PostNL

PostNL is een Nederlands postbedrijf actief in de Benelux. De aandelen van PostNL N.V. zijn sinds mei 2011 beursgenoteerd, na opsplitsing van TNT N.V. in de aparte beursgenoteerde bedrijven PostNL N.V. en TNT Express N.V. Het bedrijf is sinds 2002 enkele malen van naam veranderd. Het is een erfgenaam van het Staatsbedrijf der PTT.

In 2025 werkten er bij PostNL bijna 30.000 mensen, waarvan een groot deel in parttime dienst waardoor in fte's de werkgelegenheid uitkwam op zo'n 20.000. Zo'n 80% van het personeel bezorgt Nederlandse brievenpost. Het aantal postbodes, die voornamelijk de voorbereiding van de postwijken doen, is drastisch afgenomen.

Geschiedenis In 2002 kwam het bedrijf TPG Post voort uit PTT Post. In 2005 had het bedrijf een omzet van €4 miljard en verwerkte 8,7 miljard poststukken, waarvan 3,7 miljard in Nederland.Aandeelhouderspresentatie 2006, group.tnt.com

Op 16 oktober 2006 werd TPG Post hernoemd tot TNT Post. TNT Post was een onderdeel van de beursgenoteerde onderneming TNT NV. Vanwege de naamsverandering van TPG Post naar TNT Post werden er tot december 2008 wekelijks in Nederland 100 oranje brievenbussen geplaatst.

Op 25 mei 2011 splitste TNT NV zich op in de koeriersdienst TNT Express N.V. en het postbedrijf PostNL. Deze splitsing was met terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2011 effectief. Belangrijkste argument voor de splitsing was het verschil in bedrijfsactiviteiten. De postdivisie kampt met een krimpende Nederlandse markt waar steeds minder post wordt verstuurd door de opkomst van e-mail en door liberalisering van de postmarkt. Bij TNT Express ligt de nadruk op groei van de netwerken in Europa en in opkomende landen. Bij de splitsing kreeg PostNL bijna een derde van de aandelen van TNT Express mee. In december 2013 verkocht PostNL bijna 82 miljoen aandelen TNT Express voor in totaal € 507 miljoen. De opbrengst werd gebruikt om de schuld van het bedrijf af te lossen.NRC Handelsblad PostNL haalt 507 miljoen op met verkoop aandelen, 6 december 2013, geraadpleegd op 6 december 2013 Na de verkoop had PostNL nog een belang van 14,8% in TNT Express. PostNL heeft medio 2015 alle aandelen in TNT Express aangeboden nadat FedEx een bod op het pakketbedrijf bekend had gemaakt.PostNL persbericht PostNL heeft een onherroepelijke toezegging getekend ter ondersteuning van het bod van FedEx, 7 april 2015, geraadpleegd op 7 november 2016

Begin november 2016 deed het Belgische postbedrijf bpost een bod op alle aandelen PostNL.De Volkskrant PostNL loopt nog niet warm voor overnamebod Bpost, 6 november 2016, geraadpleegd op 7 november 2016 Dit bod werd afgewezen. Er volgden nog een aantal pogingen die allen door PostNL werden afgewezen.RTL nieuws PostNL wijst ook laatste bod Bpost af, 7 december 2016

Het was tot december 2017 voor 50% aandeelhouder in de winkelketen Bruna, het belang werd toen verkocht aan VBK Uitgeversgroep.NRC.NL Winkelketen Bruna overgenomen door uitgeefconcern VBK, 6 december 2017

Op 25 februari 2019 werd bekend dat PostNL concurrent Sandd wilde overnemen voor 130 miljoen euro.Eén groot nationaal postbedrijf: PostNL neemt Sandd over, NOS, 25 februari 2019 Voor de overname had PostNL zo'n 70% van de postmarkt in handen en Sandd bijna de rest. Op 5 september 2019 maakte toezichthouder ACM bekend geen toestemming te geven voor de overname om te voorkomen dat PostNL een monopoliepositie zou verwerven, waardoor de prijs voor zakelijke post naar verwachting met 30 tot 40% zou stijgen. Eind september 2019 stemde toenmalig staatssecretaris Keijzer van Economische Zaken alsnog in met de overname.Fusie PostNL en Sandd gaat toch door, NOS, 27 september 2019 Keijzer wil dat de postbezorging "betaalbaar, beschikbaar en betrouwbaar blijft in een sterk krimpende markt". Zij heeft wel voorwaarden gesteld, zo komt er een rendementsplafond van 9% op de Nederlandse postdienstverlening, inclusief de zakelijke activiteiten. Keijzer wil zo overwinsten voorkomen en kan de postzegelprijs niet verder stijgen dan de daadwerkelijke hiervoor gemaakte kosten. Postbedrijven De Vos Diensten en RM Netherlands stapte hierop naar de rechter, die de vergunning op 11 juni 2020 vernietigde. De fusie was toen al feitelijk afgerond. De staatssecretaris is in hoger beroep gaan bij het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb). Op 2 juni 2022 oordeelde de CBb dat de minister geen vergunning had mogen verlenen voor deze overname en bevestigde daarmee de eerdere uitspraak van de rechtbank Rotterdam.Rechtspraak.nl Geen vergunning van de minister voor overname Sandd door PostNL, 2 juni 2022, geraadpleegd op 20 juni 2023

In november 2021 werd bekend dat de Tsjech Daniel Křetínský een aandelenbelang van 20% heeft in PostNL.Volkskrant Tsjechische miljardair heeft 20 procent van PostNL in handen, 8 november 2021, geraadpleegd op 17 november 2021 Hij heeft ook een belang van 13% in het Britse postbedrijf Royal Mail. Op 2 november 2022 kreeg PostNL de melding dat Křetínský zijn aandelenbelang had verhoogd naar 29,9%.

Tijdlijn

Activiteiten miniatuur|Brievenbussen op verschillende hoogte met PostNL logo. In dunbevolkte gebieden moet binnen een straal van 2,5 km een brievenbus beschikbaar zijn PostNL is door de rijksoverheid aangewezen als bedrijf dat is belast met het uitvoeren van de universele postdienst (UPD). Dat houdt onder andere in dat het bedrijf zes dagen per week post dient te bezorgen en brievenbussen dient te legen en minimaal 95% van de aangeboden post de volgende bezorgdag dient te bezorgen. Verder moet PostNL minimaal 2000 dienstverleningspunten hebben, PostNL heeft 3800 PostNL-punten. In woonkernen met meer dan 5000 inwoners is binnen een straal van 1 km een voor het publiek bestemde brievenbus.PostNL Brievenbussen: Alles over de oranje straatbrievenbus, geraadpleegd op 1 februari 2020 Voor 1 januari 2016 was deze afstandseis 500 meter. Buiten deze woonkernen is binnen een straal van 2,5 km een brievenbus beschikbaar.

Toenmalig minister Henk Kamp van Economische Zaken heeft in het voorjaar van 2013 de eisen voor de UPD bijgesteld. Het aantal brievenbussen wordt teruggebracht van zo'n 20.000 naar 8700, het aantal postkantoren daalt naar 1000 en de prijs van de postzegel wordt met 8% verhoogd. Al deze maatregelen zijn nodig om het uitvoeren van de UPD haalbaar te houden in het kader van sterk dalende postvolumes. Per 1 januari 2014 hoeft het bedrijf vijf dagen per week post te bezorgen, omdat maandag als bezorgdag is komen te vervallen.

Bezorgen van brieven Een van de kernactiviteiten is het bezorgen van brieven en drukwerk. Per 1 januari 1989 kreeg PTT Post bij de verzelfstandiging de exclusieve concessie voor het vervoer tegen betaling van brieven (waaronder briefkaarten) van ten hoogste 500 gram. Deze concessie is vanwege de privatisering tenietgedaan. Een postzegel voor het verzenden van een standaardbrief (tot 20 gram) binnen Nederland wordt aangeduid met waarde 1, poststukken van 20 tot 50 gram dienen gefrankeerd te worden met een postzegel met waarde 2. De brief wordt normaal gesproken de volgende werkdag (behalve maandag) bezorgd.

De meeste post (meer dan 90%) is zakelijke post en wordt niet via de brievenbussen verstuurd. Vanaf 1 april 2009 is de postmarkt vrij voor poststukken van minder dan 50 gram. Bedrijven kunnen dus ook contracten afsluiten met concurrenten van PostNL voor kleinere poststukken, zoals bankafschriften. Veel van deze concurrenten hanteren de werkwijze van het afleveren van ongesorteerde post bij de bezorger. Bij PostNL wordt de post eerst bij distributiepunten gesorteerd en vanaf dat punt bezorgd bij de geadresseerden.

De afzender bepaalt het adres, ook al komt de naam niet overeen. Op die manier kan een postbezorger uit Groningen binnen een aantal dagen tot een week leren een wijk in Maastricht te bezorgen, omdat men niet op de naam van de geadresseerde hoeft te letten en er een logische volgorde zit in de postwijken, waarbij men steeds weer bij de fiets (of soortgelijk vervoermiddel) uitkomt. De bezorger is verplicht het adres, het huisnummer en de woonplaats te controleren voor de post in de brievenbus wordt gestopt. De sorteermachines sorteren op land, postcode, nummer en woonplaats.

In de app van PostNL kan ingesteld worden dat daar de voorzijden van de enveloppen en kaarten te zien zijn die onderweg zijn naar de houder van de app of die daar al in de bus gedaan zijn.

Huis-aan-huis Bezorgers van PostNL bezorgden ook reclame huis-aan-huis folders, maar niet meer dan drie folders per dag per adres zonder sticker op de brievenbus. De folders mogen niet bezorgd worden op adressen met een Nee-ja- of Nee-nee-sticker of een soortgelijke aanwijzing of sticker. Een uitzondering hierop is huis-aan-huis post van de gemeente of van de rijksoverheid, bijvoorbeeld stemlijsten voor verkiezingen of de jaarlijkse gemeentegids. Als iemand door een zelfgemaakte sticker of iets dergelijks aangeeft geen post van de overheid te willen, moet de postbezorger dit negeren, aangezien deze een bezorgplicht heeft. De bewoner kan zelf kiezen deze post al dan niet te accepteren. Met ingang van juni 2019 heeft PostNL de verspreiding van ongeadresseerde huis-aan-huis post van de hand gedaan.

Bezorgen van pakketpost thumb|end=1:44|thumbtime=0:32|Drukte bij de pakketdienst van PostNL rondom Black Friday 2023 De bezorging van postpakketten wordt vaak verzorgd door de Pakketservice, een zelfstandig opererende organisatie binnen PostNL. Het kwam voort uit het moederbedrijf PTT Post en werd halverwege de jaren 90 van de vorige eeuw verzelfstandigd onder de naam TNT Express. TNT verlegde zijn activiteiten echter meer naar het verzorgen van pakketdiensten voor het bedrijfsleven, waarna de pakketdienst van TNT verderging onder de naam TPG Post Pakketservice voor de pakketdienst voor consumenten of van bedrijven naar consumenten. Nadat TPG Post in januari 2005 had besloten om te kiezen voor één merknaam, TNT Post, gaat het bedrijf thans verder als TNT Post Pakketservice. Bij de verzelfstandiging van PostNL is ook de Pakketservice hierin meegegaan.

Wanneer een pakket in de brievenbus past, wordt het gezien als een poststuk en wordt het bezorgd door de gewone postbezorgers. Pakketten die niet in de brievenbus passen, worden bezorgd door de bezorgers van de Pakketservice en soms door een postbezorger. PostNL levert de pakketten van oudsher op dinsdag tot en met zaterdag. Alleen als de ontvanger van het pakket op zaterdag niet thuis is, vindt de tweede levering van het pakket op maandag plaats. Sinds 2015 worden brievenbuspakketten met barcode voor zowel particulieren als zakelijk door de Pakketservice (zelfstandige ondernemers die in naam van PostNL werken) bezorgd. Bij aflevering wordt het pakketje gescand en door de brievenbus gedaan. PostNL Pakketten bezorgde ongeveer 500.000 pakketten per dag in Nederland in 2015, rond Sinterklaas en Kerstmis is dit rond de miljoen pakketten per dag.PostNL: pakketten 2015

Als een webwinkel (het laatste deel van) het vervoer van een pakje door PostNL laat verzorgen, kan de consument kiezen tussen thuisbezorgen of bezorgen bij een ophaallocatie. Bij veel PostNL-punten kan echter alleen een pakket worden gebracht, niet opgehaald. Een pakket kan soms ook worden afgeleverd bij een Pakketautomaat op een station.PostNL Pakket- en briefautomaat, geraadpleegd op 1 februari 2020 Hier kan de ontvanger het 24 uur per dag, 7 dagen per week, ophalen. Dit kan op diverse stations. Er zijn webwinkels waar de klant gelijk bij de bestelling kan aangeven het pakket af te willen halen bij de automaat of andere PostNL locatie. Bij andere webwinkels probeert PostNL het pakket eerst thuis te bezorgen, ook al weet de klant al van tevoren dat hij niet thuis zal zijn. Hij kan pas daarna aan PostNL opgeven het pakket af te willen halen bij de automaat of andere PostNL locatie.

Lijst van pakketdepots PostNL in Nederland