De Gyldendal-prijs is een Noorse literatuurprijs, die tussen 1934 en 1996 werd uitgereikt onder de naam Gyldendal beurs voor Noorse literatuur. De prijs wordt sinds 2015 iedere twee jaar door de Noorse uitgeverij Gyldendal Norsk Forlag toegekend aan een auteur met een omvangrijk en invloedrijk oeuvre, ongeacht bij welke uitgeverij de auteur is aangesloten. Het is de grootste literaire prijs die in Noorwegen wordt uitgereikt.
De Gyldendal-prijs moet niet worden verward met de Deense tegenhanger van de prijs, de Søren Gyldendal-prijs, die sinds 1958 wordt uitgereikt.
Geschiedenis De prijs is vernoemd naar Søren Gyldendal (1742-1802), oprichter van Gyldendal, de oudste en grootste zelfstandige uitgeverij van Denemarken. De prijs werd in 1934 ingesteld door de voormalige Noorse afdeling van de uitgeverij, die zich in 1925 had afgesplitst als zelfstandige uitgeverij. Olav Duun ontving deze eerste editie van de prijs, die jaarlijks werd uitgereikt op de oprichtingsdatum van Gyldendal, 2 januari. Cora Sandel was in 1937 de eerste vrouwelijke laureaat van de prijs.
Sinds de naamswijziging in 1996 wordt nog slechts één laureaat per jaar gekozen. Acht auteurs hebben zowel de Gyldendal beurs voor Noorse literatuur als de Gyldendal-prijs ontvangen. In 2021 werd de prijs voor het eerst toegekend aan een auteur die uitsluitend non-fictie schrijft: filosoof, statisticus en auteur Espen Søbye.
Prijswinnaars
thumb|Steinar Opstad, laureaat 2025 thumb|Karl Ove Knausgård, laureaat 2011 thumb|Nobelprijswinnaar Jon Fosse won de Gyldendal-prijs in 1999 thumb|Tarjei Vesaas, laureaat 1943 thumb|Olav Duun, eerste laureaat in 1934 Jaar Laureaat2025Steinar Opstad 2023 Hanne Ørstavik 2021 Espen Søbye 2019 Øyvind Berg 2017 Tone Hødnebø 2015 Liv Køltzow 2014 Rune Christiansen 2013 Øyvind Rimbereid 2012 Per Petterson 2011 Karl Ove Knausgård 2010 Vigdis Hjorth 2009 Tomas Espedal 2008 Paal-Helge Haugen 2007 Ole Robert Sunde 2006 Einar Økland 2005 Roy Jacobsen 2004 Stein Mehren 2003 Inger Elisabeth Hansen 2002 Lars Amund Vaage 2001 Cecilie Løveid 2000 Jan Erik Vold 1999 Jon Fosse 1998 Kjartan Fløgstad 1997 Bjørn Aamodt 1996 Dag Solstad
Jaar Laureaat(en) 1995 Torgrim Eggen, Terje Holtet Larsen 1994 Kjersti Scheen, Bjørn Aamodt 1993 Britt Karin Larsen, Thorvald Steen 1992 Sissel Lie, Steinar Løding en Tor Fretheim 1991 Kjartan Fløgstad en Herbjørg Wassmo 1990 Sigmund Mjelve, Atle Næss 1989 Edvard Hoem, Gunnar Staalesen 1988 Liv Køltzow, Øystein Lønn 1987 Hans Herbjørnsrud, Tor Ulven 1986 Inger Elisabeth Hansen, Erland Kiøsterud 1985 Paal-Helge Haugen, Geir Kjetsaa 1984 Mari Osmundsen, Simen Skjønsberg 1983 Karin Bang, Terje Johanssen 1982 Ola Bauer, Ketil Gjessing 1981 Gidske Anderson, Stein Mehren 1980 Marta Schumann, Tormod Haugen 1979 Cecilie Løveid, Wera Sæther 1978 Olav Nordrå, Arne Ruste 1977 Jan Jakob Tønseth 1976 Finn Carling, Sigurd Evensmo 1975 Pål Sundvor 1974 Emil Boyson, Nils Johan Rud, Gunvor Hofmo, Bergljot Hobæk Haff, Tor Åge Bringsværd 1973 Tor Edvin Dahl 1972 Jens Bjørneboe 1971 Tor Obrestad 1970 Espen Haavardsholm, Sigmund Skard, Merete Wiger 1969 Knut Faldbakken 1968 Jan Erik Vold 1967 Kåre Holt, Per Hansson 1966 Georg Johannesen, Odd Winger 1965 Marie Takvam, Gisken Wildenvey 1964 Aslaug Låstad Lygre, Odd Hølaas 1963 Åsta Holth, Arnold Eidslott, Ola Viker 1962 Bergljot Hobæk Haff 1961 Johannes Heggland, Per Bronken 1960 Finn Bjørnseth 1959 Alf Larsen, Åge Rønning 1958 Astrid Tollefsen 1957 Eivind Tverbak, Halldis Moren Vesaas 1956 Sigbjørn Hølmebakk 1955 Bjørn Rongen, Alfred Hauge 1954 Agnar Mykle, Terje Stigen 1953 Engvald Bakkan 1952 Jakob Sande, Mikkjel Fønhus 1951 Gunvor Hofmo 1950 Egil Rasmussen, Hans Henrik Holm 1949 Gunnar Larsen, Magnhild Haalke 1948 Ingeborg Møller, Aksel Sandemose 1947 Nils Johan Rud 1946 Emil Boyson, Ernst Orvil, Tore Ørjasæter 1945 Johan Borgen 1944 Inger Hagerup 1943 Tarjei Vesaas 1942 Inge Krokann 1941 Gunnar Reiss-Andersen, Kristian Elster 1940 Sigurd Christiansen, Ronald Fangen, Sigurd Hoel 1939 Johan Falkberget 1938 Arthur Omre 1937 Cora Sandel 1936 Gabriel Scott 1935 Peter Egge, Herman Wildenvey, Arnulf Øverland 1934 Olav Duun
Externe link
Officiële website
Categorie:Noorse literatuurprijs