32 teams schreven zich in voor de kwalificatie van het wereldkampioenschap voetbal 1986. De 32 teams werden over 7 groepen verdeeld. In totaal kwalificeerden 14 landen zich voor het hoofdtoernooi.
Opzet Groep 1, 5 en 7: Vier teams, de groepswinnaars kwalificeerden zich. De nummers 2 van groep 1 en 5 spelen een barragewedstrijd voor een WK-ticket. De nummer 2 van groep 7 speelt een barragewedstrijd tegen de winnaar van de OFC-kwalificatie. (Oorspronkelijk zouden de nummers 2 van groepen 1, 5 en 7 een volledige competitie spelen waarvan de winnaar zich zou kwalificeren en de nummer twee een barragewedstrijd tegen de winnaar van de OFC-kwalificatie zou spelen.Limburgsch dagblad, 8 december 1983 Op verzoek van onder andere de KNVB en KBVB werd deze opzet versimpeld. De Telegraaf, 21 mei 1984). Groep 2, 3, 4 en 6: Vijf teams, de groepswinnaars en de nummers 2 kwalificeerden zich.
Loting De loting voor de kwalificatie vond plaats op 7 december 1983 in Zürich, Zwitserland. Bij deze loting werden de landen verdeeld in 5 potten. Pot APot BPot CPot DPot E
Gekwalificeerde landen FIFA-lidConfederatieBesteprestatieUEFA Titelverdediger 11e 7 1934 1982 3 WinnaarUEFA Winnaar groep 1 5e 4 1938 1982 0 DerdeUEFA Winnaar groep 2 11e 9 1934 1982 2 WinnaarUEFA Tweede groep 2 2e 1 1966 1966 0 DerdeUEFA Winnaar groep 3 8e 2 1950 1982 1 WinnaarUEFA Tweede groep 3 3e 2 1958 1982 0 KwartfinaleUEFA Winnaar groep 4 9e 3 1930 1982 0 DerdeUEFA Tweede groep 4 5e 1 1962 1974 0 GroepsfaseUEFA Winnaar groep 5 9e 3 1934 1982 0 TweedeUEFA Winnaar groep 6 1e 1 n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t.UEFA Tweede groep 6 6e 2 1958 1982 0 VierdeUEFA Winnaar groep 7 7e 3 1934 1982 0 VierdeUEFA Winnaar play-off 7e 2 1930 1982 0 UEFA play-off(UEFA–OFC) 6e 4 1954 1982 0 Groepsfase
Groepen en wedstrijden Legenda
Groep 1 België begon de cyclus met een weinig overtuigende overwinning op Albanië: 3-1 met het eerste interlanddoelpunt van de nog jonge Enzo Scifo. Aangezien de enige concurrent Polen gelijkspeelde in een thuiswedstrijd tegen hetzelfde Albanië, ging België vlak voor kerst 1984 met een gunstig uitgangspunt op weg op een "Balkan-trip". De eerste wedstrijd tegen Griekenland leverde een doelpuntloos gelijkspel op. De tweede wedstrijd tegen Albanië eindigde in een onverwachte nederlaag, de derde overwinning voor Albanië ooit in een WK-wedstrijd. België moest in de achtervolging en boekte een 2-0 overwinning op Polen, met doelpunten van Jan Ceulemans en Frank Vercauteren.
Omdat Polen de uitwedstrijden van Griekenland en Albanië wel won, moest België in Chorzów opnieuw winnen van de Polen. In dat duel toonden beide teams amper aanvalsdrift en het duel eindigde in een doelpuntloos gelijkspel. De Belgen stevenden zo af op een confrontatie met buurman Nederland, Polen plaatste zich voor de vierde achtereenvolgende keer voor een WK, maar was lang niet zo sterk meer als daarvoor, alleen Zbigniew Boniek was nog over van de "gouden generatie".
PosLandWedWinGelVerDVDT+/−Pnt1.6321106+482.632173+483.612369−344.6123510−54
Groep 2 Na het EK in Frankrijk werd Jupp Derwall ontslagen en nam oud-speler Franz Beckenbauer de leiding over bij Duitsland. De eerste thuiswedstrijd tegen Zweden werd pas in de slotfase gewonnen en de uitwedstrijd tegen Malta leverde een magere 3-2-overwinning op. Het begon steeds beter te lopen bij "die Mannschaft". na vijf overwinningen op rij was Duitsland zo goed als geplaatst. De uitwedstrijden tegen Portugal en Tsjecho-Slowakije werden gewonnen, vooral een 1-5 overwinning in Praag na een 0-4 ruststand was opmerkelijk. Inmiddels had Lothar Matthäus na vier jaar een basisplaats veroverd en vormde hij een solide koppel met Andreas Brehme. Ook Karl-Heinz Rummenigge vond zijn vorm terug ondanks wat relatief moeizame jaren bij zijn nieuwe club Inter Milan. In de uitwedstrijd tegen Zweden verspeelde "die Mannschaft" een 2-0 voorsprong, maar het gelijkspel was genoeg voor plaatsing voor het WK.
Zweden en Portugal streden om de tweede plaats. Portugal stond er met acht punten uit zeven wedstrijden iets slechter voor dan Zweden (7 uit 6) en moest winnen in West-Duitsland om zijn kans te behouden. In Stuttgart verzorgde Carlos Manuel het winnende doelpunt. Omdat Zweden van Tsjecho-Slowakije verloor, was de ploeg geplaatst, voor het eerst sinds 1966. Portugal moest het wel stellen zonder middenvelder Chalana, die geveld was door een chronische blessure. Het was de eerste nederlaag voor West-Duitsland in een kwalificatiewedstrijd.
PosLandWedWinGelVerDVDT+/−Pnt1.8521229+13122.85031210+2103.8413149+594.83231112−185.8017625−191
Groep 3 Engeland ging van start met drie overwinningen, waaronder een 0-8 overwinning in Istanbul op Turkije. Aanvoerder Bryan Robson scoorde drie doelpunten. In de resterende vijf wedstrijden werd vier keer gelijk gespeeld, maar dit was nog ruim genoeg voor kwalificatie. Dit alles speelde zich af in een tijd dat Engelse clubs waren uitgesloten van Europees voetbal naar aanleiding van het Heizeldrama.
De strijd om de tweede plaats ging tussen Roemenië en Noord-Ierland. Twee wedstrijden voor het einde stonden beide teams gelijk, maar Roemenië had een op papier makkelijker programma en een beter doelsaldo. Noord-Ierland won de onderlinge wedstrijd in Boekarest: 0-1 door een doelpunt van Jimmy Quinn van Blackburn Rovers. Op Wembley Stadium had Noord-Ierland genoeg aan een gelijkspel tegen de geplaatste Engelsen: 0-0 dankzij een uitblinkende doelman en record-international Pat Jennings. De doorbraak van het Roemeense voetbal liet nog even op zich wachten, maar de eerste signalen op internationaal succes waren duidelijk: Steaua Boekarest won hetzelfde jaar de Europa Cup der Landskampioenen en een nog jonge Gheorghe Hagi brak door in het nationale team.
PosLandWedWinGelVerDVDT+/−Pnt1.8440212+19122.842285+3103.8332127+594.8323712−585.8017224−221
Groep 4 Frankrijk was net in eigen land Europees kampioen geworden met onder anderen Juventus-speler Michel Platini op het middenveld en was de grote favoriet voor kwalificatie. Het won de eerste drie wedstrijden, maar de zwaardere wedstrijden moesten nog komen: het vervolgde met een 0-0 gelijkspel tegen Joegoslavië. Zowel in Bulgarije als in Oost-Duitsland leed het team een onverwachte 2-0 nederlaag en waren er problemen voor de Fransen. Bulgarije boekte in eigen land een cruciale overwinning op Joegoslavië. Door het puntverlies van alle concurrenten was een zege op Luxemburg genoeg voor kwalificatie. Bulgarije plaatste zich voor de vijfde keer voor een WK, waarop het nog nooit een wedstrijd had gewonnen.
Joegoslavië leed een thuisnederlaag tegen Oost-Duitsland, waardoor Frankrijk genoeg had aan een gelijkspel tegen Joegoslavië om zich te plaatsen. Na drie minuten stond Frankrijk met 1-0 voor dankzij een vrije trap van Platini. Net als in 1981 besliste hij een kwalificatie met een vrije trap, destijds was dat tegen Nederland. Frankrijk speelde opnieuw een moeizame wedstrijd, maar Platini maakte het verschil diep in de tweede helft. Frankrijk plaatste zich met één punt voorsprong op Oost-Duitsland, dat net te laat bezig was aan een inhaalrace.
PosLandWedWinGelVerDVDT+/−Pnt1.8512154+11112.8512135+8113.8503169+7104.832378−185.8008227−250
Groep 5 Nederland startte de cyclus teleurstellend met een thuisnederlaag tegen Hongarije. Oranje nam de leiding dankzij een kopgoal van Wim Kieft, maar stortte daarna zowel aanvallend als verdedigend in elkaar. De Hongaren scoorden via Lajos Détári en Márton Esterházy en misten een strafschop. Bondscoach Kees Rijvers diende zijn ontslag in mede door een lobby van Beenhakker en andere trainers om technisch directeur Rinus Michels naar voren te schuiven. Michels bouwde voor de wedstrijd tegen Oostenrijk wat meer routine en zekerheden in, maar verloor zijn eerste wedstrijd: 1-0 door een eigen doelpunt van Michel Valke. In de derde wedstrijd dreigde opnieuw een teleurstelling, maar tegen Cyprus scoorde Peter Houtman in de 84e minuut het verlossende doelpunt (0-1).
In 1985 moest Michels afhaken vanwege gezondheidsproblemen, Leo Beenhakker verving hem en combineerde het bondscoachschap met FC Volendam. Ondertussen won Hongarije met 3-0 in Wenen van Oostenrijk en plaatste zich als eerste land voor het WK. Een van de doelpuntenmakers was József Kiprich, de latere spits van Feyenoord. Hongarije had vooral hoge verwachtingen van de jonge Lajos Détári, die met de beste Hongaarse voetballer ooit werd vergeleken: Ferenc Puskás.
Nederland had weer hoop om als tweede te eindigen in de groep na het met 7-1 gewonnen debuut van Leo Beenhakker als bondscoach thuis tegen Cyprus, eind februari 1985, maar Nederland moest daarna nog thuis van Oostenrijk winnen. Zonder Ruud Gullit (geblesseerd) en Marco van Basten (zat op de bank bij Ajax) speelde Oranje opnieuw een moeizame wedstrijd en speelde met 1-1 gelijk door doelpunten van Wim Kieft en Walter Schachner. De opdracht was nu duidelijk: winnen in Boedapest van het al geplaatste Hongarije, Van Basten en Frank Rijkaard stonden in de basis. In de tweede helft viel Rob de Wit in, hij passeerde in de 67e minuut enkele Hongaren en rondde af met een lobje (0-1). Nederland bleef op de been mede door een redding van doelman Hans van Breukelen in de slotfase (0-1) en eindigde op basis van een beter doelsaldo boven Oostenrijk. Er volgde een play-offwedstrijd die tegen België of Polen zou zijn.
PosLandWedWinGelVerDVDT+/−Pnt1.6501124+8102.6312115+673.631298+174.6006318−150
Groep 6 De Sovjet-Unie had nog steeds veel mogelijkheden vooral met de spelers van Dinamo Kiev, maar had veel moeite met uitwedstrijden. De ploeg behaalde in vier uitwedstrijden maar twee punten, maar in de laatste drie wedstrijden kon men het afmaken in Moskou. In het Lenin-stadion behaalden de Russen inderdaad drie overwinningen, maar overtuigend was het niet. Het half jaar voor het WK waren genoeg ontwikkelingen: na een 0-0 tegen Finland werd bondscoach Edoeard Malofejev ontslagen. De coach van Dinamo Kiev Valeri Lobanovski kreeg de functie van bondscoach erbij, een begrijpelijke keuze, want veel spelers speelden ook in Kiev, een ploeg die vlak voor het WK Atletico Madrid met 3-0 versloeg en de Europa Cup der Bekerwinnaars won.
Denemarken maakte forure op het EK in Frankrijk en leek alleen maar sterker te worden. Aanvaller Preben Elkjær Larsen werd Italiaans kampioen met Hellas Verona en de jonge Michael Laudrup maakte de overstap naar Juventus. Denemarken begon moeizaam met een nederlaag tegen Zwitserland, maar nam de leiding in de groep na een 4-2 overwinning op de Sovjet-Unie. De wedstrijd ging de geschiedenisboeken in als een van de beste kwalificatiewedstrijden ooit, de Sovjet-Unie verweerde zich kranig, maar was niet opgewassen tegen "The Danish Dinamite", zowel Larsen als Laudrup scoorden twee keer. De Denen kwamen toch nog in de problemen: het verloor in Moskou, het speelde gelijk tegen Zwitserland door een gemiste strafschop en stond in de rust met 1-0 achter tegen Noorwegen. Het donderde in de Deense kleedkamer en in de tweede helft walsten de Denen over de Noren heen: 1-5. Kwalificatie kon de ploeg niet meer ontgaan en in de uitwedstrijd tegen Ierland werd ook nu weer een 1-0 achterstand omgezet in een ruime overwinning: 1-4. Denemarken maakte zijn debuut op het WK, maar was op basis van het vertoonde spel een van de favorieten.
PosLandWedWinGelVerDVDT+/−Pnt1.8512176+11112.8422138+5103.8242510−584.8224510−565.8134410−65
Groep 7 Groep 7 was de spannendste groep van allemaal: na vijf wedstrijden hadden Schotland, Wales en Spanje evenveel punten. Wales had een sterke generatie met Ian Rush van FC Liverpool en Mark Hughes van Manchester United in de aanval. Het had een valse start met nederlagen tegen IJsland en Spanje (3-0), maar herstelde zich met een zege in Glasgow en een 3-0 zege op Spanje dankzij twee goals van Rush en een acrobatische omhaal van Hughes.