Groningerstraat 149 is een woonhuis in de Drentse hoofdstad Assen. Het pand is aangewezen als gemeentelijk monument en bevindt zich aan de noordzijde van de oude binnenstad aan de oude uitvalsweg naar Groningen. Geschiedenis
Op de plek van het huidige monument stond oorspronkelijk een ander woonhuis, dat op de avond van 4 juli 1901 door een felle brand volledig werd verwoest. De brand brak rond kwart voor tien 's avonds uit in het achterhuis en werd pas ontdekt toen de vlammen al uit het met dokken gedekte dak sloegen. Op de zolder lag een voorraad van circa 1200 kachelhouten, wat de brand extra aanwakkerde.
Ondanks de aanwezigheid van honderden toeschouwers en de inzet van de reguliere en de militaire brandweer, kon het pand niet worden gered. Het bluswerk ondervond aanvankelijk vertraging omdat de nabijgelegen sloot onvoldoende water bevatte, waardoor slangen over een grote afstand naar het Noord-Willemskanaal moesten worden gelegd. Het huis, dat op dat moment werd bewoond door het gezin Teijens en de weduwe Dieters, brandde volledig uit.
Kort na de brand werd gestart met de plannen voor herbouw. De aanbesteding hiervan vond plaats op 11 augustus 1901. Het nieuwe pand werd ontworpen door de architect Jan Smallenbroek en gerealiseerd door aannemer Joh. de Vries. Voor de afwerking waren J. Jalvingh (stucwerk) en T. Lunshof (glas- en verfwerk) verantwoordelijk. In 1920 en 1926 vonden er nog kleine verbouwingen plaats. Gedurende lange tijd was het gebouw gesplitst in twee woningen (nummers 149 en 151).
Architectuur
Het woonhuis is gebouwd in een voor die periode karakteristieke overgangsstijl. Het pand bestaat uit één en twee bouwlagen onder een samengestelde kap van een plat dak en een afgeknot schilddak, gedekt met gesmoorde Friese pannen.
De asymmetrische gevels vallen op door het contrastrijke materiaalgebruik: een combinatie van schoon metselwerk en gepleisterde elementen met bloktanden. De vensters zijn van variabel formaat en bevinden zich onder segmentboogvormige ontlastingsbogen die met elkaar zijn verbonden door bakstenen banden. Voorgevel
De voorgevel aan de straatzijde wordt gedomineerd door een risalerende, hoger opgaande rechterpartij die onderdeel is van een hoekvolume onder een plat dak. Dit geveldeel wordt bekroond door een keperboogvormige attiek, versierd met een bakstenen kruis en geprofileerde lijsten. Aan de linkerzijde van de voorgevel bevindt zich een breed venster met daarnaast een smaller venster, dat waarschijnlijk een oorspronkelijke deur heeft vervangen. Bijgebouwen
Aan de achterzijde van het perceel bevindt zich een met het huis verbonden schuur onder een zadeldak. Deze schuur is voorzien van karakteristieke halfronde vensters met ijzeren ramen. Waardering
Het pand is aangemerkt als gemeentelijk monument vanwege de cultuurhistorische, architectuurhistorische en stedenbouwkundige waarden:
Sociaal-historisch: Het is een bijzondere uitdrukking van de vroeg-20e-eeuwse woningbouw voor de middenstand en de gegoede burgerij in Assen.
Architectuurhistorisch: Het ontwerp is van hoge kwaliteit en kenmerkend voor de overgangsstijl door de specifieke hoofdvorm en detaillering.
Ensemblewaarde: Het gebouw vormt een essentieel onderdeel van de historische bebouwing aan de Groningerstraat.
Gaafheid: Het exterieur van het pand is in grote mate bewaard gebleven. Zie ook
Lijst van gemeentelijke monumenten in Assen
Categorie:Geschiedenis van Assen Categorie:Gemeentelijk monument in Assen Categorie:Bouwwerk van Jan Smallenbroek