Stompwijk is een dorp en voormalige gemeente, onderdeel van de gemeente Leidschendam-Voorburg, gelegen ten oosten van de Vliet of Rijn-Schiekanaal, en aan de Stompwijkse vaart. Stompwijk grenst aan de gemeente Zoeterwoude in het oosten en Voorschoten in het westen, Zoetermeer in het zuiden en Leiden in het noorden. Stompwijk is een polderdorp, gelegen tussen uitgestrekte polders, waaronder de Zoetermeersche Meerpolder. Door de aanwezigheid van de tot 1965 door binnenschippers gebruikte Stompwijkse Vaart wordt het dorp gekenmerkt door vele draai- en ophaalbruggetjes langs de vaart. Tussen de Stompwijkseweg en de buurtschap Wilsveen ligt een bekende en drukbezochte molendriegang ('de drie molens') met een visgelegenheid in de Driemanspolder.
Door de snelle verstedelijking bij Zoetermeer en Leidschenveen verandert het dorp meer en meer van een groene oase in een verstedelijkt landschap. In de omgeving liggen verschillende grote recreatieprojecten zoals Vlietland, de Leidschendammerhout, de Noord Aa, het Zoetermeerse Westerpark en natuurgebieden als de Vogelplas Starrevaart.
Stompwijk telde in 2009 2352 inwoners. Het dorp Stompwijk heeft geen eigen postcode en plaatsnaam in het postcodeboek, voor de postadressen ligt Stompwijk daarom 'in' Leidschendam.
Stompwijk ontstond samen met Wilsveen in de 13de eeuw bij de grootschalige ontginning van het toen nog uit 'wilde venen' bestaande Hollandse binnenland. Stompwijk komen we al tegen in 1285 onder de naam StompwijcOorkondenboek van Holland en Zeeland tot 1299 : IV, 1278 tot 1299 / Dr. J.G. Kruisheer. - Assen, 1997. Op p. 522 wordt Stompwijk genoemd met daarbij het jaartal. Zie de digitale editie:Oorkondenboek van Holland en Zeeland tot 1299. Anders dan het nabijgelegen gehucht Wilsveen was en is Stompwijk een echt polderdorp. In 1938 ging de toenmalige gemeente samen met Veur op in de gemeente Leidschendam.
Aan de overzijde van de Vliet ligt de kern Leidschendam, dat vroeger de naam Veur droeg. Tussen beide dorpen in lag vroeger een overtoom, ongeveer op de plaats waar nu Sluis Leidschendam ligt. De neogotische Sint-Laurentiuskerk werd in 1878 gebouwd naar een ontwerp van Evert Margry.
Betekenis van de plaatsnaam De betekenis van de naam Stompwijk is niet helemaal duidelijk. Het woorddeel 'wijk' is ontleend aan het Latijn vīcus ‘dorp, gehucht, hoeve, wijk. Waarschijnlijk is 'stomp' verwant aan woorden als stobbe, strubbe, stramp en stronk in de betekenis van 'afgeknotte boom.' Een naam die past bij de geografische gesteldheid van dit natte en beboste gebied met veen.
Geboren in Stompwijk Gerardus Cornelis van Noort (1861-1946), katholiek theoloog Niek Mooyman (1916-1994), burgemeester Willem Hoogeveen (1946-2020), beeldend kunstenaar Edwin Vurens (1968), voetballer Tim Oliehoek (1979), regisseur Cees Juffermans (1982), schaatser Thom van Beek (1991), schaatser Tjilde Bennis (1997), schaatsster
Media De Dorpsketting, plaatselijk weekblad verschijnt sinds 1970 Stichting Oud Stompwijk, houdt zich bezig met de geschiedenis van Stompwijk.
Zie ook Lijst van burgemeesters van Stompwijk Lijst van rijksmonumenten in Leidschendam Lijst van gemeentelijke monumenten in Stompwijk
Externe links
Historisch Genootschap Oud Stompwijk (www.oudstompwijk.nl)
Fotogalerij
Categorie:Plaats in Zuid-Holland Categorie:Geografie van Leidschendam-Voorburg Categorie:Voormalige gemeente in Zuid-Holland