thumb| Belle van Zuylen geschilderd door Guillaume de Spinny (1759) Slot Zuylen Slot Zuylen is een kasteel in het dorp Oud-Zuilen nabij de stad Utrecht. Het ligt vanuit Utrecht gezien aan het begin van de Vechtstreek. De geschiedenis van het slot begint reeds in de 13e eeuw. Tegenwoordig is Slot Zuylen als museum toegankelijk voor publiek.
Geschiedenis In de 13e eeuw werd door de Heer van Suilen en Anholt een donjon gebouwd. Van deze woontoren is niet veel bekend.
In de 14e eeuw werd de donjon uitgebreid met een zaalhuis. Het geslacht van Zuylen verdeelde zich in diverse takken: het geslacht Van Zuylen bleef tot aan de 14e eeuw heerser van het kasteel. In 1422 erfde Frank van Borssele het kasteel doordat hij aangetrouwd was. Het kasteel werd in datzelfde jaar tijdens de Hoekse en Kabeljauwse twisten met de grond gelijk gemaakt door de Utrechtse Hoeken.
Pas in 1510 werd begonnen met de herbouw van Slot Zuylen door de edelman Willem van Rennenberg. Kort na de ingebruikname werd het als ridderhofstad erkend. Zijn nazaten waaronder George van Lalaing, en de familie Egmond hadden het in eigendom tot het in 1611 werd verkocht aan de Amsterdamse koopman Jasper Quinget. Zijn stadgenoot Adam van Lockhorst werd zes jaar later de volgende eigenaar. Rond 1620 was admiraal Steven van der Hagen bewoner van het slot.Monumenta Van Buchel pag. 260 Het Utrechts Archief Uiteindelijk kwam het slot in 1656 door overerving in bezit van de familie Van Tuyll van Serooskerken. Door hun contacten bleef Slot Zuylen in het Rampjaar 1672 buiten schot.'Kastelen en Buitenplaatsen in het Rampjaar 1672' Stichting Kastelen Buitenplaatsen Landgoederen (sKBL)
De slangenmuur van 120 meter werd in 1742 gebouwd. In 1751-1752 is het slot voor het laatst ingrijpend verbouwd. Het slot kreeg een U-vorm: de weermuur werd gesloopt en de bijbehorende gracht gedempt, waardoor de binnenplaats een voorplein werd. Om een symmetrisch geheel te bereiken werd er een linkervleugel bijgebouwd. Er werd een extra buitenmuur gebouwd zodat er bij de nieuwe toegangsdeur een voorportaal ontstond met nieuwe trappen, zodat de kamers apart bereikbaar konden worden. Sindsdien zijn er aan het hoofdgebouw geen grote veranderingen meer aangebracht. Van 1803-1808 werd Slot Zuylen om economische redenen door Willem René van Tuyll van Serooskerken verhuurd.Isabelle de Charrière, Oeuvres complètes VI. Correspondance 1800-1805. Amsterdam, Van Oorschot, 1984, brief 2471 (12-03-1803) aan Willem René (neef), noot 6 p. 817: Slot Zuylen verhuurd van 1803-1808 en de meubelen verkocht. In brief 2498 aan G.G. Taets van Amerongen (05-12-1803), noot 19, p. 831: verhuizing naar het nieuw genoemde Zuylenhoven, het vroegere landhuis van de vader van Johanna Catharina, Henri Fagel; zie ook: H. Hardenberg, Oostduin en de graven van Bylandt. Geschiedenis van een Haagse woonwijk. 's-Gravenhage, Kruseman, 1971, 67-68
Na het kinderloos overlijden van Françoise Margaretha van Weede, douairière van Willem René baron van Tuyll van Serooskerken (1813-1878), in 1899, erfde een achterneef van Willem René uit Arnhem het slot. Deze Frederik Leopold Samuel Frans van Tuyll van Serooskerken erfde zowel het huis als de titel Heer van Zuylen. Hij was ingenieur van beroep en spande zich actief in voor het onderhoud en de modernisering van Slot Zuylen. Door het gebruik van beton bij het opknappen van gebouwen op het landgoed kreeg hij de bijnaam 'betonbaron'. Hij deed dit echter wel altijd met oog voor de historie van de gebouwen.
Later werd de zoon van F.L.S.F van Tuyll van Serooskerken de nieuwe heer van Zuylen. Deze zoon, Frederik Christiaan Constantijn van Tuyll van Serooskerken genaamd, woonde eerst met zijn gezin op Zuylenveld, eveneens in Oud-Zuilen. Ook tijdens de Tweede Wereldoorlog bleef het slot bewoond. Begin jaren vijftig van de 20e eeuw bracht Frederik Christiaan Constantijn van Tuyll van Serooskerken het slot, een deel van de inventaris en de tuinen onder in een stichting. Meerdere restauraties vonden er daarna plaats aan Slot Zuylen. De restauraties werden in de jaren tachtig feestelijk afgerond door prins Claus. Vandaag de dag heeft het kasteel onder meer de functie van museum. Het kasteel wordt ook gebruikt voor filmopnames, huwelijken en concerten.
Een van de bekendste bewoners van het slot was schrijfster Belle van Zuylen (1740-1805).
Slot Zuylen en omgeving Het slot ligt in een parkje van 1,5 hectare met een 120 meter lange slangenmuur. Bij het kasteel behoren verder nog grachten met de volgende aparte rijksmonumenten: kademuren, een duiker, brug, poortgebouw, hoektoren, koetshuis, tuinmanswoning, slotboerderij, houtopslag- en wagenschuur, speelhuisje, ijzeren hekwerk en een moestuin.
Tussen het slot en de Vecht staat een kerk die na een brand is herbouwd in 1848. Het kerkje is een rijksmonument en eerder stond hier een kapel. Onder de kerkvloer bevindt zich een grafsteen van Willem van Rennenberg. Op ongeveer een halve kilometer afstand van het slot is de begraafplaats Oud-Zuilen gelegen die onder meer fungeert als begraafplaats voor de familie Van Tuyll van Serooskerken.
Tabel van rijksmonumenten Onderstaande een tabel met rijksmonumenten van Slot Zuylen.
Nummer Object Hoofdgebouw Historische tuin- en parkaanleg inclusief slangenmuur 18de-eeuwse bakstenen boogbrug 17de-eeuwse gemetselde kademuur 16de-eeuws bakstenen poortgebouw 17de-eeuwse bakstenen hoektoren 18de-eeuws koetshuis Tuinmanswoning gebouwd tussen 1650 en 1750 Speelhuisje in chaletstijl, 1910-1920 Moestuin met 18de-eeuwse bakstenen tuinmuur Houtopslagschuur Boerderij met toegangshek Wagenschuur uit 1863 Laat-19de-eeuws ijzeren toegangshek 19de-eeuwse gemetselde duiker
Collectie & Tentoonstellingen Stichting Slot Zuylen bewaart in het kasteel een bijzondere collectie objecten. Het grootste gedeelte van de objecten is door de familie Van Tuyll van Serooskerken aan de stichting geschonken. De collectie bestaat onder andere uit meubels, schilderijen, foto's, kleding, porselein, glaswerk, boeken en gebruiksvoorwerpen. Bijzonder aan de collectie is dat een groot gedeelte van de objecten al decennialang of zelfs al eeuwenlang in het slot staan. Topstukken zijn:
Een zeventiende-eeuwse roemer gegraveerd door Anna Roemersdr. Visscher. Een zeventiende-eeuws wandtapijt in de Gobelinzaal vervaardigd door de Delftse tapijtwever Maximiliaan van der Gught. De oudste bekende meubels die door Gerrit Rietveld zijn vervaardigd. De meubelset bestaat uit een tafel en drie stoelen uit 1906 en waren bestemd voor het poortgebouw van Slot Zuylen. Schilderijen van bekende schilders als Nicolaes Maes, Gerard van Honthorst en Michiel van Mierevelt.
Regelmatig zijn er in het kasteel tentoonstellingen over wisselende onderwerpen te zien. Daarvoor worden zowel objecten uit de eigen collectie van de stichting als bruiklenen gebruikt. Zo waren er de afgelopen jaren de volgende tentoonstellingen te zien:
Personeelsgeheimen - Last, Liefde & Loyaliteit (augustus 2025 - maart 2026). Tijdens deze tentoonstelling is voor het eerst een deel van de zolder van het kasteel te bezichtigen. In de steigers - 800 jaar bouwen aan Slot Zuylen (november 2024 - maart 2025). Met Van Tuyll aan tafel (oktober 2023 - maart 2024). Aan het hof - Van Tuyll in dienst van koningen, keizers en stadhouders (april 2023 - augustus 2023). Moord & Brand! - Slot Zuylen en rampjaar 1672 (2022). Slot Zuylen en Slavernij (2021). Barones in Oorlogstijd (2020).
Trivia De 18e-eeuwse slangenmuur eindigt ter hoogte van het poortgebouw in een bolwerk met schietspleten. Dit verdedigingselement wordt gezien als een folly. In Slot Zuylen is de TROS-kinderserie Koning Bolo opgenomen. In Slot Zuylen zijn diverse scènes van het educatieve kinderprogramma Het Klokhuis opgenomen, waaronder de serie sketches van 'Barry Snotter'. Fotogalerij
Zie ook Lijst van huizen aan de Utrechtse Vecht Lijst van rijksmonumenten in Oud-Zuilen
Zuylen Zuylen Zuylen Categorie:Rijksmonument in Stichtse Vecht Categorie:Museum in Utrecht (provincie) Categorie:Van Tuyll van Serooskerken Categorie:Oud-Zuilen