thumb|Reliëf in de gevel (april 2026) thumb|Gevelsteen Pierrot met luit (september 2011) Rozengracht 117 te Amsterdam is een gebouw aan de Rozengracht in Amsterdam-Centrum.
Achtergrond De Rozengracht werd aangelegd tijdens het volbouwen van de Jordaan in de 17e eeuw. Dat betekende dat perceel voor perceel werd bebouwd in een tijd dat er nog geen adressen bestonden. Bijna alle gebouwen kregen daardoor een ander uiterlijk mee. Rond 1890 werd de gracht gedempt onder meer vanwege de stankoverlast van stilstaand grachtenwater. Na die demping ontwikkelde de straat Rozengracht zich tot een van de belangrijkste verkeersaders naar Amsterdam Oud-West en later Amsterdam Nieuw-West.
Gebouw Rozengracht 117 dateert duidelijk uit de gedempte grachtperiode. Het heeft geen uiterlijk dat nog aan handel aan de grachten doet denken. Het gebouw is ingericht als theaterzaal annex bioscoop en komt uit de jaren 1912/1913. Het wijkt dan ook voor wat betreft stijl duidelijk af van gebouwen uit de grachtenperiode. Aanstaande directeuren H.D. Zwaluw en zoon M. Zwaluw zagen een gat in de markt, de buurt ontbeerde een dergelijke instelling. Zij schakelden architectenduo Zeeger Gulden en Melle Geldmaker in. Het nieuws van den dag sprak van een schitterend verlicht en fraai gedecoreerd gebouw.
Na de opening vond er in 1947 een 1948 een grote verbouwing plaats onder architectuur van Dick Greiner (nieuwe filmcabine en trap).
Beschrijving Het verzoek tot bouw van het theater werd in het najaar van 1912 gedaan. De percelen 117-127 (oneven) en Rozenstraat 122-140 (even) waarop arbeiderswoningen moesten plaatsmaken voor een gebouw voor het geven van voorstellingen.Stadsarchief Amsterdam: Bouw- en omgevingsdossiers (semi-openbaar; geraadpleegd 10 mei 2026) Het gebouw is geheel onderkelderd. Vanaf de kelder is er een begane grond en een verdieping. Gulden en Geldmaker kwamen met een ingangspartij van natuursteen met daarin beeldhouwwerken. Vier dezelfde flankeren die ingang; vier verschillende afbeeldingen van Pierrot met luit zijn geplaatst boven die ingang (niet alle zijn origineel; een vermeld 2006). Vanuit die begane grond rijzen twee symmetrisch geplaatste torens van baksteen en glasstroken de lucht in met aan de basis daartussen een fries met naam en afbeelding van een roos. Boven die fries komt een cilindrisch bouwwerk van baksteen en glas dat eindigt in een natuurstenen kapiteel met versierde reliëfs. Daar waar de torens eindigen in piramide-achtige constructies is de afsluiting in het midden een bolvormige eenheid die overgaat in het dak. Het gebouw is ook bekend bij liefhebbers van glas-in-lood dat hier uitgebreid te zien is in buitengevels en binnenwerk.
Het gebouw werd op 22 april 2002 opgenomen in het monumentenregister. Dat was een gevolg van de wijziging in waardering voor de architectuur 1850-1940.Amsterdam Monumentenstad (geraadpleegd 10 mei 2026) Men refereerde daarbij aan de gevel met trekjes van architect Hendrik Petrus Berlage. Voorts zag men in het uiterlijk een gelijkenis met kerken en dommen, een zogenaamde "cultuurtempel"(cultuur in plaats van geloof. Voorts is het gebouw van historisch belang binnen de opkomende bioscoopwereld van de eerste decennia van de 20e eeuw.monumentenregister rijksmonument Rozengracht 117
Categorie:Bouwwerk in Amsterdam-Centrum Categorie:Rijksmonument in Amsterdam-Centrum