Estíbaliz Espinosa Río (A Coruña, 6 juli 1974) is een Galicische dichter, essayist, vertaler, zangeres en wetenschapscommunicator. In haar literaire werk vlecht zij poëzie, wetenschap en muziek samen. Ze studeerde Sociologie en Spaanse Filologie aan de Universiteit van A Coruña.
Carrière Poëzie Haar debuutbundel in het Galicisch is Mecánica Zeleste ("Zelestiale Mechanica", 1999), waarin zij thema's als astronomie en poëtische rebellie verkent. Nadien publiceerde ze Pan (libro de ler e desler) (2000), –orama (2002) en Número e (2004). Die laatste bundel vormt een cyclus van teksten die refereren aan wetenschap, intimiteit, de zoektocht naar identiteit en de poëtische relatie met de wiskunde. Haar werk bevat kruisbestuivingen tussen verschillende wetenschappen en kunsten, waarbij aspecten zoals genderperspectief, sprookjes en astronomie vanuit een filosofisch standpunt worden benaderd.
Met Zoommm. Textos biónicos (2007/2009) en Papel a punto de (2011) schreef zij experimentele poëtische werken die focussen op de biologie, wetenschap, taal en het literaire systeem.
In de bundel Curiosidade ("Nieuwsgierigheid", 2017), geïllustreerd door Celsius Pictor, snijdt ze thema's aan zoals wetenschap, taal, gender en moederschap, vaak met een ironische ondertoon.
In ...as neuronas irmás... ("...de zusterneuronen...", 2018) richt ze zich op de verzoening van de mens binnen de kosmos, de biologie, artificiële intelligentie en de sociopolitieke dynamiek van een gezin rondom rouw en het verlies van een dierbare.
Zij draagt regelmatig bij aan nationale en internationale tijdschriften, waaronder Luzes, Dorna, Grial en Strange Horizons.
Literatuur, wetenschap en muziek Espinosa initieert en leidt projecten die poëzie, wetenschap en muziek in het Galicisch met elkaar verbinden. Voorbeelden hiervan zijn O entrelazamento, A ciencia do poema, Coruña Curiosa (2020), As curiosas: son de letras+ciencias, Curiosas na Lúa (2019), Escrita no ceo (Planetarium van A Coruña, 2014) en Novembro Estelar (2021, 2022).
Als online maker beheert ze verschillende literaire blogs, zoals ...mmmm..., abra la cápsula, por favor en sagasomos. Ook heeft ze audiopoëzie (onder meer voor het Instituto Cervantes in New York), eigen audioboeken en podcasts opgenomen.
Tussen 1996 en 2001 was ze mederegisseur en presentator van Ulalume, een literair programma op de onafhankelijke radiozender Cuac FM. Tevens verzorgde zij bijdragen over wetenschap en poëzie voor Radio Galega (2022–2024), het wetenschapsprogramma Efervesciencia en voor Zigzag op Televisión de Galicia (2018–2019).
Als podiumkunstenaar was ze actief als actrice in diverse theater- en operaproducties (waaronder Peter Pan, Don Giovanni en Turandot). Ze is een professionele zangeres met een bereik van mezzosopraan tot sopraan. Ze zong in het koor van het Symfonieorkest van Galicië en treedt solo op binnen de genres jazz, traditionele Galicische muziek en lyrische zang.
In internationaal verband nam zij deel aan het project "Urban Travel Machines", een poëzieproject in planetaria in Antwerpen, Brussel en A Coruña, gecoördineerd door Philip Meersman.
Stijl en ontvangst Critici en literair journalisten omschrijven het werk van Espinosa als een hybride vorm waarin wetenschap, filosofie en muziek samenkomen. Haar stijl kenmerkt zich door het gebruik van ironie, een stijlelement dat in de Galicische literaire traditie bekendstaat als retranca.
De criticus Ramón Nicolás wees op de ironische wijze waarmee zij in Curiosidade over moederschap en wetenschap schrijft. Schrijver en criticus Mario Regueira stelde naar aanleiding van ...as neuronas irmás... dat haar poëzie "elementen bevat die haar uniek maken en haar vormen tot een van de meest interessante en originele stemmen van deze tijd."
Geselecteerde werken Galicisch Poëzie Mecánica zeleste (1999) Pan (libro de ler e desler) (2000), -orama (2002), Número e (2004), Zoommm. Textos biónicos (2009), Curiosidade (2017) – Geïllustreerd door Celsius Pictor, ...as neuronas irmás... (2018), Constelación Maruja que muta noutras (2021) – Geïllustreerd door Miguel Robledo.
Essays Curiosas na Lúa (2020) Poesía hexágono (2014)
Korte verhalen Cápsulas de son. 13 relatos sobre científicas (2015)
Vertalingen door Espinosa A illa curiosa e a tradución do universo (2016) – Diverse auteurs, Cómo escribir una canción de amor (2016) – Vertaling naar het Spaans van Sholeh Wolpé. O universo de Dona Pega | El universo de Doña Urraca (2022) – Juan Carlos Medal, Un compromiso co asombro (2023) – Vertaling van A Responsibility to Awe van Rebecca Elson, Donaira (2026) – Vertaling van Herland (1915) van Charlotte Perkins Gilman, in samenwerking met Irene Lema Suárez,
Kinder- en jeugdliteratuur Caer de cu polo universo (2015) Abominables adorables (2022) Canto Cosmos (2024) – Geïllustreerd door Clara Cerviño.
Spaans Papel a punto de (2011), Ana la Gaviera (2014)
Onderscheidingen en prijzen Esquío Poëzieprijs (1999), voor Pan (libro de ler e desler). Díaz Jácome-prijs voor Jonge Makers (2001), voor Os poemas da Bela Dormente. Espiral Maior Poëzieprijs (2001), voor Número e. 1e Prijs voor Artistieke Podcasts van de stad Tarragona (2006). Semana Negra de Gijón Serie B Poëzieprijs (2011). XV Afundación Poëzieprijs (2017), voor As neuronas irmás. Luísa Villalta-prijs voor Gelijkheid en Ideeën (2019), voor Curiosas na lúa. XLV Modesto R. Figueiredo-prijs (2020), voor 23 xeitos de inventar unha constelación. Alfredo Iglesias-prijs (2023), voor haar culturele en maatschappelijke bijdragen. Premios del Tren (Poëzie en Verhalen) (2024).
Externe links Selectie van gedichten in het Engels (Big Bridge Press) Literaire blog van Estíbaliz Espinosa
Categorie:Galicisch schrijver Categorie:Spaans dichter Categorie:Spaans zanger Categorie:Spaans vertaler Categorie:Wetenschapscommunicator