Indische Nederlanders, ook afgekort tot "Indisch" of "Indische", zijn etnische Nederlanders met een familiegeschiedenis in het voormalige Nederlands-Indië,Wat is een ‘Indische Nederlander’?. Gearchiveerd op 12 april 2023. het huidige Indonesië. Indische Nederlanders kunnen grofweg opgedeeld worden in twee groepen: Indo-Europeanen (niet te verwarren met het prehistorische volk Indo-Europeanen) en totoks. De term Indo-Europeaan wordt ook wel afgekort als Indo. Deze behoren tot de Euro-Aziatische gemengdbloedigen omdat zij zowel Europese als Aziatische voorouders hebben.Wat is een ‘Indo’?. Gearchiveerd op 28 mei 2023. Totoks zijn Indische Nederlanders die als 'volbloed' Europeanen in Nederlands-Indië zijn geboren of er lange tijd hebben gewoond.F. Glissenaar, Indië verloren,rampspoed geboren, Hilversum: Uitgeverij Verloren BV, 2003, blz. 87.
Achtergrond en geschiedenis Indische Nederlanders zijn etnische Nederlanders met een familiegeschiedenis in het voormalige Nederlands-Indië en worden van Molukkers, Indonesiërs en Javaanse Surinamers – 'volbloed inlanders'Inlander is een archaïsche term voor de inheemse bevolking van voormalig Nederlands-Indië, die sedert 1945/1949 wordt aangeduid als Indonesisch/Indonesiërs. – onderscheiden.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog waren Indische Nederlanders, binnen en buiten de jappenkampen, doelwit vanwege hun Europese etniciteit en loyaliteit. Ook gedurende de Bersiap en de Indonesische onafhankelijkheidsstrijd werden zij vervolgd om wie zij waren: Nederlanders en Europeanen.NU.nl, 'Moord op Indische Nederlanders is genocide' en Federatie Indische Nederlanders, Oral history – Getuigenissen van Indische Nederlanders. Gearchiveerd op 11 april 2023. Het geweld maakte (tien)duizenden slachtoffersHet exacte aantal Nederlandse burgerslachtoffers dat in deze periode is gevallen is tot op de dag van vandaag onduidelijk. De schattingen variëren tussen de duizenden tot tienduizenden doden. Zie in dit verband onder andere cijfers van het NIOD zoals gedestilleerd uit de archieven en het digitale NIOD-overzichtsartikel Japanse bezetting, Pacific-oorlog en Indonesische onafhankelijkheidsstrijd die het minimum van 3.500 officieel geregistreerde doden aanhoudt, exclusief de in 1948 nog 2.500 officieel vermisten. Historicus Remco Raben meldt in het Historisch Nieuwsblad, Het geweld van de Bersiap, juli 2011 dienaangaande dat: "De meest behoudende schatting is 3500 burgerdoden, maar het kan net zo goed een veelvoud zijn geweest". Ook Lou de Jong is in zijn standaardwerk over de Nederlandse geschiedenis van mening dat dit dodencijfer veel te laag is. Zie hiervoor L. de Jong, Koninkrijk der Nederlanden. Deel 11a-c, Den Haag: Nijhoff 1975. Andere schattingen gaan dan ook uit van veel hogere aantallen. Zie in dit kader onder andere H. Th. Bussemaker, Bersiap! Opstand in het paradijs. De Bersiap-periode op Java en Sumatra 1945-1946, Zutphen: Walburg Press 2012 en R. Cribb, The brief genocide of the Eurasians in Indonesia, 1945/1946, in A. Dirk Moses. (ed.), Empire, Colony, Genocide. Conquest, Occupation, and Subaltern Resistance in World History. New York/Oxford, 2008. pp. 424-439, die beiden op 20.000 Nederlandse burgerdoden uitkomen. Frederick schat zelfs in dat het daadwerkelijke aantal doden de 35.000 overtreft. Zie hiervoor William H. Frederick, 'The killing of Dutch and Eurasians in Indonesia’s national revolution (1945-49): a “brief genocide” reconsidered', Journal of Genocide Research 2012/14, nr. 3-4. Volgens Frederick en zijn Australische vakgenoot Cribb was de Bersiap dan ook niets anders dan een genocide. Ook Chinezen, Molukkers en Nederlandsgezinde Indonesiërs waren slachtoffer tijdens de Bersiap. Onduidelijk is echter hoeveel slachtoffers er onder hen alsmede onder Indonesiërs onderling zijn gevallen. Gearchiveerd op 12 april 2021. en leidde tot gedwongen repatriëring en een wereldwijde diaspora van (Indische) Nederlanders.
De termen 'Indo-Europeaan' en 'Indische Nederlander' thumb|De term Indo-Europeaan in een krant (Bataviaasch Handelsblad 1872) Het begrip Indo-Europeaan is vanaf de 19e eeuw in zwang. Het voorste deel, 'Indo' is afgeleid van het Griekse Indoi dat verwijst naar Indië en op zijn beurt weer is afgeleid van (de rivier de) Indus.P.J. Veth, Uit Oost en West, Amsterdam/Antwerpen: Uitgeverij L.J. Veen 2003, pag. 127 Indo-Europeanen, of afgekort 'Indo's', zijn nazaten van Europeanen die in de streek Indië woonden.
'Indo' is dus niet afgeleid of een afkorting van Indonesië en/of haar inwoners. Het begrip 'Indonesië' is bovendien relatief modern. Het werd in 1850 door James Richardson bedacht en vanaf 1900 in academische kringen (buiten Nederland) en door Indonesische nationalisten gebruikt. Ruim voor die tijd is het begrip Indo-Europeaan al gebezigd en komt het ook voor in de (wetenschappelijke) literatuur.De Gids, jaargang 50, 1886, P.N. van Kampen & zoon, Amsterdam, pag 289
De term Indo-Europeaan is overigens nooit een exclusieve aanduiding geweest voor Indo’s uit Nederlands-Indië. Ook in andere delen van Azië worden gemengde Europeanen met de term Indo-Europeaan aangeduid.De Oostpost: letterkundig, wetenschappelijk en commercieel nieuws- en advertentieblad, 12 mei 1859 Zo duiken rond 1825 de begrippen 'Indo-Portugezen' en 'Indo-Engelschen' op, als verwijzing naar gemengdbloedigen in onder andere Brits-Indië.De Star, jrg. 7, 1825, nr. 4, 01-01-1825 (schatting) Indo-Europeanen uit Brits Indië worden Brits-Indiër genoemd, maar de Indo-Europeanen uit Nederlands-Indië worden Indische Nederlanders genoemd.
Voordat het begrip Indo-Europeaan zijn intrede deed, werd deze groep, onder andere door de Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC), mesties of halfbloed genoemd. Financieel Dagblad, De nazaten van de VOC-bemanning in beeld, 17 december 2016
Indische Nederlander werd als term gepropageerd door onder andere Th.R. Landouw, in 1916 oprichter van de Indische Democratische Partij (IDP). Landouw vreesde dat een groot deel van de Indo's zich zou afkeren van Nederland en zou opgaan in de Indonesische bevolking. Sommige Indo's, zoals hij zelf, voelden zich nauwelijks verbonden met de oorspronkelijke bewoners en noemden zich liever Indische Nederlanders, maar anderen hebben een ander beeld.
Het begrip Indische Nederlander duikt ook eind 1933 op bij de Indische NSB. Volgens de NSB moest blank niet letterlijk worden opgevat, maar in de betekenis 'zijnde van westerse cultuur'. De term Indo-Europeaan (Indo) zou volgens hen denigrerend zijn en had afgedaan. Dit gold niet voor het bestuur van het Indo-Europeesch Verbond (IEV). Het IEV verzette zich tegen elke poging om de term Indo-Europeaan vervangen te krijgen en het IEV om te dopen tot Indisch-Europeesch Verbond. Met regelmatige tussenpozen stond het onderwerp op de congresagenda, om telkens te worden afgewezen. Voorzitter De Hoog beschouwde 'Indo' als erenaam. "Wij zijn bruine Nederlanders", stelde hij trots.Hans Meijer, In Indië geworteld, Bert Bakker: Amsterdam 2004, , p. 148. Gearchiveerd op 11 november 2014. Toen de NSB onder invloed van het Duitse nationaalsocialisme de raszuiverheidsleer ging aanhangen, pleitte zij ook voor een verbod op seksuele relaties tussen blanken en niet-blanken. Dit betekende het einde van het uitgangspunt van gelijkheid in de Indische NSB. ‘Indo’ won, ten koste van ‘Indische Nederlander’, onder Indo-Europeanen weer aan populariteit.
Na de soevereiniteitsoverdracht aan de Republiek Indonesië in 1950 kwam de juridische betekenis van de term Europeaan te vervallen. De bevolking van de nieuwe republiek werd staatsburgerlijk Indonesiër. Personen die vasthielden aan een andere nationaliteit werden derhalve juridisch buitenlanders.
Mede dankzij Tjalie Robinson beleefde de term Indo na de Tweede Wereldoorlog een revival. Men spreekt over hen die als vluchteling Nederlands-Indië/Indonesië verlaten moesten en zich elders hebben gevestigd, als 'eerste generatie-Indo's'. Hun kinderen zijn de tweede generatie-Indo's, die dikwijls in Nederland of daarbuiten, vlak voor of tijdens de 'repatriëring' zijn geboren. Degenen die uit de daarna volgende generaties zijn voortgekomen, worden aangeduid met derde- of reeds vierde generatie-Indo's.
Uiterlijk voorkomen Indo's kunnen door hun gemengd bloed, in uiterlijk zeer verschillen: van donkere huidskleur tot vrijwel blank, terwijl de kleur van de ogen niet alleen bruin kan zijn, maar ook blauw, grijs of groen. De haarkleur kan zwart, donkerbruin, lichtbruin of zelfs blond zijn. Had een Hollandse voorvader rood haar, dan zal dat ook in volgende generaties doorwerken op hoofd- en lichaamsbeharing.
Andere termen voor Europeanen/Nederlanders van gemengd bloed thumb|Krantenartikel met uiteenzetting van begrippen gebruikt voor Indo-Europeanen Blasteran een Indo-Europeaan, afgeleid van bastaard. Wordt in het huidige Indonesië gebruikt, waarbij de beladen oorsprong niet altijd bekend is. Blauwe Indo-Europeaan, de oorsprong is een punt van geschil. Werd en wordt gebruikt als scheldwoord en geuzennaam; Het Indisch-Nederlandse zangduo The Blue Diamonds ontleende hieraan zijn naam. Casados Indo-Portugees Euraziaat Indo-Europeaan, naar het in Brits-Indië gebruikte Eurasian Euraziër Indo-Europeaan, naar het in Brits-Indië gebruikte Eurasian Indische jongens, resp. meisjes gangbare aanduiding voor Indo-Europese mensen in de omgeving van Den Haag Indo-Dutch Term gebruikt door Indische-Nederlanders in de Verenigde Staten Mesties Indo-Europeaan, afkomstig van het Portugese mestiço, dat 'van goed, zuiver ras' betekent, wat gebruikt werd om relatief onderscheid te maken tussen de 'wittere' Indo's en de inlanders. Mesties zou volgens andere bronnen juist afkomstig zijn van mixtus, dat 'gemengd' betekent in het Latijn. Kasties Indo-Europeaan, afkomstig van het Spaanse castizo, dat 'van goed, zuiver ras' betekent, wat gebruikt werd om relatief onderscheid te maken tussen de 'wittere' Indo's en de inlanders Kleine Boeng minder bedeelde Indo-Europeaan die aan de rand van de kampong woonde Liplap/liblap Indo-Europeaan, oorsprong onbekend. Mogelijk liflaf uitgesproken op z'n Maleis waarbij de f verandert in de p. Mardijker van oorsprong de naam voor vrijgemaakte slaven en krijgsgevangenen maar waren meestal mengbloeden van verschillende herkomst. Hun voorouders kwamen uit India, Makasar, Bali, Ambon, Banda, Portugal, Afrika. Metis Indo-Europeaan, Frans voor gemengdbloedig Mixstice Indo-Europeaan, van het Latijnse miscre dat mengen betekent Njonja vrouw, waarschijnlijk van de Portugese titel dona. Thans vrouwelijke mengbloed/Indo. Nona meisje, afgekort non en verkleind nonnie. Waarschijnlijk van de Portugese titel dona. Thans vrouwelijke mengbloed/Indo-Europeaan. Petjoe(k) Indo-Europeaan, scheldwoord, oorspronkelijk Javaans voor aalscholver Pinda scheldwoord voor Indo-Europeanen in Nederland Poesties onbekend Serani voor Portugese, christelijke halfbloeden en Indo's van "het laagste soort" (aldus de gebruiker). Van het Arabische nasrani (Nazarenen van Nazaret). Van oorsprong een scheldwoord voor christen geworden moslims. Sinjo/Signo jongeheer afgekort njo. Van het Portugese senhor. Oorspronkelijk gebruikt voor afstammelingen van Portugezen. Thans mannelijke mengbloed/Indo-Europeaan. Testies Indo-Europeaan met een Hollandse vader en een Indo-Europese moeder Toegoenees mengbloeden uit de wijk Toegoe (Tugu) bij Batavia (Jakarta). Toegoenezen stammen af van mardijkers vermengd met Indo-Europeanen. Toepas van Portugese afkomstige mengbloeden Van Batavia predicaat gebruikt voor Indo-Europese kinderen in het weeshuis te Batavia in de VOC-tijd.Hendrik E. Niemeijer, Batavia, Uitgeverij Balans,
Oorsprong Indo-Europeanen