Progressief Nederland (PRO) is een Nederlandse linkse politieke partij, met een sociaaldemocratische en groene signatuur. De partij is op 1 juli 2026 opgericht als fusie van GroenLinks en de Partij van de Arbeid (PvdA), nadat deze hiertoe op 13 juni dat jaar besloten.
PRO heeft 108.588 leden, waarmee het de grootste ledenpartij van Nederland is. Jesse Klaver is de politiek leider. In een aantal organen is de partij nog vertegenwoordigd onder de naam GroenLinks-PvdA.
Geschiedenis
Na de Tweede Kamerverkiezingen 2017, waar de PvdA instortte en veel kiezers verloor aan GroenLinks, vatte fractievoorzitter Jesse Klaver het plan om op de PvdA "leeg te eten". De PvdA bleek echter veerkrachtiger dan gedacht door de Europese Parlementsverkiezingen 2019 te winnen. Hierna schakelde GroenLinks over op een strategie van fuseren.
Naar aanleiding van de voor links teleurstellende uitslag van de Tweede Kamerverkiezingen 2021, zochten GroenLinks en de PvdA elkaar op voor nauwe samenwerking, aangevoerd door de ledengroep RoodGroen. Dit leidde in 2023 tot een gezamenlijke fracties in de Eerste en Tweede Kamer, en gezamenlijke deelnames aan de verkiezingen voor de Tweede Kamer in 2023 en het Europees Parlement in 2024.
In een online-referendum in juni 2025 stemde bij zowel GroenLinks als de PvdA bijna 90 procent voor het voornemen om in 2026 te gaan fuseren. Op 26 maart 2026 werd de naam "Progressief Nederland" bekendgemaakt, waarbij tevens het "Progressief Pleidooi" werd gepresenteerd, waarin de uitgangspunten van de fusiepartij beschreven werden.
Bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2026 deden GroenLinks en PvdA in sommige gemeentes apart mee, waar de fracties tot maart 2030 apart blijven.
Op 13 juni 2026 vond het oprichtingscongres van Progressief Nederland plaats, in de vorm van een dubbel congres van GroenLinks en de PvdA. De leden van beide partijen stemden voor het hele pakket van het beginselprogramma, de statuten en het huishoudelijk reglement, waarna de nieuwe partij op 1 juli 2026 officieel werd opgericht.
Organisatie Op 18 september 2026 had PRO 108.588 leden. Hiermee is zij de grootste ledenpartij van Nederland. Vanaf 1 oktober 2026 is er een bestuur dat wordt voorgezeten door Kitty Jong.
De jongerenorganisatie van PRO heet PROTEST. Het wetenschappelijk bureau heet het Wetenschappelijk Instituut voor Solidariteit (WIS). De internationale stichting van de partij heet PRO International.
PRO is in veel gemeenten vertegenwoordigd, en kent daarom een groot aantal lokale afdelingen. Landelijk kent de partij verschillende netwerken, die kunnen worden opgedeeld in themanetwerken en communitynetwerken. Waar themanetwerken zich richten op een bepaald thema, zoals cultuur, duurzaamheid of onderwijs, zijn communitynetwerken algemener en gericht op leden met een gedeelde achtergrond of positie.
Standpunten PRO presenteert zich als een progressieve, sociaaldemocratische en groene partij. In het beginselprogramma stelt de partij de solidariteitsgedachte centraal. PRO richt zich op bestaanszekerheid, gelijke rechten, eerlijke verdeling van welvaart en bescherming van de natuur. Ook is de partij voor het beschermen van de democratische rechtsstaat.
Volksvertegenwoordiging
Tweede Kamer
De fracties van GroenLinks en de PvdA in de Tweede Kamer gingen samen op 27 oktober 2023. Deze fractie wijzigde haar naam naar Progressief Nederland op 10 juni 2026, drie dagen voor het oprichtingscongres. Sinds november 2025 wordt de Tweede Kamerfractie voorgezeten door Jesse Klaver.
Verkiezingsjaar Lijsttrekker Kandidatenlijst Aantal stemmen % van de stemmers Aantal behaalde zetels Opmerking 2023 Frans Timmermans Kandidatenlijst 1.643.073 15,75% 25 / 150 Als GroenLinks-PvdA 2025 Kandidatenlijst 1.352.163 12,79% 20 / 150
Eerste Kamer
De fracties van GroenLinks en de PvdA in de Eerste Kamer gingen samen op 13 juni 2023, na de verkiezingen op 30 mei dat jaar. De fractie is op 9 september 2026 hernoemd naar Progressief Nederland. De Eerste Kamerfractie van PRO wordt voorgezeten door Paul Rosenmöller.
Europees Parlement
Bij de Europese verkiezingen van 6 juni 2024 deden GroenLinks en PvdA mee met een gezamenlijke lijst. Na de verkiezingen gingen GroenLinksers naar de Groenen/EVA-fractie en de PvdA'ers naar de S&D-fractie. PRO-delegatieleider is sinds juni 2026 Mohammed Chahim. In september 2026 werd via een ledenreferendum het besluit genomen dat PRO zich aansluit bij Partij van de Europese Sociaaldemocraten (PES). De acht Europarlementariërs besloten hun lidmaastchap voor PRO op te zeggen om zodoende de subsidie voor hun oude politieke groep veilig te stellen en pas bij de verkiezingen van 2029 daadwerkelijk op te gaan in de PES.
Verkiezingsjaar Lijsttrekker Kandidatenlijst Aantal stemmen % van de stemmers Aantal behaalde zetels Opmerking 2024 Bas Eickhout Kandidatenlijst 1.314.428 21,09% 8 / 31 Als GroenLinks-PvdA
Provinciale Staten In Zeeland deden PvdA en GroenLinks bij de Provinciale Statenverkiezingen 2023 al mee met een gezamenlijke lijst. In Zuid-Holland en Flevoland zijn de afzonderlijke fracties tussentijds gefuseerd. In de overige negen provincies zijn er nog afzonderlijke PvdA- en GroenLinks-fracties.
Gemeenten In de gemeenteraden is Progressief Nederland na het CDA de grootste partij, met ruim duizend zetels. In een aantal gemeenten is PRO deel van lokale progressieve samenwerkingsverbanden, met name met D66 en lokale partijen. In een beperkt aantal gemeenten zijn er nog afzonderlijke GroenLinks- en PvdA-fracties.
Waterschappen Leden van Progressief Nederland zijn in de waterschappen verdeeld over twee partijen, afhankelijk van uit welke fusiepartij zij komen. De PvdA deed in de meeste waterschappen zelfstandig mee, terwijl GroenLinks samen met D66 en Volt de waterschapspartij Water Natuurlijk steunde. Voor deelname aan de waterschapsverkiezingen 2027 kiezen regionale afdelingen of zij gaan samenwerken met Water Natuurlijk, of zelfstandig als PRO mee gaan doen:
Waterschap Gevonden richting voor 2027 Waterschap Noorderzijlvest Zelfstandig Wetterskip Fryslân Zelfstandig Waterschap Hunze en Aa's Zelfstandig Waterschap Drents Overijsselse Delta Samen met Water Natuurlijk Waterschap Vechtstromen Samen met Water Natuurlijk Waterschap Vallei en Veluwe Samen met Water Natuurlijk Waterschap Rijn en IJssel Zelfstandig Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden Samen met Water Natuurlijk Waterschap Amstel, Gooi en Vecht Zelfstandig Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier Zelfstandig Hoogheemraadschap van Rijnland Zelfstandig Hoogheemraadschap van Delfland Zelfstandig Hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard Zelfstandig Waterschap Rivierenland Samen met Water Natuurlijk Waterschap Hollandse Delta Samen met Water Natuurlijk Waterschap Scheldestromen Samen met Water Natuurlijk Waterschap Brabantse Delta Zelfstandig Waterschap De Dommel Samen met Water Natuurlijk Waterschap Aa en Maas Zelfstandig Waterschap Limburg Samen met Water Natuurlijk Waterschap Zuiderzeeland Zelfstandig
Externe link
Referenties