Tuamotu of de Tuamotuarchipel (Frans: archipel des Tuamotu; Tahitiaans: Tūāmotu mā) is een groep van 78 vulkanische atollen in de Grote Oceaan, verspreid over een gebied van ongeveer 1800 bij 900 kilometer groot. De totale oppervlakte van de eilanden is zo’n 885 vierkante kilometer. De Tuamotueilanden zijn onderdeel van Frans-Polynesië. Er wonen zo’n 15.000 mensen.
Geschiedenis De eilanden zijn waarschijnlijk al zo’n 1400 jaar bewoond. Er zijn een aantal, uit koraal opgebouwde, altaren gevonden die hierop wijzen.
Rond de eilanden werden rond 1900 de laatste nog bruikbare kolonies van de zwartgelipte pareloester Pinctada margaritifera (ondersoort cumingi) gevonden. De oesterbanken van Tahiti waren door overbevissing uitgeput. Ook de beroemde in een dergelijke oester gevonden zwarte parel, de Drexelparel, werd waarschijnlijk hier gevonden.Zie: internetstones
Ontdekkingsreizigers Verschillende ontdekkingsreizigers hebben de Tuamotueilanden bezocht: 1480: Tupac Inca Yupanqui (discutabel) 1521: Ferdinand Magellaan 1606: Pedro Fernandes de Queirós 1616: Willem Cornelisz Schouten en Jacob le Maire 1722: Jacob Roggeveen 1765: John Byron 1768: Louis Antoine de Bougainville 1769: James Cook 1815: Otto von Kotzebue 1835: Robert FitzRoy (tweede reis met de Beagle, waaraan Charles Darwin deelnam) 1839: Charles Wilkes 1947: Thor Heyerdahl die er landde op Raroia met het vlot de Kon-Tiki
Geografie De eilanden Verschillende atollen worden samen gegroepeerd, andere liggen meer geïsoleerd en worden daarom apart genoemd.
De belangrijkste atols zijn Anaa, Fakarava, Hao, Makemo, Manihi, Rangiroa, Tikehau en Mataiva.
Behalve wanneer anders vermeld, zijn de namen hieronder vermeld de naam van de atol, die vaak samenvalt met de naam van het belangrijkste eiland van de atol.
Actéon groep Matureivavao Tenararo Tenarunga Vahanga
Îles Deux Groupes Marokau Ravahere
Îles du Désappointement Napuka Puka Puka Noord-Tepoto
Îles du Duc de Gloucester Anuanuraro Anuanurunga Hereheretue Nukutepipi
Îles du Roi Georges Ahe Manihi Takapoto Takaroa
Tikei (geïsoleerd eiland)
Îles Palliser Apataki Aratika Arutua Fakarava Kaukura Mataiva Rangiroa Makatea Tikehau Toau
Îles Raevski Hiti Tepoto Sud Tuanake
Andere atollen en geïsoleerde eilanden
Bestuurlijke indeling 265 px|thumb|Kaart van de Tuamotueilanden. De gemeenten zijn omcirkeld en zijn genoemd naar het belangrijkste eiland. De archipel is ingedeeld in 16 gemeenten (communes), die de naam hebben van het belangrijkste atol. Veel kleine atollen zijn onbewoond en hebben de status van beschermd natuurgebied.
Lijst van 16 atollen met de status gemeente en de bestuurlijke entiteit Gambier. Westelijk Rangiroa Takaroa Manihi Arutua FakaravaMidden Anaa Makemo Hikueru Hao Napuka FangatauOostelijk Puka Puka Tatakoto Nukutavake Reao Tureia Gambier
Categorie:Frans-Polynesische eilandengroep