Michelle Martin (Waterloo, 15 januari 1960) is een Belgische misdadigster. Zij is veroordeeld tot dertig jaar gevangenisstraf vanwege haar betrokkenheid bij de zaak-Dutroux. Martin werd op 28 augustus 2012 onder voorwaarden vervroegd vrijgelaten. Op 19 augustus 2022 zijn de voorwaarden opgeheven en is zij volledig vrij. Martin is de ex-echtgenote van Marc Dutroux.
Geschiedenis Martin is een voormalige lerares. In 1985 en 1986 verkrachtte haar latere echtgenoot Marc Dutroux vijf tienermeisjes. Martin was daarvan op de hoogte en werd tevens schuldig bevonden aan de verkrachting van een Slowaaks meisje, omdat zij het verdovende middel haloperidol in haar koffie goot.PORTRET. Wie is Michelle Martin?, www.standaard.be, 31 juli 2012Wat heeft Michelle Martin op haar kerfstok?, www.standaard.be, 28 augustus 2012
In april 1989 legde de rechtbank in Charleroi Michelle Martin voor de feiten uit 1985 een gevangenisstraf van vijf jaar op. Dutroux kreeg 13,5 jaar. De twee traden in 1988 in de gevangenis in het huwelijk. Het koppel kreeg drie kinderen.
In 1992 werden Martin en Dutroux door de toenmalige Minister van Justitie Melchior Wathelet in toepassing van de Wet-Lejeune vervroegd vrijgelaten. Martin en haar echtgenoot vestigden zich in Sars-la-Buissière.
Enkele jaren na de vrijlating ontvoerde Dutroux zes meisjes. Martin was op de hoogte van deze nieuwe ontvoering. Terwijl Dutroux van december 1995 tot maart 1996 gevangenzat, wist Martin dat twee van deze meisjes, Julie en Mélissa, nog leefden en maandenlang in een kleine, onverwarmde kelder van Dutrouxs huis in Marcinelle opgesloten zaten. Ze deed echter niets om de opgesloten kinderen te redden of eten te bezorgen. Ze gaf wel eten aan de aanwezige honden. De meisjes stierven van ontbering.
Op 12 augustus 1996 werd Martin samen met Dutroux en Lelièvre aangehouden voor medeplichtigheid aan de activiteiten van de bende van Dutroux. Ze werd overgebracht naar de gevangenis van Namen.
Veroordeling Tijdens een twee uren durende ondervraging op 2 maart 2004 door de voorzitter van het hof van assisen, gaf de toen 44-jarige Martin toe dat Dutroux haar van al zijn ontvoeringen op de hoogte had gebracht en dat ze inderdaad niets had ondernomen om Julie en Mélissa te helpen of te redden terwijl Dutroux een tijd in de gevangenis zat. Ze sprak Dutroux tegen die verklaard had in opdracht van anderen meisjes te ontvoeren. Ze verklaarde dat er geen opdrachtgever voor de ontvoeringen was, dat die enkel bedoeld waren om aan de behoeften van Dutroux te voldoen. Zij verklaarde dat ze alles onderging, met een panische angst voor Dutroux en zich niet aan zijn invloed kon onttrekken.Michelle Martin getuigt over haar leven met Dutroux, www.standaard.be, 3 maart 2004
Martin werd veroordeeld voor opsluiting en foltering van de zes meisjes en voor lidmaatschap van een bende die meisjes ontvoerde tot de maximumstraf van dertig jaar gevangenis. Daarnaast werd zij veroordeeld tot betaling van een schadevergoeding van 179.000 euro.Beslag op bezittingen, Het Belang van Limburg, www.hbvl.be, 10 augustus 2012
Strafuitvoering Eind 2003 liet Martin zich vanuit de gevangenis scheiden van Dutroux.
Vervroegde vrijlating Vanaf het moment dat zij een derde van haar straf had uitgezeten, augustus 2006, vroeg Martin meerdere malen om voorwaardelijke invrijheidsstelling, zoals voorzien in de Wet-Lejeune:
De eerste aanvragen voor voorwaardelijke vrijlating werden door de strafuitvoeringsrechtbank verworpen. In april 2007 diende Michelle Martin een eerste aanvraag in. Deze werd verworpen gelet op de ernst van de feiten, het gebrek aan reclasseringsvooruitzichten en de risico's verbonden aan het psychologisch profiel van de veroordeelde. Ook in 2008 en 2009 werden aanvragen verworpen.
Op 8 mei 2011, Martin had inmiddels de helft van haar straf uitgezeten, verkreeg ze voor de eerste keer voorwaardelijke invrijheidstelling.Ex-vrouw Dutroux kan vervroegd vrij, Het Parool, 9 mei 2011 Half juni 2011 waren de opgelegde voorwaarden echter niet vervuld. Het Franse klooster dat aanvankelijk had toegestemd om aan Martin onderdak te verlenen, trok deze toezegging in. Op 7 juni 2011 werd het gerechtelijk dossier naar de Franse instanties gestuurd. De Franse minister van Justitie Michel Mercier had vooraf al laten weten dat hij niet de intentie had Martin op Frans grondgebied toe te laten.
De strafuitvoeringsrechtbank van Bergen kende op 31 juli 2012 de voorwaardelijke vrijlating toe, met een aantal bijkomende voorwaardenAan deze voorwaarden moet Michelle Martin zich houden, www.standaard.be, 9 augustus 2012, psychologische opvolging, geen contact zoeken met slachtoffers of hun naasten, en geen contact met de media zoeken. Ditmaal was het het klooster van de Arme Klaren in Malonne (deelgemeente van Namen), waar de elf daar wonende clarissen zich verbonden haar op te vangen.
De procureur-generaal van Bergen Claude Michaux tekende cassatieberoep aan tegen de voorwaardelijke invrijheidstelling, waardoor Martin ook niet onmiddellijk kon vrijgelaten worden.Ook parket tekent beroep aan, Martin blijft voorlopig in cel, www.demorgen.be, 31 juli 2012 Enkele burgerlijke partijen hebben zich hierbij aangesloten. In het advies van de auditeur-generaal Raymond Loop werd echter bevestigd dat de burgerlijke partijen geen cassatie-beroep konden aantekenen, omdat ze geen partij zijn voor de strafuitvoeringsrechtbank en zich niet kunnen verzetten tegen haar vonnissen.Advocaat-generaal Cassatie verwerpt beroep slachtoffers tegen Martin, www.demorgen.be, 24 augustus 2012 Op 28 augustus 2012 volgde het Hof van Cassatie in Brussel dit advies en oordeelde dat de strafuitvoeringsrechtbank geen procedurefouten had gemaakt.Michelle Martin komt vrij, www.standaard.be, 28 augustus 2012. Gearchiveerd op 15 november 2012. Enkele uren na deze uitspraak verliet Martin de gevangenis van Berkendael, ze werd in een politievoertuig naar het klooster in Malonne gebracht.Michelle Martin heeft de gevangenis verlaten, www.demorgen.be, 28 augustus 2012
Na haar voorwaardelijke invrijheidstelling behaalde Martin een bachelorsgraad in de rechtsgeleerdheid.
Definitieve vrijlating Tien jaar na de voorwaardelijke invrijheidsstelling, in augustus 2022, werd Martin definitief vrijgelaten.
Reacties op de voorwaardelijke invrijheidstelling Kort na de uitspraak van de strafuitvoeringsrechtbank werden de muren van het klooster van de Arme Klaren beklad met Non. Non. M.M.. Maxime Prévot, burgemeester van Namen, nam de dreiging van een brandstichting ernstig en liet meer politiemannen patrouilleren in de buurt van het klooster. Hij wenste echter manifestaties niet te verbieden: 'Hoewel ik de beslissing van de zusters respecteer, begrijp ik heel goed de heftige reactie van de bevolking.' Dinsdag 31 juli 2012 voerden tientallen buurtbewoners met witte ballonnen actie aan het klooster tegen de komst van Michelle Martin.Politie moet Arme Klaren beschermen, www.standaard.be, 2 augustus 2012 Op socialenetwerksites werd opgeroepen voor een manifestatie op vrijdag 3 augustus 2012. 400 tot 500 namen deel, in witte en zwarte kledij, met witte en zwarte ballonnen.400 tot 500 mensen betogen in Namen tegen opvang Martin, www.standaard.be, 3 augustus 2012 Opvallend was de aanwezigheid en steun van extreemrechts. De initiatiefneemster hiervan was Sandra Latinis, voorzitster van Solidarité Unitaire, opgericht door voormalige leden van het extreemrechtse Front National.Extreemrechts kaapt betoging tegen Martin, www.standaard.be, 4 augustus 2012 Op zondag 5 augustus 2012 werd in de voormiddag een woelige zwarte mars gehouden (70 aanwezigen), georganiseerd door het extreemrechtse Nation, onder de slogan 'Geen 15, geen 30, ze moet hangen'. Bij een poging door te breken naar het klooster gebruikte de politie traangas. Aanwezigen namen afstand van wat ze 'recuperatie door extreemrechts' noemden.Libération de Michèle Martin: nouvelle manifestation à Malonne, www.rtl.be, 5 augustus 2012Ni 15, ni 30, ce qu’il faut, c’est la pendre!, www.nation.be, 5 augustus 2012Alweer 250 demonstranten tegen vrijlating Martin, Het Belang van Limburg, www.hbvl.be, 5 augustus 2012
Vooral de families van de slachtoffers reageerden verbaasd en verontwaardigd. In de namiddag waren tijdens een vreedzame witte mars (driehonderd aanwezigen) de ouders van de vermoorde kinderen Annick Van Uytsel, Shana Appeltans (vermoord door Ronald Janssen) en Eefje Lambrecks aanwezig.Ook Jean Lambrechts op witte mars, Het Belang van Limburg / VTM, www.hbvl.be, 5 augustus 2012 Vader Lambrecks verklaarde te protesteren aan de kloosterdeuren 'omdat er geen juridische weg bestaat om Martin weg te houden uit Malonne' Hij ontving per brief een negatief antwoord van de kloosterzusters op zijn vraag Martin geen onderdak te geven: '[...] Maar toch zouden wij aan onze missie voorbijgaan, als we haar geen opvang zouden geven. Dat is onze rol. Wat zou de wereld zijn als niemand die ooit een misstap had begaan, nog een toekomst is gegund?'Clarissen uit Malonne sturen brief naar vader Eefje, Het Belang van Limburg, www.hbvl.be, 5 augustus 2012 Paul Marchal en Betty Kolb, ouders van de vermoorde An Marchal, hadden een onderhoud op woensdag 8 augustus 2012 met de zuster-overste van de Clarissen. Deze verklaarde de zaak te bespreken met alle kloosterzusters en opnieuw te stemmen.Marchal: Kloosterzusters gaan opnieuw stemmen over komst Martin, www.knack.be, 8 augustus 2012 Tommy Scholtes, de woordvoerder van de Belgische bisschoppen, informeerde bij de zusters naar de verandering in hun houding. Deze bevestigden echter hun standpunt zoals verwoord in het persbericht van 31 juli.Dit is verwerpelijk, hier zit iets meer achter, VRT Nieuws, www.deredactie.be, 9 augustus 2012 'Maar dat belet niet dat we de situatie opnieuw evalueren, zoals we de hele tijd doen. Op dit ogenblik komen we evenwel niet terug op onze oorspronkelijke beslissing.'Arme Klaren: We hebben familie Marchal niet belogen, VRT Journaal, www.deredactie.be, 9 augustus 2012 Aartsbisschop André-Jozef Léonard van Mechelen-Brussel benadrukte dat de zusters Clarissen hun beslissing volledig autonoom genomen hadden, zonder tussenkomst van de bisschoppen: 'Die verklaring deed recht aan het onpeilbaar leed van de slachtoffers en aan de kans op bekering die elke mens mag krijgen. De opvang die de zusters eventueel aan Michelle Martin willen bieden, mag geen afbreuk doen aan de ondubbelzinnige keuze die de bisschoppen gemaakt hebben om, in het dossier van het kindermisbruik, aan de kant van de slachtoffers en hun verwanten te gaan staan. Die keuze is en blijft voor de bisschoppen prioritair.' De maatschappelijke haalbaarheid van het verblijf van Martin in Malonne is - volgens de kerkleider - geen vraagstuk voor de kerkelijke overheid, wel de bevoegdheid van burgerlijke en gerechtelijke overheden.Monseigneur Léonard over de mogelijke opvang van Michelle Martin, www.kerknet.be, 10 augustus 2012