thumb|Britse soldaten in Oslo, 13 mei 1945. thumb|De voorpagina van de lokale krant in Trondheim, 9 mei 1945. Bevrijdingsdag in Noorwegen wordt jaarlijks op 8 mei herdacht en markeert het einde van vijf jaar Duitse bezetting tijdens de Tweede Wereldoorlog (1940-1945). Op deze datum capituleerde nazi-Duitsland na de militaire overwinning van de geallieerden in Europa. De dag geldt in Noorwegen als een nationale herdenkings- en feestmoment en staat tevens in het teen van erkenning voor oorlogsveteranen.
Achtergrond De Tweede Wereldoorlog begon op 1 september 1939 met de Duitse inval in Polen. Noorwegen werd bij het conflict betrokken toen Duitse troepen op 9 april 1940 het land binnenvielen en bezetten. De bezetting duurde tot mei 1945 en ging gepaard met militaire overheersing, politieke collaboratie en groeiend verzet onder de bevolking. Het Noorse koningshuis en de regering weken in 1940 uit, terwijl het land werd bestuurd door een Duitse bezettingsadministratie onder leiding van rijkscommissaris Josef Terboven.
Het door Duitsland bezette Noorwegen was tegen het einde van de oorlog zwaar versterkt en herbergde meer dan 300.000 Duitse soldaten. Er bestond bij de geallieerden en het Noorse verzet aanvankelijk vrees dat Duitse eenheden de strijd in Noorwegen zouden voortzetten. Dit scenario bleef echter uit. De Duitse opperbevelhebber in Noorwegen ontving op bevel van rijks-president Karl Dönitz opdracht zich over te geven. Terboven werd op 7 mei 1945 afgezet; zijn bevoegdheden gingen over op generaal Franz Böhme, die de capitulatie een dag later uitvoerde. Daarmee kwam de oorlog in Europa formeel ten einde en hield het Derde Rijk op te bestaan.
Verschillende kopstukken van het bezettingsregime pleegden zelfmoord, waaronder Terboven. Vidkun Quisling, leider van de collaborerende partij Nasjonal Samling, meldde zich op 9 mei bij de politie en werd gearresteerd. Arrestaties van vermeende collaborateurs begonnen al op 8 mei, op basis van vooraf samengestelde lijsten. Deze vormden het begin van de naoorlogse rechtszuivering.
Na de capitulatie werd Noorwegen tijdelijk bezet door geallieerde strijdkrachten. Op 7 juni 1945 keerde Haakon VII terug naar Oslo, waarmee het constitutionele bestuur werd hersteld.
Bij koninklijk besluit van 12 oktober 1945 werd vastgesteld dat het exacte tijdstip van de bevrijding 9 mei 1945 om 00:01 uur was. Later werd 8 mei officieel vastgesteld als Bevrijdingsdag en ik in 1962 uitgeroepen tot nationale vlagdag. Sinds 2010 geldt de datum tevens als Veteranendag, ter ere van Noorse veteranen uit de Tweede Wereldoorlog en van latere internationale missies.
Categorie:Tweede Wereldoorlog in Noorwegen