thumb|Dessel, parochiekerk Sint Niklaas Dessel is een plaats en gemeente in de Belgische provincie Antwerpen. Ze behoort tot het kieskanton en het gerechtelijk kanton Arendonk en is een van de Zeven Heerlijkheden.
Geografie De gemeente ligt in de Kempen, op zo'n 15 km van Turnhout. Ten zuiden loopt het Kanaal Bocholt-Herentals.
Kernen Naast Dessel-centrum liggen in de gemeente de gehuchten Witgoor, Brasel, en Heide. Dessel telt ruim 9.000 inwoners.
Aangrenzende gemeenten
Bezienswaardigheden
De Boeretang, een historische hoevesite, waarvan de geschiedenis tot de 13de-14de eeuw teruggaat. De oudste bebouwing zou tot de 16de eeuw teruggaan. thumb|Oud gemeentehuis van Dessel Het Oud Gemeentehuis in eclectische stijl, gebouwd in de periode 1932-1934. De pomp op de markt dateert uit 1842 en werd ontworpen door Pieter Jozef Taeymans De Sas 4-Toren te Witgoor, aan het kruispunt van het Kanaal Dessel-Turnhout-Schoten, het Kanaal Dessel-Kwaadmechelen en het Kanaal Bocholt-Herentals. De Sint-Niklaaskerk. De classicistische pastorie uit 1778. De Heilig-Kruiskapel Het orgel van de Heilige-Familiekerk in het gehucht Witgoor is beschermd als monument.
Natuur en landschap Dessel ligt in de Kempen, op een hoogte van ongeveer 30 meter. De gegraven waterlopen zijn het Kanaal Bocholt-Herentals in het zuiden, De Gracht in het oosten en het Kanaal Dessel-Turnhout-Schoten parallel daaraan verder naar het oosten. Natuurlijke waterlopen zijn de Witte Nete in het zuiden en de Werbeekse Nete in het noorden. Deze stromen in westelijke richting. In het noordoosten ligt het natuurgebied Het Goor met enkele visvijvers.
Demografie Demografische ontwikkeling
Bronnen:NIS, Opm:1806 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari
Inwoners van jaar tot jaar op 1 januari1992 tot heden jaar Aantalhttps://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fstatbel.fgov.be%2Fsites%2Fdefault%2Ffiles%2Ffiles%2Fdocuments%2Fbevolking%2F5.1%2520Structuur%2520van%2520de%2520bevolking%2FBevolking_per_gemeente.xlsx&wdOrigin=BROWSELINK Evolutie: 1992=index 100 1992 8.278 100,0 1993 8.330 100,6 1994 8.355 100,9 1995 8.368 101,1 1996 8.367 101,1 1997 8.423 101,8 1998 8.471 102,3 1999 8.533 103,1 2000 8.545 103,2 2001 8.489 102,5 2002 8.555 103,3 2003 8.607 104,0 2004 8.718 105,3 2005 8.747 105,7 2006 8.773 106,0 2007 8.865 107,1 2008 8.931 107,9 2009 9.049 109,3 2010 9.107 110,0 2011 9.177 110,9 2012 9.231 111,5 2013 9.286 112,2 2014 9.350 112,9 2015 9.400 113,6 2016 9.420 113,8 2017 9.527 115,1 2018 9.540 115,2 2019 9.598 115,9 2020 9.605 116,0 2021 9.659 116,7 2022 9.686 117,0 2023 9.805 118,4 2024 9.892 119,5 2025 10,076 121,7 2026 10,191 123,1
Politiek Structuur De gemeente Dessel ligt in het kieskanton Arendonk en het provinciedistrict Turnhout. Deze maken deel uit van het kiesarrondissement Mechelen-Turnhout en de kieskring Antwerpen.
Dessel Supranationaal Nationaal Gemeenschap Gewest Provincie Arrondissement Provinciedistrict Kanton Gemeente AdministratiefNiveau Antwerpen Turnhout Dessel BestuurEuropese Commissie Belgische regering Vlaamse regering Deputatie Gemeentebestuur RaadEuropees ParlementKamer vanvolksvertegenwoordigers Vlaams Parlement Provincieraad GemeenteraadKiesomschrijvingNederlands KiescollegeKieskring AntwerpenMechelen-TurnhoutTurnhout ArendonkDesselVerkiezing Europese Federale Vlaamse Provincieraads- Gemeenteraads-
Geschiedenis Lijst van burgemeesters Periode Burgemeester 1800 - 1811 Arnold Smolders 1811 - 1833 Jan Baptist Raeymaeckers 1834 - 1842 Petrus Van HoveBurgemeesters Dessel 1798-1970; Inventaris van het archief van de provincie Antwerpen 1843 - 1856 Jan Baptist Smeyers 1857 - 1876 Jan Baptist Raeymaeckers 1876 - 1887 Jozef Lambert Raeymaeckers 1887 - 1908 Joannes Baptista Van Campfort 1908 - 1921 Auguste StaesJan NAERT, De administratieve ‘repressie’ van burgemeesters in de provincie Antwerpen na de Eerste Wereldoorlog (1918-1921) (p.8-9), Universiteit Gent 1921 - 1933 Jan Van Campfort 1933 - 1941 Alfons Smet 1941 - 1944 Hendrik Gilissen (VNV, oorlogsburgemeester) 1944 - 1946 Alfons Claes (waarnemend burgemeester) 1946 - 1959 Frans Peeters (CVP) 1959 - 1976 Jozef Van HoutPolitieke geschiedenis Dessel; N-VA (CVP) 1977 - 1982 Jos Dausy (CVP) 1983 - 1988 Hugo DraulansInhuldiging burgemeester Hugo Draulans 1983; Filmarchief Dessel (VU) 1989 - 1994 Marc BlancquaertInhuldiging burgemeester Marc Blancquaert; Filmarchief Dessel (DESSEL) 1995 - 2000 Kris Van Dijck (VU) 2001 - 2006 Michel Meeus (CD&V) 2007 - heden Kris Van Dijck (N-VA)
Legislatuur 1983 - 1988 De SP en de PVV trokken samen naar de kiezer onder de lijst DESSEL, grondleggers van deze krachtenbundeling waren Armand Melis, Marc Deckx en Nand Gijs. VU en CVP vormden samen een meerderheid met 13 op 19 zetels. Burgemeester werd Hugo Draulans (VU).
Legislatuur 2007 - 2012 De kartellijst D'82 (sp.a en VLD), een verwijzing naar de verkiezingen van 1982 waarin beide partijen voor de eerste maal de krachten bundelden.Gewezen burgemeester van Dessel duwt D'82; Gazet van Antwerpen; 13 september 2000 was de verliezer van de verkiezingen. Ze zag haar stemmenaantal afnemen met 7,16%, of 2 raadsleden minder. Na de verkiezingen, in maart 2007, kwam het tot een breuk tussen beide partijen en gingen ze beiden op eigen krachten verder.Desselse D'82 "als vrienden uit elkaar"; De Standaard; 24 maart 2007 Winnaar van de verkiezingen was nieuwkomer N-VA. De partij behaalde een absolute meerderheid met 51,24%, goed voor 11 raadsleden. De partij boekte zo een winst van 11,88% ten overstaan van het resultaat van de Volksunie bij de verkiezingen van 2000. De CD&V ten slotte kon meer kiezers overtuigen dan bij de vorige verkiezingen (+1,72%), maar zag toch een zetel in de gemeenteraad verloren gaan. Burgemeester werd Kris Van Dijck (N-VA).Fiche Kris Van Dijck; N-VA Dessel
Legislatuur 2013 - 2018 Open VLD trok deze verkiezingen samen met een aantal onafhankelijke kandidaten naar de stembus onder de naam Dessel & Witgoor (D&W).Liberalen in kartel met onafhankelijken in Dessel; 5 juni 2012; Deredactie.be; 5 juni 2012 Burgemeester is Kris Van Dijck van de N-VA. Deze partij heeft de meerderheid met 13 op 21 zetels.
Legislatuur 2019 - 2024 Voor de derde keer op rij behaalde N-VA een absolute meerderheid met 11 op 21 zetels. Kris Van Dijck blijft burgemeester.
Legislatuur 2024 - 2030 Bij de gemeenteraadsverkiezingen van oktober 2024 trok N-VA in kartel met CD&V naar de stembus. De lijst behaalde een absolute meerderheid van 16 op 21 zetels. Kris Van Dijck (N-VA) bleef burgemeester.
Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976 Partij of kartel 10-10-19761961-2000:Verkiezingsdatabase Binnenlandse Zaken 10-10-1982 9-10-1988 9-10-1994 8-10-2000 8-10-2006 14-10-2012www.vlaanderenkiest.be: Gegevens 2012 14-10-2018 13-10-2024Stemmen / Zetels %19%19%19%19%19%19%21%21%21 VU1/ VU&ID2/ N-VA3/ N-VA&CD&VD30,341635,321728,051525,851539,362851,2431153,3831351,531166,4D16 CVP1/ CD&V2/ N-VA&CD&VD46,5811031,881631,981633,481727,881629,602522,412516,723 SP1 / DESSELA / D'82B / samen-sp.a2 / D&WC 16,881332,8A639,96A836,64A726,32B519,16B310,742131,8C723,2C4 V.B.L.1 / DESSELA / D'82B /D&WC6,191 013,47C2 Vlaams Belang- - - - - - - - 10,51 Anderen(*)- - - 4,04 0 6,44 0 - - - -Totaal stemmen 5146 5599598361496288659767276874 4651Opkomst % 97,5796,4294,996,59 95,1195,9 64,1Blanco en ongeldig %4 5,75,155,376,845,52 3,344,1 1,1 De rode cijfers naast de gegevens duiden aan onder welke naam de partijen telkens bij een verkiezing opkwamen. De zetels van de gevormde meerderheid staan vetjes afgedrukt (*) 1994: Vlaams Blok (4,04%) / 2000: BD (6,44%)
Cultuur Streekproducten Vroeger werd er door Brouwerij Campina het pilsbier Golding Campina gebrouwen in Dessel. Het bier wordt momenteel nog gebrouwen door Alken-Maes en is enkel nog op vaten te verkrijgen. De gebouwen zijn opgekocht door de gemeente en omgevormd tot administratief centrum 'De Plaetse'.
Televisieserie In Dessel is er ook de televisieserie Van vlees en bloed opgenomen. Deze serie werd een enorm succes op de Belgische televisie.
Evenementen Dessel is vooral bekend vanwege het jaarlijkse metalfestival, Graspop Metal Meeting. Het meerdaagse festival wordt bezocht door tienduizenden metalheads uit binnen- en buitenland.
Heksenproces: In 1950 vond in Dessel het laatste heksenproces in België plaats. Zij het dat niemand aangeklaagd werd voor hekserij. Dorpelingen beschuldigden Maria Minnen zwarte magie te bedrijven. De vrouw stapte zelf naar de rechtbank met een aanklacht wegens laster en eerroof jegens haar buurvrouw, de kerkmeester en haar tante. De drie werden veroordeeld door de rechtbank van Arendonk op 23 juni 1950 tot geldboetes en een schadevergoeding.
Economie Dessel is vooral gekend door de nucleaire industrie, zoals Belgoprocess, FBFC en Belgonucleaire. Daarnaast is er ook andere bedrijvigheid zoals zandwinning (Sibelco), putboringen en wegenbouw.
Sport Dessel heeft twee grote voetbalclubs: KFC Dessel Sport en Witgoor Sport Dessel. BMX-circuit: het JOEL SMETS BMX circuit Dessel. Volleybal : Spinley Dessel Volleyteam Basketbal: BBC Campinia Dessel Retie Ju-jutsu: Shinjukan Dessel
Bekende Desselaars Geboren in Dessel Valerius Andreas (1588 - 1655), historicus en rector Universiteit Leuven Joannes Van Campfort (1825 - 1909), politicus Auguste Staes (1858 - 1941), politicus Martin Verbeeck (1882 - 1959), industrieel, oprichter van o.a. de cementfabrieken CBR in België en de ENCI in Nederland Karel Ooms (1845-1900), schilder Hugo Draulans (1934-2022), politicus en tandarts Marilou Mermans (1944), actrice
Wonen(de) te Dessel Alfons Smet (1876 - 1941), ondernemer en politicus Dirk Draulans (1956), bioloog Flor Van Noppen (1956 - 2014), politicus Joël Smets (1969), motorcrosser Patrick Goots (1966), voetballer Kris Van Dijck (1963), politicus Wim Geudens (1986), regisseur Tijs Vanneste (1979), zanger (Jef Van Echelpoel) Rob Teuwen (1987), acteur
Zie ook Bornbergen
Nabijgelegen kernen Retie, Witgoor, Donk
Externe links Website gemeente Inventaris Onroerend Erfgoed
Categorie:Plaats in Antwerpen (provincie)