Dirk Frederik Slothouwer (Mayong, Java, 5 november 1884 – Den Haag, 3 december 1946) was een Nederlands architect en hoogleraar bouwkunde.
Jeugd en opleiding Slothouwer werd geboren in Mayong, een district van het regentschap Japara, waar zijn vader Gerardus Slothouwer werkzaam was als suikerfabrikant. Na het overlijden van zijn moeder in 1887 werd hij naar Nederland gestuurd om bij zijn grootouders van moederszijde in Amsterdam op te groeien. Daar doorliep hij na de lagere school de vijfjarige HBS. Van 1900 tot 1905 studeerde hij bouwkunde aan de Polytechnische School te Delft. Na zijn afstuderen deed hij praktijkervaring op bij achtereenvolgens de architectenbureaus van Jan Springer en van Johan Wilhelm Hanrath, en vervolgens bij Johan van der Steur, bij wie hij meewerkte aan de plannen voor het Vredespaleis in Den Haag (1907–1909).
In 1906 nam Slothouwer voor het eerst deel aan de Prix de Rome-prijsvraag, zonder succes. Drie jaar later waagde hij een tweede poging en won in 1909 de Gouden Medaille met een ontwerp voor een Academie van Beeldende Kunsten. Slothouwer, die een sterke affiniteit had met de Griekse cultuur en bouwkunst, ondernam vervolgens een studiereis van drie jaar door Duitsland, Denemarken, Frankrijk, Italië, Griekenland en Egypte.Vermoedelijk leerde hij tijdens zijn verblijf in Denemarken Mary Constance Caroline Hecksher kennen, met wie hij in 1914 in Kopenhagen trouwde De laat-middeleeuwse en vroegrenaissance-architectuur in Italië maakten een diepe indruk op hem. Hij maakte uitgebreide reisschetsen en opmetingstekeningen van kerken en kastelen in Denemarken en van Italiaanse palazzi; tijdgenoten prezen daarin zijn gevoel voor sfeer en compositie, al misten sommigen de minutieuze nauwkeurigheid die van een architect in traditionele zin verwacht wordt.Van Bergeijk, H. (2012) Zijn we niet allen verheugd als we weer een nieuwe reis kunnen beginnen? D.F. Slothouwer en zijn Prix de Rome reis, Bulletin KNOB, jrg. 111, nr. 4, pp. 211–220
Architectuurpraktijk
In 1912 vestigde Slothouwer zich als architect in Amsterdam. Tot zijn vroege werken behoort het gevelontwerp voor het gebouw van De Groote Club (1912–1914). Verder ontwierp hij kantoren, woningbouwprojecten — waaronder een complex aan de Banstraat (1923) in de stijl van de Amsterdamse School — en diverse landhuizen. Daarnaast stond hij aan het hoofd van de restauratie van de Domkerk in Utrecht (1921–1938) en was hij betrokken bij de restauratie van kasteel De Wiersse in de Achterhoek (1921–1925).
In de jaren twintig raakte hij sterk beïnvloed door de Scandinavische bouwtraditie en door het boek Der Geist der Gotik van Karl Scheffler. Zijn architectuuropvatting werd door tijdgenoten doorgaans als behoudend beschouwd, al uitte hij zelf ook wel kritiek op vakgenoten die naar zijn oordeel te nadrukkelijk bij het verleden bleven. Zijn laatste grote werk was het Nederlandse Paviljoen op de Wereldtentoonstelling te New York in 1939, een classicistisch geïnspireerd ontwerp dat uiteenlopende reacties uitlokte.
Academische loopbaan In 1924 promoveerde Slothouwer aan de Technische Hoogeschool te Delft op het proefschrift Bouwkunst der Nederlandsche Renaissance in Denemarken. Op 2 september 1926 werd hij benoemd tot hoogleraar architectuur in Delft, waar hij vormleer en architectuurgeschiedenis doceerde, met name aan de hand van voorbeelden uit de Italiaanse renaissance en de Frans-Nederlandse barok. Per 1 mei 1946 werd hem eervol ontslag verleend; een half jaar later overleed hij en werd begraven op Westerveld. Hij werd opgevolgd door Jo Berghoef.
Publicaties Na zijn promotie publiceerde Slothouwer regelmatig over monumentenzorg en Scandinavische architectuur. Zijn voornaamste werken zijn: Slothouwer, D.F. (1924) Bouwkunst der Nederlandsche Renaissance in Denemarken. Amsterdam: Van Kampen Slothouwer, D.F. (1926) Wat kunnen wij van de oude monumenten leren? Inaugurele rede TH Delft. Delft: Technische Boekhandel en Drukkerij J. Waltman Jr Slothouwer, D.F. (1928) Amsterdamsche huizen 1680-1800. Amsterdam: PN Van Kampen & Zoon. Slothouwer, D.F. (1945) De paleizen van Frederik Hendrik. Leiden: Sijthoff.
Daarnaast schreef hij bijdragen voor het Bouwkundig Weekblad en verzorgde hij inleidingen voor nummers van het tijdschrift Wendingen gewijd aan Scandinavische kunst.
Erkenning Slothouwer was onder meer commandeur in de Deense Orde van de Dannebrog en in de Tsjecho-Slowaakse Orde van de Witte Leeuw. Hij was erecorresponderend lid van het Royal Institute of British Architects.
Categorie:Nederlands architect Categorie:Nederlands hoogleraar