thumb|Demonstratie van PKK-aanhangers in Londen op 15 februari 2003. thumb|Demonstratie tegen de PKK in Turkije op 22 oktober 2007 na de dood van 27 Turkse soldaten. De Koerdische Arbeiderspartij (Koerdisch: Partiya Karkerên Kurdistanê, afgekort PKK; letterlijke vertaling: "Arbeiderspartij van Koerdistan") was een Koerdische organisatie in Turkije en Irak. De PKK staat op de terreurlijst van de Europese Unie,, opgeheven door alsmede de landen Australië,Listed terrorist organisations Australian National Security, Geraadpleegd op 26 oktober 2019. Azerbeidzjan,Azerbaijan officially recognizes PKK as terrorist organization News.az, 28 juli 2011 België, Canada,Currently listed entities Public Safety Canada, Geraadpleegd op 26 oktober 2019. Duitsland,Arbeiterpartei Kurdistans (PKK), Volkskongress Kurdistans (KONGRA GEL) Verfassungsschutz, maart 2007. Iran,What Governments are Doing Australian Government, Geraadpleegd op 26 oktober 2019. Japan,International terrorist organizations Ministerie van Justitie (Japan), Geraadpleegd op 26 oktober 2019. Kazachstan,Kazakhstan Updates List Of Banned Terrorist Groups Radio Free Europe / Radio Liberty, 12 oktober 2006. Kirgizië,Le Kirghizistan a connu PKK comme une organisation terroriste Azerbaijan Press Agency, 12 juni 2008. Nieuw-Zeeland,Statement of Case to Renew the Designation of Partiya Karkeren Kurdistan [PKK] as a Terrorist Entity New Zealand Police, 11 februari 2013. Oostenrijk,Walter, C., Terrorism as a challenge for national and international law . Geraadpleegd op 26 oktober 2019. Spanje,Spain arrests six Kurds suspected of financing PKK Agence France Presse, 12 februari. Syrië, Tsjechië,Statement of the Ministry of Foreign Affairs of the Czech Republic on Saturday´s attack of the Kurdistan Workers´ Party Ministerie van Buitenlandse Zaken (Tsjechische Republiek), 6 oktober 2008. Turkije,Most Wanted Ministerie van Binnenlandse Zaken (Turkije), Geraadpleegd op 26 oktober 2019. Verenigd Koninkrijk,Proscribed terrorist groups or organisations Homeoffice.gov.uk. Geraadpleegd op 26 oktober 2019. Verenigde StatenForeign Terrorist Organizations United States Department of State, Geraadpleegd op 26 oktober 2019. en Zweden.
Sinds 1984 vecht de PKK een gewapende strijd tegen de Turkse staat voor culturele en politieke rechten en zelfbeschikking voor de Koerden in Turkije, die tussen de 10% en 25% van de Turkse bevolking uitmaken en decennialang werden onderdrukt door de Turkse staat.Kreyenbroek, Philip G.; Sperl, Stefan, eds. (2005). The Kurds: A Contemporary Overview. Routledge. p. 58. . Vroeger wilden ze een onafhankelijke Koerdische staat stichten in het zuidoosten van Turkije. De groep werd opgericht in 1978 in het dorp Fis door een groep Koerdische studenten onder leiding van Abdullah Öcalan.
In 2013 aanvaardde de PKK een wapenstilstand en begon haar strijders terug te trekken naar de Koerdische regio in het noorden van Irak, als onderdeel van het vredesproces tussen de lang rechteloze Koerdische minderheid en de Turkse staat. Hierbij ging de Turkse geheime dienst in gesprek met de leden van de PKK. In 2015 kwam voor Turkije een einde aan de wapenstilstand nadat twee Turkse politieagenten werden vermoord door de PKK als gevolg van de spillover-effecten van de Syrische Burgeroorlog.Twee Turkse agenten gedood bij grens Syrië - PKK claimt aanslag, NRC, 22 juli 2015.
De naam 'PKK' wordt meestal ook gebruikt voor de gewapende vleugel van de PKK echter heet die de Volksverdedigingskrachten (HPG), vroeger het Koerdistan Nationaal Bevrijdingsleger (ARGK). Volgens sommige analisten is de PKK als een terroristische groepering aangeduid door onder andere de EU en de VS onder druk van Turkije, terwijl volgens andere analisten dit niet het geval was ondanks druk uit Ankara.Terroristische organisaties, Kennisbank NCTb, 2008, in het Internet Archive Zo stelt de Duitse oud-minister Sigmar Gabriel dat de PKK in Duitsland niet verboden werd vanwege haar daden in Turkije, maar vanwege haar activiteiten in Duitsland zoals wapenhandel, drughandel en witwassen van geld via chantage.Kriegs-Zoff bei Illner Bild, 18 november 2019.German politician brands PKK 'terrorist organisation' TRT World, 18 november 2019. Leden van de PKK zijn aangewezen als drugshandelaren door de Verenigde Staten.Treasury Designates Three Leaders of the Kongra-Gel as Significant Foreign Narcotics Traffickers
De PKK heft zichzelf in 2025 ontbonden.
Geschiedenis Na het uitroepen van de republiek Turkije door Mustafa Kemal Atatürk, werd Turkije een natiestaat die de rechten van minderheden zoals de Koerden niet erkende. De Turkse regering probeerde hen te assimileren, ze werden "berg-Turken" genoemd,https://web.archive.org/web/20081013020550/http://www.washingtonpost.com/wp-srv/inatl/daily/feb99/kurdprofile.htm en het werd hen verboden Koerdisch te spreken en zichzelf Koerdisch te noemen. Veel Koerden voelden zich gediscrimineerd na jaren van onderdrukking, waarop op 27 november 1978 in het plaatsje Fis (Diyarbakır) de PKK werd opgericht door onder anderen Abdullah Öcalan, Mazlum Doğan en 21 volgelingen. Haar doel was het beëindigen van het Turkse 'kolonialisme' in Oost-Turkije en het realiseren van een onafhankelijk en verenigd Koerdistan. Sinds de oprichting is Öcalan de leider van de PKK.
Op 15 augustus 1984 vielen door de PKK getrainde Koerdische boeren politieposten in de plaatsen Eruh (Siirt) en Şemdinli (Hakkâri) aan, waarbij twee Turkse agenten werden gedood. Dit was het begin van meerdere gewelddadige acties. Als tegenmaatregel besloot de Turkse overheid duizenden Koerden te rekruteren die, in ruil voor wapens en geld, als dorpswachten tegenover de PKK kwamen te staan. De aanwezigheid van vele Turkse militairen zette kwaad bloed, waardoor veel Koerden voor het dilemma kwamen te staan of ze hun steun aan de PKK of aan de militairen wilden geven.
In maart 1990, tijdens het Koerdisch Nieuwjaar, liepen begrafenissen van gesneuvelde PKK'ers uit op demonstraties. Hierdoor kwam het probleem nationaal op de kaart te staan. In de jaren daarop kregen zo'n dertigduizendVolgens eigen schattingen. PKK-guerrillero's de feitelijke macht in delen van Oost-Turkije in handen.
Tegelijkertijd zocht Öcalan ook naar politieke mogelijkheden en begin jaren negentig stemde president Turgut Özal in met onderhandelingen. Behalve Özal, zelf half Koerdisch, hadden echter weinig Turkse politici hier oren naar en toen de president op 17 april 1993 aan een hartaanval overleed vervloog daarmee de hoop op verzoening. Toen Ankara Öcalans toenaderingen negeerde en de druk vanuit zijn achterban steeds groter werd, riep hij in juni 1993 de 'totale oorlog' uit.
De strijd laaide weer op. In de periode 1996 tot 1999 zette de PKK zelfmoordterroristen in tegen Turkse veiligheidstroepen. Ook burgers, waaronder Koerden, die weigerden samen te werken werden daarvan slachtoffer. In 1999 verscheen een rapport van Human Rights Watch waarin melding werd gemaakt van de verantwoordelijkheid van de PKK voor 768 executies.
Toen de gewapende strijd steeds hevigere vormen begon aan te nemen dwong Turkije Syrië tot de uitzetting van Öcalan. Hij was een van de meest gezochte terroristen ter wereld. Deze vluchtte naar Moskou en vervolgens met een vals paspoort naar Rome. Nadat dit uitkwam, wilde Italië van hem af. Nederland en Duitsland weigerden de PKK-leider asiel. Uiteindelijk bood Griekenland hem onderdak in zijn ambassade in Nairobi, Kenia. Toen hij op 15 februari 1999 de residentie van de ambassadeur verliet werd hij door Turkse agenten ontvoerd. De Griekse regering ontkende overigens dat ze steun bood aan de PKK. Öcalan werd tot de doodstraf veroordeeld wegens hoogverraad. Hij werd verantwoordelijk gehouden voor naar schatting 35.000 doden.
In 2002 accepteerde de Turkse regering een aantal voorwaarden voor toetreding tot de Europese Unie, waaronder het afschaffen van de doodstraf, wat het leven van Abdullah Öcalan spaarde, alsmede wijzigingen in de officiële regeringspolitiek die een verbetering in de mensenrechtensituatie van de Koerden teweeg moesten brengen.
Öcalans vonnis werd omgezet in levenslang. Hij probeert sindsdien vanuit de gevangenis via zijn advocaten zijn partij te besturen.
In 2002 hernoemde de politieke tak van de PKK zich tot KADEK. De PKK gaf op dat moment aan de strijd alleen nog via democratische weg voort te willen zetten. Tien dagen na de naamswijziging bestempelde de Belgische regering de PKK als een terroristische organisatie, later gevolgd door de Verenigde Staten en de Europese Unie.Council Decision 2002/334/EC, 2 mei 2002 Op procedurele gronden werd de EU echter in april 2008 door het Europese gerecht van eerste aanleg gelast de plaatsing op de terreurlijst ongedaan te maken. Nadat de EU de PKK betitelde als een terreurorganisatie, werd in april 2008 door het Europese gerecht van eerste aanleg gelast deze beslissing ongedaan te maken - niet omdat de organisatie van karakter was veranderd maar omdat er procedurefouten waren gemaakt.Judgment of the Court of First Instance (Seventh Chamber), 3 april 2008 In januari 2009 werd de PKK weer opgenomen op de terreurlijst van de EU.Terreurlijst EU, 27 januari 2009
Op 11 november 2003 transformeerde KADEK tot een nog gematigder fractie, het Volkscongres van Koerdistan (Kongra-Gel).
Tegenwoordig wordt de KCK, de Vereniging der Koerdische Gemeenschappen (Koma Civakên Kurdistan) gezien als het overkoepelende orgaan voor alle PKK-organen, zoals Kongra-Gel en de militaire vleugel, HPG (Volksverdediginskrachten, Hêzên Parastina Gel).
Toen onderhandelingen met de Turkse regering niet de gewenste resultaten opleverden, riep Öcalan in juni 2004 via zijn advocaten op de wapens weer ter hand te nemen. Tussen 2004 en 2009 werden regelmatig aanvallen op het Turkse leger gepleegd door de PKK en viel het Turkse leger enkele malen in het noorden van Irak PKK-strijders aan.
In 2009 begon de Turkse regering echter een nieuw programma van voorzieningen voor de Koerdische minderheid. De Koerden kregen een eigen staatszender, nieuwe rechten zoals het recht op onderwijs van en in het Koerdisch, en het recht op Koerdische plaatsnamen. De Koerdische politieke partij werd meegenomen op buitenlandse reizen. De PKK-leider Öcalan speelt hier op in door vanuit de gevangenis een 'roadmap to peace' te schrijven,PKK leader offers Turkey an olive branch to end war, Times Online, 26 mei 2009 (inloggen vereist) die niet werd vrijgegeven door de Turkse overheid. In 2009 kondigde de PKK aan dat het de gewapende strijd wil opgevenPKK 'ready for peace' with Turkey, Al Jazeera, 2009 en 'vredesbrigades' de grens over zou sturen om de democratische oplossing voor het conflict, die de Turkse regering ingezet had, te steunen. De eerste brigade, 8 PKK-strijders en 26 Koerdische Turkse burgers die in de jaren 90 naar Irak waren gevlucht, stak op 19 oktober de grens over vanuit Irak en werd door duizenden Turkse Koerden met Koerdische vlaggen ontvangen. De PKK-strijders werden direct na het betreden van Turkse grond vastgezet en vier aanklagers die naar de grens waren gestuurd moesten bepalen of de PKK-strijders schuldig waren aan misdaden en of ze moesten worden gearresteerd.PKK 'peace envoy' crosses border into Turkey, Hurriyet, 19 oktober 2009PKK 'surrender' tests Turkey plan, BBC, 19 oktober 2009 Een dag na hun binnenkomst in Turkije werden echter alle PKK-strijders door de rechtbank in vrijheid gesteld.Turkish court releases all members of PKK 'peace group', Hurriyet, 20 oktober 2009
2013: wapenstilstand In het najaar van 2012 begon de Turkse geheimde dienst Milli Istihbarat Teskilati gesprekken met Öcalan voor een wapenstilstand.https://web.archive.org/web/20130518061252/http://www.aljazeera.com/programmes/insidestory/2013/05/20135985316524633.html Op 21 maart 2013 werd een wapenstilstand aangekondigd.https://web.archive.org/web/20141014223815/http://www.theguardian.com/world/2013/may/07/kurds-pkk-turkey-peace-talks