De Oude trambaan in het Belgische Oost-Vlaamse Herzele maakt deel uit van het tracé van een voormalige tramlijn 376 van de Nationale Maatschappij van Buurtspoorwegen (NMVB), die Merelbeke met Geraardsbergen verbond.Dossier het oorspronkelijke traject van de tramverbinding Geraardsbergen naar Herzele Climaxi.beOud Tramstation Herzele De lijn liep door verschillende deelgemeenten van Herzele en vervulde in de eerste helft van de 20e eeuw een functie in het lokale personen- en goederenvervoer.Gemeente Herzele, Oud tramtracé en buurtspoorwegen.

Geschiedenis De aanleg van de tramlijn 376: Gent – Zwijnaarde – Merelbeke – Lemberge – Moortsele – Oosterzele – Sint-Lievens-Houtem – Borsbeke – Herzele – Sint-Lievens-Esse – Steenhuize-Wijnhuize – Ophasselt – Trippen – Geraardsbergen, kaderde in de uitbreiding van het Belgische buurtspoorwegennet op het einde van de 19e en het begin van de 20e eeuw.De Lijn / NMVB-archieven, Geschiedenis van de buurtspoorwegen in België. Dit netwerk, uitgebouwd door de Nationale Maatschappij van Buurtspoorwegen, had tot doel landelijke gebieden bereikbaar te maken en de verbindingen met steden en afzetmarkten te versterken. Het traject door Herzele is geopend in 1907.Inventaris Onroerend Erfgoed, Buurtspoorwegbedding Herzele.De tram in Herzele radiostar.be In de beginperiode is de lijn uitgebaat met stoomtrams, later vervangen door motortrams, wat zorgde voor een snellere en gestroomlijnde dienstverlening. Naast reizigersvervoer speelde de lijn een rol in het goederenvervoer. Vooral landbouwproducten en lokale handelswaren werden via de buurtspoorweg vervoerd, wat bijdroeg aan de economische ontwikkeling van de regio. Waar de tram passeerde, verrezen huizen. Gronden langsheen de spoorlijn stegen in waarde, soms tot 200% en meer. De buurtspoorweg speelde een rol in de ontsluiting van de plattelandseconomie. De voornaamste goederen die de tram vervoerde, waren steenkool, bouwmaterialen en landbouwproducten zoals meel, graan, vlas, stro, vee en mest.

Na de Tweede Wereldoorlog nam het belang van de lijn geleidelijk af. De opkomst van het gemotoriseerde wegverkeer en de uitbreiding van autobusdiensten zorgden voor een daling van het gebruik. In de jaren 1950 werd de exploitatie stopgezet, waarna de sporen en infrastructuur grotendeels werden opgebroken.De Lijn, Evolutie van het openbaar vervoer in Vlaanderen.

Tracé en infrastructuur De tramlijn liep van Merelbeke naar Geraardsbergen en volgde binnen het grondgebied van Herzele een traject via de deelgemeenten:

Borsbeke Herzele (centrum) Woubrechtegem Sint-Lievens-Esse

Het tracé bestond uit een combinatie van straatspoor (waar de tram de rijweg deelde met ander verkeer) en vrije bedding (een eigen, afgescheiden spoorweglichaam). Deze afwisseling was kenmerkend voor buurtspoorwegen, die zich flexibel aanpasten aan het bestaande landschap en wegennet.

Hoewel de infrastructuur na de opbraak grotendeels verdwenen is, zijn in het landschap nog verschillende sporen herkenbaar. Het gaat onder meer om verhoogde bermen, taluds en opvallend rechte perceelsgrenzen, die het vroegere verloop van de lijn markeren.

Halten en exploitatie Langs het traject bevonden zich meerdere halten en stopplaatsen, variërend van eenvoudige halteplaatsen tot meer uitgeruste stations. Het station van Herzele fungeerde als lokaal knooppunt en beschikte over beperkte faciliteiten voor goederenbehandeling.

Huidige toestand en hergebruik Na de opbraak van de sporen kreeg een deel van het tracé een nieuwe invulling. Verschillende segmenten werden ingericht als trage wegen en worden vandaag gebruikt door wandelaars en fietsers, waardoor het historische traject deels herkenbaar blijft in het landschap. In 2017 startten gemeentelijke werken om op het oude tracé een fiets- en voetgangerspad aan te leggen tussen de Groenlaan en Solleveld. Dat gebeurde naar aanleiding van de wedstrijd die Radio 2 en Provincie Oost-Vlaanderen een jaar eerder organiseerden, waarbij gemeente Herzele een kunstwerk-huis van John Van Oers won. Het nieuwe fietspad zorgde voor een rechtstreekse verbinding tussen Herzele en de deelgemeente Sint-Lievens-Esse. In 2018 kwam het tracé in het nieuws toen fietsers en wandelaars bij het gemeentebestuur het verzoek indienden om het tracé op de oude trambaan te heropenen en op te knappen.Herzeels tramverkeer komt tot leven Nieuwsblad.be (31 juli 2018)Fietsers vragen heropening oude trambaan tussen Herzele en Geradsbergen HLN.be (24 september 2018)

In 2025 werd bekend dat de gemeente Herzele plannen had voor een brug die op de plek van de trambaan zou moeten komen.Herzele gaat plannen opstarten voor brug over spoorweg aan de oude trambedding TVOost.be (23 mei 2025)Vlaamse overheid, Trage wegen in Vlaanderen.

Erfgoedwaarde Een aantal aan de lijn verbonden gebouwen zijn opgenomen in de inventaris van bouwkundig erfgoed, waaronder het voormalige stationsgebouw aan de Groenlaan.Inventaris Onroerend Erfgoed, Stationsgebouw Herzele (Groenlaan).

Referenties

Categorie:Buurtspoorwegen in Oost-Vlaanderen