Het klooster van Westrozebeke is een voormalige kloostergemeenschap in de Belgische gemeente Staden (deelgemeente Westrozebeke, West-Vlaanderen). Het is in de 19e eeuw gesticht door zusters die zich toelegden op onderwijs, bejaardenzorg en liefdadigheid. Doorheen zijn geschiedenis kende het klooster periodes van uitbreiding, tegenslag, oorlogen en veranderingen in het katholiek onderwijs.
Geschiedenis Oprichting (1838–1844) In 1838 vroeg pastoor Petrus Jacobus Lemoine aan het klooster van Moorslede om drie zusters te sturen voor de oprichting van een meisjesschool in Westrozebeke. Door een tekort aan zusters stuurden ze enkel de 26-jarige Hilaria Vandenbulcke en haar zus naar het dorp om er de kloosterorde te stichten.
In 1840 en 1841 sloten Céline Morel en Marie-Thérèse zich aan. De zus van Hilaria keerde terug naar Moorslede. In 1841 ontvingen de drie vrouwen het kloosterkleed als novice en noemden zich voortaan de Zusters van Onze-Lieve-Vrouw van Westrozebeke. In 1843 trad Coleta De Munck uit Izegem toe als vierde zuster.
De stichting vond plaats in een crisisperiode en is bekostigd door pastoor Lemoine. De zusters hielden zich bezig met onderwijs en bejaardenzorg. Het oorspronkelijke gebouw bevond zich in het dorpscentrum. Het klooster en de school zijn later door pastoor Lemoine gebouwd en bleven zijn eigendom tot aan zijn overlijden in 1852.
De exacte stichtingsdatum is onbekend. De dag waarop de eerste vier zusters hun professie aflegden is 24 juli 1844 en geldt als begindatum.
Belangrijke gebeurtenissen (1844–1914) 1 april 1874 – Overname van het Godshuis, waar de zusters zieken, wezen en armen verzorgden. 1878–1884 – Tijdens de eerste schoolstrijd zijn de zusters uit hun gebouw gezet. Een gemeentelijke meisjesschool kwam in de plaats. In deze periode verrijst een nieuw klooster met school gebouwd in de Filip van Arteveldestraat.
Eerste Wereldoorlog en heropbouw (1914–1923) In oktober 1914 bezetten Duitse troepen Westrozebeke. De gemeenschap telde toen 17 zusters onder leiding van overste zuster Félicité. Bijna alle zusters vluchtten, behalve twee die bleven om voor een zieke zuster te zorgen.
Tijdens de Eerste Wereldoorlog verstopten de zusters hun archieven en financiële bezittingen in een kistje om het te beschermen tegen de bezetter. Zij beloofden dat, indien ze het kistje na de oorlog terugvonden, ze een Heilig Hartbeeld zouden kopen om in de gevel van het klooster te plaatsen. Het kistje is teruggevonden, al is het onbekend door wie. De zusters hielden woord en plaatsten het beeld in de gevel op de bovenste verdieping achter een venstertje. Het is er nog te zien. In augustus 1919 diende een voorlopige houten barak naast de noodkerk als klooster en school. Op 1 mei 1921 legde pastoor Snauwaert de eerste steen van het klooster, naar ontwerp van Alfons Van Coillie. De zusters trokken er in op 9 oktober 1921. In 1922 is een kapel aangebouwd.
Ontwikkelingen tot begin Tweede Wereldoorlog (1923–1940) In 1931 openden de zusters een kosthuis voor bejaarden. Enkele jaren later kreeg het officieel de status van rustoord. Door de aankoop van bijkomende eigendommen beschikte het rustoord dan over veertig kamers. In 1939 volgde een uitbreiding. Het rustoord bestond toen uit vier woningen, gebouwd met verschillende soorten baksteen en voorzien van ramen van uiteenlopende afmetingen. Het complex is beschadigd door beschietingen op 27 mei 1940.
Tijdens en na de Tweede Wereldoorlog 27 mei 1944 – Beschieting van het klooster. Tijdens de oorlog bood het klooster onderdak aan onder andere twee meisjes uit Antwerpen. 1944 – Viering 100-jarig bestaan (23–26 juli). 1947 – Oprichting van een bijhuis in Hooglede door overname van het bejaardengesticht op ’t Hoge. 1948 – De eerste missiezuster, Marie-Bernard, vertrekt naar Congo. 1950–1955 – Overname van de kloosterschool op de Madonna en het rustoord van Langemark.
Verdere ontwikkelingen (1951–2001) Vanaf 1951 zijn grondige verbouwingswerken uitgevoerd naar plannen van architect Maurice Hochepied uit Brugge. Hierbij kregen de gebouwen een nieuwe gevel, zijn de gangen verbreed, stenen trappen geplaatst en vloeren vernieuwd. Uit dank voor de renovaties is in 1954 een Mariakapelletje opgericht in de tuin van het rustoord.
miniatuur|Mariakapelletje in de kloostertuin, opgericht in 1954.
Na een negatieve beoordeling inzake brandveiligheid viel in 1983 de beslissing om een nieuw rustoord te bouwen met een capaciteit van zestig bewoners. Op 29 augustus 1992 namen de eerste bejaarden er hun intrek.
Overdracht van het rusthuis (2001) In november 2001 schonk het klooster het rustoord aan de vzw Woon- en Zorgcentrum O.L.Vrouw ter Westroze, die het werk van de zusters voortzet met aandacht voor christelijke zingeving. Enkele zusters bleven actief als vrijwilliger.
Boerderij Het klooster beschikte over een boerderij, uitgebaat door enkele zusters en door mannen uit het kosthuis. Ze bewerkten de landbouwgrond en hielden koeien en varkens. In 1964 is een deel van het land langs de Filip van Arteveldestraat verkocht aan dokter Bertrand, die er zijn woning en dokterspraktijk bouwde. De opbrengst van de verkoop gebruikten ze voor de kapelverbouwing.
Architectuur Het huidige klooster van Westrozebeke is gebouwd na de Eerste Wereldoorlog, ter vervanging van het vernielde klooster in de Filip van Arteveldestraat. Het is ontworpen door architect Alfons Van Coillie uit Roeselare.
Het klooster telt drie bouwlagen. Op het gelijkvloers bevinden zich de werkkamer, waar de zusters vroeger 's avonds naaiwerk verrichtten, de refter en de bezoekkamer. De eerste verdieping bevat elf slaapkamers, een badkamer en de kapel, waar er tot recentelijk een dagelijkse mis was. Nu (2025) is er enkel mis op zondag. Op de tweede verdieping bevinden zich nog eens elf slaapkamers en een badkamer.
Huidige situatie Anno 2025 wonen er twee zusters in het klooster: zuster Marie Martine en zuster Francisca. Een derde, zuster Cécile, verblijft in het woonzorgcentrum O.L.Vrouw ter Westroze. Sinds de oprichting verbleven in 65 zusters in het klooster. miniatuur|De laatste twee zusters van het klooster van Westrozebeke.
Binnenkort zal het klooster worden overgedragen aan het Woonzorgcentrum O.L.Vrouw ter Westroze, die het gebouw zal ombouwen om extra kamers voor bejaarden te creëren. Daarmee verliest het klooster zijn oorspronkelijke functie als religieuze gemeenschap.
Galerij
Categorie:Onroerend erfgoed in Staden Westrozebeke