Barbara Gravendeel (1968) is een Nederlands botanicus en onderzoeker. Sinds 2025 is Gravendeel wetenschappelijk directeur van de Hortus Botanicus in Leiden en hoogleraar 'Plant en Maatschappij' aan de Universiteit Leiden. Opleiding en werk Barbara Gravendeel studeerde van 1989 tot 1995 Biologie aan Universiteit Utrecht en promoveerde in 2000 aan de Universiteit Leiden met haar dissertatie Reorganising the orchid genus Coelogyne: a phylogenetic classification based on molecules and morphology, waarin ze de evolutie van de orchideeënfamilie Coelogyne en verwanten onderzocht. Voorheen werden deze Aziatische orchideeën ingedeeld op basis van hun uiterlijk, maar nu werd ook gebruikgemaakt van DNA-onderzoek, wat leidde tot een herindeling van het genus.Reorganising the orchid genus Coelogyne: a phylogenetic classification based on molecules and morphology, Scholarly Publications Universiteit Leiden, geraadpleegd 9 augustus 2025.Chase, Gravendeel et.al.Expansion of the orchid genus Coelogyne (Arethuseae; Epidendroideae) to include Bracisepalum, Bulleyia, Chelonistele, Dendrochilum, Dickasonia, Entomophobia, Geesinkorchis, Gynoglottis, Ischnogyne, Nabaluia, Neogyna, Otochilus, Panisea and Pholidota. https://phytotaxa.mapress.com/pt/article/view/phytotaxa.510.2.1
Van 1996 tot 2009 werkte Gravendeel bij het Nationaal Herbarium Nederland en vanaf 2010 bij Naturalis Biodiversity Center.https://www.naturalis.nl/en/science/ancient-tomato-genomicshttps://www.stadsplanten.nl/author/barbara-gravendeel/. Geraadpleegd Geraadpleegd 9 augustus 2025. In 2011 werd Gravendeel aangesteld als lector Biodiversiteit aan de Hogeschool Leiden en Naturalis Biodiversity Center. Hier hielp zij het Leiden Centre for Applied Bioscience vormgeven met haar onderzoek gericht op ontwikkeling van innovatieve producten uit museumcollecties. Haar lectoraat deed onder meer onderzoek naar de ontwikkeling van tomatenrassen met behulp van analyses van genomen bewaard in historische herbaria en genenbanken.https://www.naturalis.nl/en/science/ancient-tomato-genomics. Geraadpleegd 10 februari 2026.Vos, Van Andel, Gravendeel et. al.A Tomato Genome From The Italian Renaissance Provides Insights Into Columbian and Pre-Columbian Exchange Links And Domestication, https://www.biorxiv.org/content/10.1101/2022.06.07.495125v1.abstract. Geraadpleegd 10 februari 2026.
In 2019 werd Gravendeel benoemd tot bijzonder hoogleraar Plant Evolution aan de Radboud Universiteit in Nijmegen.https://www.hsleiden.nl/nieuws/barbara-gravendeel-benoemd-tot-bijzonder-hoogleraar-plant-evolution-bij-radboud-universiteit. Geraadpleegd 9 augustus 2025. Ze sprak in 2021 haar oratie uit, getiteld 'Klimaatadaptieve stadsjungles: van dromen naar daden'.https://www.naturalis.nl/wetenschap/klimaatadaptieve-stadsjungles-oratie-barbara-gravendeel, geraadpleegd 9 augustus 2025.
Onderzoek Gravendeel onderzoekt hoe planten zich aanpassen aan een veranderende wereld. Ze gebruikt daarvoor DNA-onderzoek om lokaal aangepaste genotypen van plantensoorten mee op te sporen. Voor het herstel van natuurlijke vegetaties zijn authentieke genotypen nodig, gevormd na de laatste ijstijd in eeuwenoude cultuurlandschappen. Maar voor stadvergroening zijn recenter ontstane genotypen, aangepast aan hitte eilanden, geschikter.Barbara Gravendeel op website Naturalis, geraadpleegd 9 augustus 2025.
Directeur Hortus Botanicus In 2025 volgde Barbara Gravendeel Paul Keßler op als wetenschappelijk directeur van de Hortus Botanicus in Leiden en werd hiermee de eerste vrouwelijke directeur (prefect) van deze in 1590 opgerichte hortus, de oudste botanische tuin van Nederland.https://sleutelstad.nl/2025/05/12/nieuwe-prefect-hortus-botanicus-pleit-voor-herwaardering-van-de-heg/, geraadpleegd 9 augustus 2025.
Overig Barbara Gravendeel, afkorting Gravend in de International Plant Names Index (IPNI), is mede-auteur van tientallen nieuw beschreven plantensoorten, waaronder het zeldzame en bedreigde heidemelkviooltje.Fenotypische plasticiteit en nomenclatuur van Melkviooltje (Viola stagnina – V. persicifolia nom. ambig. propos.) / Phenotypic plasticity and nomenclature of Viola stagnina (V. persicifolia nom. ambig. propos.), Gorteria Dutch Botanical Archives , Volume 36 - Issue 3 p. 60- 84. Geraadpleegd 10 februari 2026. In 2018 werd Gravendeelia naar Barbara vernoemd door twee van haar voormalige promovendi, Diego Bogarín en Adam Karremans, orchidologen bij Lankester Botanical Garden in Costa Rica.Bogarín, Karremans, Fernández, Genus-level taxonomical changes in the Lepanthes affinity (Orchidaceae, Pleurothallidinae)2018.https://phytotaxa.mapress.com/pt/article/view/phytotaxa.340.2.2 In 2025 ging de compositie Orchidées in première. Deze muziek, geschreven voor solo-cello door de Ierse componist Nick Roth, is gebaseerd op mutaties die coderen voor de vorm van orchideeënbloemen. Deze mutaties werden ontdekt door Anita Dirks-Mulder en Dewi Pramanik tijdens hun promotieonderzoek aan Universiteit Leiden onder begeleiding van Gravendeel. Barbara Gravendeel is bestuurslid van Stichting Floristisch Nederland (FLORON), Netherlands Society for Evolutionary Biology (NLSEB), en een van de auteurs van stadsplanten.nl, een blogserie gewijd aan de urbane flora van Nederland.https://www.stadsplanten.nl/author/barbara-gravendeel/, geraadpleegd 9 augustus 2025.
- :Categorie:Nederlands botanicus - :Categorie:Taxonoom n.b .https://www.naturalis.nl/wetenschap/en/people/scientists/barbara-gravendeel/ is een dode link'''
Categorie:Nederlands botanicus Categorie:Nederlands wetenschapper