thumb|Verkiezingen voor Tweede Kamer in 1972, jongeren stemmen. thumb|260px|thumbtime=1|Polygoonjournaal over de verkiezingstijd De Tweede Kamerverkiezingen 1972 waren verkiezingen in Nederland voor de Tweede Kamer der Staten-Generaal. Zij vonden plaats op 29 november 1972.

De verkiezingen werden gehouden na de ontbinding van de Tweede Kamer als gevolg van de val van het kabinet-Biesheuvel I.

Bij deze verkiezingen hadden voor het eerst ook 18- tot 21-jarigen actief stemrecht. De electorale alliantie Keerpunt 1972 zette de toon bij deze verkiezingen.

Deelnemende partijen Aan deze verkiezingen namen de volgende partijen deel:

LijstKlik op het lijstnummer om de kandidatenlijst van de betreffende partij te zien. PartijNaamgeving van de partijen conform de vermelding op het stembiljet. Lijsttrekker Kieskringen/18 1 Partij van de Arbeid Joop den Uyl 18 2 K.V.P. Frans Andriessen 18 3 V.V.D. Hans Wiegel 18 4 Anti-Revolutionaire Partij Barend Biesheuvel 18 5 D'66 Hans van Mierlo 18 6 Christelijk-Historische Unie Arnold Tilanus 18 7 DS'70 Willem Drees jr. 18 8 Communistische Partij van Nederland Marcus Bakker / Henk Hoekstra / Fré Meis 18 9 Staatkundig Gereformeerde Partij Hette Abma 18 10 P.P.R. Bas de Gaay Fortman 18 11 Gereformeerd Politiek Verbond Piet Jongeling 18 12 P.S.P. Bram van der Lek 18 13 Democratische Middenpartij Jacques de Jong 18 14 Nederlandse Middenstands Partij Ab te Pas 18 15 Boeren-Partij Hendrik Koekoek 18 16 Rooms Katholieke Partij Nederland Klaas Beuker 18 17 Partij van het Recht J.A. Vis / F.M. van Leeuwen 2Nam alleen deel in kieskring V (Rotterdam) en VII (Leiden). 17 Anti-Woningnood Aktie Johan Hendrik Borsboom 1Nam alleen deel in kieskring VI ('s-Gravenhage). 17 blanco lijst Willem Stam 2Nam alleen deel in kieskring X (Den Helder) en XI (Haarlem). 18 Nieuwe Roomse Partij Tine Cuijpers-Boumans 1

Uitslag Opkomst en kiesdeler 1971 1972 # stemmen % # stemmen % Kiesgerechtigden Inclusief 1.757 personen opgenomen in het Centraal Persoons Register.8.048.726 Inclusief 1.768 personen opgenomen in het Centraal Persoons Register.8.916.947 Niet opgekomen 1.684.007 20,92% van het aantal kiesgerechtigden. 1.471.660 16,50 Opkomst 6.364.719 79,08 7.445.287 83,50 Blanco/ongeldige stemmen 46.567 0,73% van het aantal uitgebrachte stemmen. 51.242 0,69 Geldige stemmen 6.318.152 99,27 7.394.045 99,31 Kiesdeler 42.121 0,67 49.293 0,67

Verkiezingsuitslag naar partij Het politieke beeld veranderde na deze verkiezingen drastisch. KVP en CHU verloren flink (resp. acht en vier zetels). PvdA en VVD wonnen resp. vier en zes zetels, terwijl ook de winst van de PPR fors was (van twee naar zeven zetels).

Winst was er verder voor de Boerenpartij (twee zetels), de CPN (winst één zetel) en voor nieuwkomer RKPN. Dankzij lijsttrekker Biesheuvel won de ARP, als enige confessionele regeringspartij, een zetel. DS'70 en D'66 verloren resp. twee en vijf zetels. De NMP verdween uit de Kamer.

Partij 1971 1972 +/− # stemmen %% van het aantal geldige stemmen. zetels # stemmen % zetels % zetels Partij van de Arbeid 1.554.280 24,60 39 2.021.454 27,34 43 +2,74 +4   K.V.P. 1.379.672 21,84 35 1.305.401 17,65 27 −4,19 −8   V.V.D.    653.370 10,34 16 1.068.375 14,45 22 +4,11 +6   Anti-Revolutionaire Partij    542.742   8,59 13    653.609   8,84 14 +0,25 +1   P.P.R.    116.049   1,84  2    354.829   4,80  7 +2,96 +5   Christelijk-Historische Unie    399.106   6,32 10    354.463   4,79  7 −1,53 −3   Communistische Partij van Nederland    246.569   3,90  6    330.398   4,47  7 +0,57 +1   D'66    428.067   6,78 11    307.048   4,15  6 −2,63 −5   DS'70    336.719   5,33  8    304.714   4,12  6 −1,21 −2   Staatkundig Gereformeerde Partij    148.192   2,35  3    163.114   2,21  3 −0,14 0 Boeren-Partij      69.656   1,10  1    143.239   1,94  3 +0,84 +2   Gereformeerd Politiek Verbond    101.790   1,61  2    131.236   1,77  2 +0,16 0 P.S.P.      90.738   1,44  2    111.262   1,50  2 +0,06 0 Rooms Katholieke Partij Nederland - - -      67.658   0,92  1 +0,92 +1   Democratische Middenpartij - - -      41.262   0,56  0 +0,56 0 Nederlandse Middenstands Partij      95.706   1,51  2      32.970   0,45  0 −1,06 −2   blanco lijst - - -       1.547   0,02  0 +0,02 0 Partij van het Recht          477   0,01  0          656   0,01  0 +0,00 0 Anti-Woningnood Aktie - - -          574   0,01  0 +0,01 0 Nieuwe Roomse Partij      23.047   0,36  0          236   0,00  0 −0,36 0 overige partijen in 1971   131.972   2,09  0 - - - −2,09 0 Totaal 6.318.152  100 150 7.394.045 100 150 0 0

Gekozen leden

Kabinetsformatie

De vorige coalitie (KVP, VVD, ARP, CHU en DS'70) hield slechts een minimale meerderheid van 76 zetels, de linkse partijen (PvdA, PPR en D'66) beschikten niet over een meerderheid. De formatie duurde 163 dagen en leidde in mei 1973 tot de vorming van het kabinet-Den Uyl dat bestond uit bewindslieden van PvdA, KVP, ARP, PPR en D'66.

+Zetelverdeling & Regeringscoalitie 56 | Keerpunt 1972276743627147229CPNDS 97 | Kabinet-Den Uyl | PPR + PvdA + D66 + KVP + ARP | 163/1683 dCHUVVD

Bronnen Tweede Kamer 29 november 1972 op www.verkiezingsuitslagen.nl Procesverbaal Tweede Kamerverkiezingen 1972 op kiesraad.nl Verkiezingen; Historische uitslagen Tweede Kamer op opendata.cbs.nl Tweede-Kamerverkiezingen - 29 november 1972 op www.nlverkiezingen.com Uitgebrachte stemmen bij Tweede Kamerverkiezingen, per partij, in absolute aantallen vanaf 1946 op www.politiekcompendium.nl Verkiezingsprogramma's 1972 bij het DNPP

Noten