Tammi Terrell, artiestennaam van Thomasina Winifred Montgomery (Philadelphia, 29 april 1945 – aldaar, 16 maart 1970), was een Amerikaanse soulzangeres. Ze boekte haar grootste successen tussen 1967 en 1969 in duetten met Marvin Gaye, maar stierf al jong aan de gevolgen van een hersentumor.
Levensloop Vroege carrière Tammy Montgomery groeide op in Germantown (Philadelphia).Ludie Montgomery, Vickie Wright: My Sister Tommie - The Real Tammi Terrell. Bank House Books, 2005, Haar vader Thomas Montgomery (1907-1980) had een kapperszaak en was ook actief in de politiek,Website NNDB haar moeder Jennie Graham (1917-1983) was actrice.
'Tommie', zoals de familie haar noemde, zong al vroeg solo in het kerkkoor van de Jane Methodist ChurchVerslag van de begrafenis in Jet, 9 april 1970, p. 60 en won als kind een talentenjacht. Als tiener stond ze in het voorprogramma van Gary U.S. Bonds en toerde rond met Chubby Checker en Patti LaBelle. Ze was ook korte tijd lid van The Sherrys, een r & b-meidengroep, opgericht door Little Joe Cook. Ze begon na haar eindexamen aan de studie geneeskunde aan de University of Pennsylvania, maar gaf na twee jaar de voorkeur aan de zangcarrière waaraan ze al bezig was.
Ze kreeg al in 1961 een eerste platencontract bij het kleine label Scepter Records (later Wand Records) van Luther Dixon, waar ze haar debuut maakte met het door hem geschreven doo-wopliedje If You See Bill. Ook was ze enige tijd leadzangeres van de rhythm-and-bluesband Steve Gibson & The Red Caps en trad ze op met de soulzangers Jerry Butler, Chuck Jackson en Gene Chandler. Ze werd opgemerkt door James Brown, op dat moment "the Godfather of Soul". Op zijn eigen label Try Me Records mocht ze de single I Cried opnemen en ze trad een jaar lang op in zijn revue. Ze kreeg met Brown een stormachtige verhouding waarbij klappen vielen en die eindigde toen ze terugvluchtte naar haar ouders in Philadelphia.Unsung: Tammi Terrell, documentaire van TV One, 2010
Motown Ze nam in 1964 voor Checker/Chess Records voor het eerst een duet op, If I Would Marry You met Jimmy Radcliffe. In 1965 trok ze de aandacht van Motown-producer Harvey Fuqua. Hij zorgde ervoor dat de baas van het Tamla Motown-label, zijn zwager Berry Gordy Jr., haar contracteerde. Die gaf haar de artiestennaam Tammi Terrell, omdat een kortere naam commercieel meer kans maakte dan Montgomery.Berry Gordy: To Be Loved: The Music, the Magic, the Memories of Motown. Warner Books, 1995, Het verhaal dat zij de naam ontleend zou hebben aan een kortstondig huwelijk met de bokser en zanger Ernie Terrell, de broer van de latere Supremes-zangeres Jean Terrell, berust niet op waarheid.
Als solozangeres had ze twee bescheiden hitjes in de Verenigde Staten met I Can't Believe You Love Me (1965) en Come On And See Me (1966), beide geschreven en geproduceerd door Harvey Fuqua en Johnny Bristol. Uit die periode dateren de vrijwel enige live-opnamen die van haar bekend zijn. Daarbij gaf ze treffende imitaties van zangeressen die ze als haar voorbeelden beschouwde, onder wie Ella Fitzgerald, Dinah Washington, Aretha Franklin en The Supremes (Baby Love).Live-optreden in de Roostertail in Detroit, 1966 Toen de 16-jarige Stevie Wonder voor haar All I Do Is Think About You schreef, gaf Motown dat echter aan Brenda Holloway. Uiteindelijk werd geen van beide versies uitgebracht.Stevie Wonders eigen versie van All I Do, met achtergrondzang van onder anderen Michael Jackson, verscheen pas in 1980. Die van Terrell kwam pas in 2002 tevoorschijn, die van Holloway in 2005 (beide opgenomen met dezelfde basistape van The Funk Brothers en The Andantes).Vroege versies van Stevie Wonders All I Do
Marvin Gaye
Motown had andere plannen met Tammi Terrell dan een solocarrière. Haar grote succes kwam toen ze in 1967 duetten ging zingen met Motowns topzanger Marvin Gaye, ook een zwager van Berry Gordy. Gaye had eerder zangduo's gevormd met Mary Wells (Once Upon A Time), Oma HeardInformatie over Oma Heard, geen zingende grootmoeder, maar een jonge zangeres die ook bekend is als Oma Drake en door Motown ten onrechte verward met de zangeres Oma Page. (So Good To Be Loved By You) en Kim Weston (It Takes Two), maar alle drie hadden de platenfirma abrupt verlaten na ruzies over hun contract.Susan Whitall: For the Record: Women of Motown. Harper Collins, 1998, Door Terrell aan hem te koppelen deed Motown, opnieuw op Fuqua's initiatief, een gouden greep.
Ze hadden aan het eind van de jaren zestig een reeks hits met gepolijste, door gospelmuziek beïnvloede rhythm-and-blues-songs over wederzijdse liefde en eeuwige trouw, die meestal door het jonge schrijversduo Nickolas Ashford & Valerie Simpson gecomponeerd en geproduceerd waren.Ashford & Simpson over Marvin Gaye & Tammi Terrell Ze werden (anoniem) begeleid door The Funk Brothers, de vaste sessiemuzikanten van Motown, en de achtergrondzang werd meestal verzorgd door Ashford & Simpson zelf in combinatie met The Andantes en/of The Spinners.Brian Chin: Precious Love, cd-toelichting bij Marvin Gaye & Tammi Terrell: The Complete Duets, 2001. Motown 440 016 402-2 Hun eerste hitsingles met hoge posities in de Billboard Hot 100 en de R&B Charts van 1967 waren Ain't No Mountain High EnoughMarvin Gaye en Tammi Terrell: Ain't No Mountain High Enough (Ashford/Simpson)Richard Dimery: 1001 Songs You Must Hear Before You Die. Cassell Illustrated, 2010, p. 263. en Your Precious Love.
Gaye en Terrell hadden al snel een hechte verstandhouding, die artistiek grote resultaten opleverde. Bij optredens wekten ze de indruk van een liefdespaar, maar hun vriendschap wordt beschreven als een soort broer-zusrelatie. Niet iedereen die hun optredens bijwoonde of sommige gepassioneerde songs beluisterde kon dat geloven, maar Marvin Gaye verzekerde later dat het om spel ging van "twee personages die van elkaar hielden als in een toneelstuk of een roman".David Ritz: Divided Soul: The Life of Marvin Gaye. Da Capo Press, 2003, Tijdens de succesperiode met Gaye was Terrell verwikkeld in een turbulente liefdesrelatie met David Ruffin, de leadzanger van de Temptations. Ruffin leed aan groeiende grootheidswaan, weigerde nog langer met de andere Temptations op te trekken en verplaatste zich (als hij tenminste kwam opdagen) naar de optredens in zijn eigen limousine, met Tammi Terrell aan zijn zijde. Hij vroeg haar ten huwelijk en ze stemde toe, totdat ze ontdekte dat hij al getrouwd was en kinderen had.Mark Ribowsky: Ain't Too Proud to Beg: The Troubled Lives and Enduring Soul of the Temptations. John Wiley & Sons, 2010,
Ter promotie van hun eerste gezamenlijke lp United ondernamen Gaye en Terrell vanaf de zomer van 1967 een enthousiast ontvangen tournee door de Verenigde Staten. Bij de opnamen waren hun stemmen vaak apart opgenomen en later samengevoegd, maar nu kwam aan het licht hoe de zelfverzekerde performer Terrell de in aanleg verlegen Gaye kon aanvullen en inspireren. Later verklaarde hij dat hij pas toen echt merkte hoe groot haar muzikale en vocale talent was.
Ziekte De succesvolle optredens van het duo kregen echter reeds op 14 oktober 1967 een abrupt einde toen Tammi Terrell, die al jarenlang door zware migraineaanvallen werd geplaagd, instortte tijdens een optreden met Marvin Gaye in Hampden Sydney, Virginia. De tournee werd onderbroken en later door Gaye afgemaakt met andere zangpartners, Brenda Holloway, Barbara Randolph, Maxine BrownInterview met Maxine Brown over het werken met Marvin Gaye in 1967 en de latere Marvelette Ann Bogan. Bij Tammi Terrell werd begin 1968 een astrocytoom (een kwaadaardige hersentumor) geconstateerd. Na het herstel van haar eerste operatie heeft ze door de symptomen van haar ziekte (verlammingsverschijnselen, beperkt gezichtsvermogen en geheugenverlies) nog maar één keer kunnen optreden, in Philadelphia.Ebony XXV/1, november 1969, p. 96.
Ze ging wel weer aan het werk in de opnamestudio. Van het duo verschenen in 1968 nog meer grote hits, zoals If I Could Build My Whole World Around You, Ain't Nothing Like The Real Thing en You're All I Need To Get By, die behoorden tot de laatste opnamen die ze nog heeft kunnen maken. Haar gezondheidstoestand verslechterde zo snel, dat voor hun tweede album You're All I Need noodgrepen nodig waren. De helft van het materiaal bestaat uit reeds eerder opgenomen solonummers van Tammi Terrell, waarvan met toegevoegde zang van Marvin Gaye duetten zijn gemaakt. In elk geval is op alle tracks Tammi's eigen stem te horen.
Dat is vermoedelijk niet het geval bij het derde en laatste duettenalbum Easy uit 1969. Volgens Marvin Gaye moest songwriter Valerie Simpson de meerderheid van Terrells partijen inzingen, hoewel ze onder de naam Tammi Terrell werden uitgebracht. Het gaat om tien nummers, waaronder Good Lovin' Ain't Easy, The Onion Song en California Soul, die ook succesvolle hitsingles werden. Simpson, zelf een getalenteerde zangeres, gaf een verdienstelijke Terrell-imitatie, maar haar stemgeluid was hoorbaar nasaler dan dat van Tammi zelf.Terry Wilson: Tamla Motown: The Stories Behind the UK Singles. Cherry Red Books, 2009, Marvin Gaye had aanvankelijk gewetensbezwaren en zag het als een manier voor Berry Gordy om geld te verdienen aan Terrells ziekte, maar hij stemde in toen hem verzekerd werd dat Motown haar juist financieel ondersteunde door de credits aan haar naam te verbinden.Ben Edmonds: Marvin Gaye: What's Going On and the Last Days of the Motown Sound. Canongate, 2003,
Valerie Simpson heeft deze gang van zaken later categorisch ontkend. Zij had de duetten wel met Gaye ingezongen, maar toen Terrell weer beschikbaar was, waren de definitieve versies volgens haar overgedubd met de stem van Tammi zelf. Daarbij gidsten Valeries opnamen haar door de muziek en teksten, die ze door haar geheugenstoornis moeilijk kon onthouden."When she got sick, I was always doing the demos anyway", said Valerie. "I would sing with Marvin and then we'd bring her in and we'd kind of put together a vocal and doctor it up a bit. That's been perceived as I did the singing, but basically it was her singing and it was just doctored". In: Bruce Pollock, By the Time We Got to Woodstock: The Great Rock 'n' Roll Revolution of 1969, uitg. Backbeat Books, geciteerd in Songfacts: Valerie Simpson talks about Motown in 1969. Tammi Terrell is in het voorjaar van 1969 inderdaad van Philadelphia naar Detroit gevlogen en, in rolstoel en sterk vermagerd, in de Motown-studio gesignaleerd, aldus Louvain Demps, een van The Andantes. Desondanks vermoeden velen dat zij te zwak was om een bijdrage aan deze tien nummers te kunnen leveren. De onzekerheid over de gang van zaken is nooit geheel weggenomen. Volgens Motown-producer Johnny Bristol bevatten diverse nummers een mix van de stemmen van Simpson en Terrell, waarbij het verschil alleen zou zijn waar te nemen door iemand die beide stemmen door en door kent. In de twee resterende tracks van Easy is Tammi Terrell wel te horen. Op deze oude opnamen van haar solonummers I Can't Believe You Love Me en More, More, More is de zang van Marvin Gaye ingedubd zoals dat ook bij een deel van het tweede album gedaan was.
In januari 1969 verscheen nog het solo-album Irresistible, dat bestond uit opnamen die Terrell al vanaf 1965 voor Motown had gemaakt. Aan de promotie van deze plaat kon zij zelf niet meer deelnemen. Toch probeerde ze na de zesde hersenoperatie de draad weer op te pakken.Art Peters: Tammi Terrells laatste interview, enkele maanden voor haar dood, in Ebony XXV, 1 november 1969, p. 94-104. Ze maakte weer plannen en trainde zich om controle over haar motoriek en geheugen te krijgen. Ze verloofde zich met de arts Ernest Garrett. Ze dook eind 1969 zelfs op bij een concert van Marvin Gaye in het Apollo Theater in New York. Hij brak zijn duet met Carla Thomas af en zong met Tammi hun succesnummer You're All I Need To Get By. Een staande ovatie volgde. Het werd haar laatste verschijning in het openbaar.
Einde