Essay over de gift (Frans: ) is een essay uit 1925 van de Franse socioloog Marcel Mauss. Het werk wordt beschouwd als een klassieker binnen de antropologie en sociologie en is van fundamenteel belang voor het begrip van reciprociteit en gifteconomie in samenlevingen zonder markteconomie. Mauss analyseert hoe het uitwisselen van geschenken functioneert als een sociaal bindmiddel, gebaseerd op drie fundamentele verplichtingen: geven, ontvangen en teruggeven. Hij introduceert het concept van het fait social total (totaal sociaal feit), waarbij uitwisseling gelijktijdig juridische, economische, religieuze en symbolische betekenissen heeft.
Geschiedenis Mauss publiceerde het essay oorspronkelijk in 1925 in het tijdschrift L’Année Sociologique.Marcel Mauss, Essai sur le don: forme et raison de l'échange dans les sociétés archaïques, in: L’Année Sociologique (n.s.), 1925. In 1950 verscheen het werk opnieuw in boekvorm in Frankrijk. De eerste Engelse vertaling verscheen in 1954,Mauss, Marcel. The Gift: Forms and Functions of Exchange in Archaic Societies. Vertaling door Ian Cunnison. London: Cohen & West, 1954. gevolgd door een heruitgave met een uitgebreide inleiding in 1990.Mauss, Marcel. The Gift: The Form and Reason for Exchange in Archaic Societies. Vertaling door W.D. Halls. London: Routledge, 1990.
Inhoud Mauss onderzoekt hoe in zogenoemde "archaïsche samenlevingen" het uitwisselen van geschenken functioneert als middel tot sociale integratie en het creëren van sociale banden. Hij stelt dat zulke uitwisselingen gebaseerd zijn op drie fundamentele verplichtingen: het geven, het ontvangen en het teruggeven.Graeber, David. Debt: The First 5,000 Years. Brooklyn: Melville House, 2011. Deze transacties zijn volgens Mauss geen louter economische ruil, maar een fait social total – een fenomeen dat gelijktijdig juridische, economische, religieuze en symbolische functies omvat.Durkheim, Émile & Mauss, Marcel. Primitive Classification. London: Cohen & West, 1903.
Totale prestaties en onvervreemdbaar bezit Een belangrijk concept in Mauss’ theorie is dat geschenken in bepaalde culturen als onvervreemdbaar worden beschouwd: ze blijven verbonden aan de gever, zelfs nadat ze zijn overgedragen. Hij introduceert de term total prestations, waarin sociale status, eer en groepsidentiteit tot uiting komen.Weiner, Annette B. Inalienable Possessions: The Paradox of Keeping-While-Giving. Berkeley: University of California Press, 1992. Antropologen zoals Annette Weiner en Maurice Godelier bouwden voort op deze inzichten.Godelier, Maurice. The Enigma of the Gift. Vertaling door Nora Scott. Chicago: University of Chicago Press, 1999.
Culturele voorbeelden Mauss bespreekt concrete voorbeelden van giftuitwisselingen, zoals de Potlatch onder de volkeren aan de noordwestkust van Noord-Amerika,Boas, Franz. The Social Organization and the Secret Societies of the Kwakiutl Indians. Washington: Government Printing Office, 1897. en het Kula ritueel op de Trobriand-eilanden in Melanesië.Malinowski, Bronisław. Argonauts of the Western Pacific. London: Routledge & Kegan Paul, 1922.
Invloed Essay over de gift heeft een grote invloed gehad op de economische antropologie, de sociologie van uitwisseling en theorieën over sociale solidariteit. Denkers als Claude Lévi-Strauss, Pierre Bourdieu en David Graeber baseerden zich op Mauss’ werk.Graeber, David. Debt: The First 5,000 Years. Brooklyn: Melville House, 2011.
Kritiek Sommige onderzoekers wijzen erop dat Mauss’ model onvoldoende rekening houdt met geschenken die zonder verwachting van terugkeer worden gegeven, zoals liefdadigheid of anonieme giften. Ook wordt opgemerkt dat machtsverhoudingen binnen koloniale contexten onderbelicht blijven.
Publicaties + Belangrijke uitgaven van Essay over de gift Jaar Uitgave Opmerkingen 1925 L’Année Sociologique Originele publicatie in tijdschrift 1950 Boekuitgave (Frans) Eerste boekvorm 1954 Engelse vertaling door Ian Cunnison Eerste Engelse vertaling 1990 Engelse vertaling door W.D. Halls Heruitgave met uitgebreide inleiding
Categorie:Essay Categorie:Antropologie Categorie:Sociologie Categorie:Boek uit 1925