James Elkins (Ithaca, 13 oktober 1955) is een Amerikaans kunsthistoricus en kunstcriticus. Hij is E.C. Chadbourne Chair kunstgeschiedenis, theorie en kritiek aan de School of the Art Institute of Chicago, de private kunstacademie van de Art Institute of Chicago. Hij coördineert ook het Stone Summer Theory Institute, een kortlopende school voor hedendaagse kunstgeschiedenis gevestigd aan diezelfde School of the Art Institute of Chicago.
Hij was als visiting professor al te gast bij de Universiteit van Californië - Berkeley (1996), de Northwestern-universiteit (1996), de Universiteit van Chicago (1996) en Duke University (2000). Van 2003 tot 2006 had hij ook een gastaanstelling bij het University College Cork in Ierland.
Op 2 februari 2026 werd Elkins doctor honoris causa aan de KU Leuven, waarmee deze instelling zijn uitzonderlijke bijdrage aan de kunstwetenschappen en de studie van visuele cultuur erkende. Als een van de grondleggers van visual studies verbreedde Elkins het terrein van de traditionele kunstgeschiedenis. Hij analyseert beelden in uiteenlopende domeinen: van schilderkunst en fotografie tot wetenschappelijke illustraties en hedendaagse media. Elkins' onderzoek spitst zich toe op hoe beelden betekenis krijgen binnen complexe sociale, culturele en politieke contexten, en hoe ze het - ook onbewuste - denken sturen.
Opleiding BA, cum laude, 1977, Cornell University MFA en MA, 1984, University of Chicago PhD with honors, 1989, University of Chicago
Publicaties Non-fictie The Poetics of Perspective (Cornell University Press, 1994) The Object Stares Back: On the Nature of Seeing (Simon and Schuster, 1996) Our Beautiful, Dry, and Distant Texts: Art History as Writing (Penn State Press, 1997) On Pictures and the Words That Fail Them (Cambridge University Press, 1998) What Painting Is (Routledge, 1998) Why Are Our Pictures Puzzles? On the Modern Origins of Pictorial Complexity (Routledge, 1999) The Domain of Images (Cornell University Press, 1999) Chinese Landscape Painting as Western Art History (Hong Kong University Press, 2010). Oorspronkelijk gepubliceerd in het Chinees in 1999. Pictures of the Body: Pain and Metamorphosis (Stanford University Press, 1999) How to Use Your Eyes (Routledge, 2000) Pictures and Tears: A History of People Who Have Cried in Front of Paintings (Routledge, 2001) Why Art Cannot Be Taught: A Handbook for Art Students (University of Illinois Press, 2001) Stories of Art (Routledge, 2002) Visual Studies: A Skeptical Introduction (Routledge, 2003) What Happened to Art Criticism? (Prickly Paradigm Press, 2003) On the Strange Place of Religion in Contemporary Art (Routledge, 2004) Master Narratives and Their Discontents (Routledge, 2005) Six Stories from the End of Representation (Stanford University Press, 2008) Art Critiques: A Guide (New Academia, 2011; 2nd ed., 2012; 3rd ed., 2014) What Photography Is (Routledge, 2012) The End of Diversity in Art Historical Writing: North Atlantic Art History and Its Alternatives (De Gruyter, 2020)
Fictie Five Strange Languages (a project in five volumes) Book 2, A Short Introduction to Anneliese (The Unnamed Press, 2025) Book 3, Weak in Comparison to Dreams (The Unnamed Press, 2023)
Categorie:Amerikaans kunsthistoricus