeenten, en Wetterskip FryslânHet Utrechts ArchiefProvincie Utrecht en de gemeenten Utrecht en Nieuwegein, en de DTB-gegevens van de RAZU-gemeenten.(Regionaal) Archief EemlandDe gemeenten Amersfoort, Baarn, Eemnes, Leusden, Renswoude, Soest, WoudenbergRegionaal Historisch Centrum Vecht en VenenDe gemeenten; Stichtse Vecht, De Bilt en De Ronde VenenRegionaal Historisch Centrum Rijnstreek en LopikerwaardHoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden en de gemeenten; Bodegraven-Reeuwijk, Lopik, Montfoort, Oudewater, Woerden en IJsselsteinRegionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU)Bunnik, Houten, Rhenen, Utrechtse Heuvelrug, Vijfheerenlanden en Wijk bij DuurstedeZeeuws ArchiefProvincie Zeeland, Waterschap Scheldestromen en de gemeenten Kapelle, Middelburg, Schouwen-Duiveland, Sluis (sinds 2025), Veere, Vlissingen en Terneuzen, en de DTB-akten van de gemeente Hulst. Borsele, Goes, Noord-Beverland en Reimerswaal zijn verenigd in Beeldbank De Bevelanden. Hulst en Tholen beheren elk hun eigen gemeentearchieven.Zuid-HollandZuid-Holland heeft als enige provincie geen provinciaal archief. Het archief van de provincie Zuid-Holland wordt bewaard in het Nationaal Archief in Den Haag. Zuid-Holland is de provincie van stadsarchieven die over tijd RHC's zijn geworden.Stadsarchief DelftDe gemeenten Delft, Midden-Delfland, Pijnacker-Nootdorp en Rijswijk.Gemeentearchief Den HaagDe gemeenten Den Haag en Leidschendam-VoorburgRegionaal Archief DordrechtDe gemeenten Alblasserdam, Binnenmaas, Cromstrijen, Hardinxveld-Giessendam, Hendrik-Ido-Ambacht, Korendijk, Molenwaard, Papendrecht, Sliedrecht, Strijen en ZwijndrechtRegionaal Archief GorinchemDe gemeenten Gorinchem, Giessenlanden, Leerdam en Lingewaal en het voormalig Hoogheemraadschap van de Alblasserwaard en de Vijfheerenlanden.Erfgoed Leiden en OmstrekenDe gemeenten Hillegom, Kaag en Braassem, Katwijk, Leiden,Leiderdorp, Lisse, Nieuwkoop, Noordwijk, Oegstgeest, Teylingen en ZoeterwoudeStreekarchief Midden-HollandDe gemeenten Gouda, Krimpen aan den IJssel, Krimpenerwaard, Waddinxveen en Zuidplas.Stadsarchief RotterdamDe gemeenten Albrandswaard, Barendrecht, Lansingerland, Ridderkerk en Rotterdam en waterschap Hollandse Delta.
Categorie:Nederlandse overheid