Gabriel Colvin Wharton (Culpeper County, 23 juli 1824 – Radford, 12 mei 1906) was een Amerikaans ingenieur, militair en politicus. Tijdens de Amerikaanse Burgeroorlog diende hij in het Confederate States Army. Hij diende zowel aan het oostelijke als aan het westelijke front. Hij klom op tot de rang van brigadegeneraal.
Vroege jaren Gabriel C. Wharton werd geboren in Culpeper County, Virginia op 23 juli 1824.Warner, Ezra J. Generals in Gray: Lives of the Confederate Commanders. Baton Rouge: Louisiana State University Press, 1959. p. 331.Sifakis, Stewart. Who Was Who in the Confederacy. New York: Facts On File, 1988. . p. 706. Na zijn schooltijd werd hij in 1845 toegelaten tot de Virginia Military Institute in Lexington, Virginia. Op 5 juli 1847 studeerde hij af als tweede van zijn klas.
Na zijn opleiding ging Wharton aan de slag als ingenieur. Hij vestigde zich in het Arizonaterritorium waar hij werkte in de mijnbouw.Eicher, p. 562.
Amerikaanse Burgeroorlog left|thumb|150px|Slag bij New Market op 15 mei 1864 Na het uitbreken van de Amerikaanse Burgeroorlog en de secessie van Virginia nam Wharton dienst in het Confederate States Army. Op 1 juli 1861 werd hij benoemd tot majoor in het 45th Virginia Infantry Regiment. Een grote twee weken later, op 17 juli, werd hij bevorderd tot kolonel en aangesteld als bevelhebber van het 51st Virginia Infantry Regiment.
Wharton en zijn regiment namen deel aan de operaties van brigadegeneraal John B. Floyd in westelijk Virginia. Ze waren betrokken bij de Slag om Fort Donelson maar ontsnapten met Floyd net voor de capitulatie van het fort op 14 februari 1862 aan de Noordelijke brigadegeneraal Ulysses S. Grant.
In september werd hij naar de Kanawhavallei gestuurd. Daarna werd Wharton overgeplaatst naar het westelijke front waar hij in verschillende departementen diende. Op 8 juli 1863 werd Wharton bevorderd tot brigadegeneraal. In hetzelfde jaar huwde hij met Nannie Radford. Het koppel kreeg een zoontje die ze William noemden.
Tijdens de herfst en winter van 1863 diende Wharton onder luitenant-generaal James Longstreet tijdens de Knoxvilleveldtocht.staat niet vermeldt bij Sifakis
Hij keerde met zijn Longstreet terug naar het oostelijke front waar hij op 15 mei 1864 deelnam aan de Slag bij New Market. Zijn brigade maakte deel uit van generaal-majoor John C. Breckingridges divisie. left|thumb|150px|Slag bij Waynesboro in Virginia op 2 maart 1865.
Na de Zuidelijke overwinning bij New Market sloot Wharton en Breckinridge zich opnieuw aan bij het Army of Northern Virginia waar ze net op tijd waren om deel te nemen aan de Slag bij Cold Harbor die woedde tussen 31 mei en 12 juni 1864. Daarna werd Breckinridge opnieuw naar de Shenandoahvallei gestuurd om een nieuwe Noordelijke aanval af te slaan bij Monocacy.
In het najaar van 1864 maakte Whartons brigade deel uit van het Army of the Valley onder leiding van luitenant-generaal Jubal Early. Deze raid via de Shenandoahvallei op de Noordelijke hoofdstad werd bij Cedar Creek gestopt. Early’s leger werd uiteindelijk vernietigend verslagen op 2 maart 1865 bij Waynesboro. Wharton bleef het bevel voeren over wat er over was van zijn brigade tot 2 mei. Hij werd gevangen genomen en uiteindelijk in juni vrijgelaten onder voorwaarden in Lynchburg, Virginia.Eicher vermeldt op p. 562 4 juni 1865, Warner p. 331 vermeldt als datum 21 juni
Latere jaren thumb|Glencoen, de residentie van Wharton na de oorlog Na de oorlog keerde Wharton terug naar Virginia waar hij verschillende keren zetelde in het Virginia General Assembly en opnieuw aan de slag ging als ingenieur. Naast het ontwikkelen van de mijnbouw in Virginia hielp hij ook mee met de aanleg van de spoorweg in de vallei van de New River in zuidwestelijk Virginia.
Gabriel C. Wharton overleed op 12 mei 1906 in Radford. Hij werd begraven op het Radford family cemetery in Radford.Davis, William C., "Gabriel and Nannie Wharton", p. 183.
Zie ook Lijst van generaals in de Amerikaanse Burgeroorlog (Confederatie)
Categorie:Amerikaans generaal Categorie:Generaal van de Geconfedereerde Staten