Na de eerste vermelding van Valkenburg ("Falchenberch") in een schenkingsakte van keizer Hendrik III in 1041 werd het Land van Valkenburg enkele eeuwen lang bestuurd door de heren van Valkenburg, vanaf 1365 door de drossaards van Valkenburg. De eerste heren zetelden mogelijk in Genhoes in Oud Valkenburg; pas later zou de hoogteburcht Valkenburg de hoofdzetel zijn geworden.
Eerste heren van Valkenburg Over de eerste heren (en vrouwen) van Valkenburg bestaat veel onzekerheid. Onderstaande lijst moet daarom met de nodige voorzichtigheid worden benaderd. 1041: Ermgard van Verdun, of Irmgard van Suchtelen (ook: van Aspel), nicht van Hendrik III, vrouwe van Herve, Vaals, Epen en Valkenburg (onzeker) 1041?-1083/93?: Irmintrud van Zutphen, kleindochter(?) van Ermgard, vrouwe van Herve, Vaals, Epen en Valkenburg 1083/93?-1118: Guda van Valkenburg, dochter van Irmentrud van Zutphen; regeerde deels samen met: 1083/93?-1087: Siegfried II van Walbeck, 1e echtgenoot van Guda; en: 1087-1106: Thibald van Voeren, 2e echtgenoot van Guda; opgevolgd door:
Huis Valkenburg-Heinsberg 1106/18-1128: Gosewijn I, eerste heer van Valkenburg uit het geslacht Heinsberg; echtgenoot van Oda van Walbeck (?-1107/52) die een verwante en erfgename van Guda van Valkenburg was 1130-1168: Gosewijn II, zoon van Gosewijn I 1170-1188: Gosewijn III, zoon van Gosewijn II 1188-1212?: Gosewijn IV, zoon van Gosewijn III
Huis Valkenburg-Heinsberg - Kleefse zijtak 1212?-1228: Dirk I, zoon van Aleidis van Heinsberg en (achter)neef van Gosewijn IV; zijn oudste zoon Engelbert II van Valkenburg was aartsbisschop van Keulen 1228-1268: Dirk II, zoon van Dirk I; zijn dochter Beatrix van Valkenburg was gehuwd met rooms-koning Richard van Cornwall 1268-1302: Walram de Rosse, zoon van Dirk II 1302-1305: Dirk III, zoon van Walram 1305-1333: Reinoud, broer van Dirk III 1334-1346: Dirk IV, zoon van Reinoud 1346-1352: Jan van Valkenburg, zoon van Reinoud
Laatste heren van Valkenburg Dezen kwamen aan de macht door aanstelling en aankoop van Valkenburg. 1354-1356: Reinoud I van Schoonvorst 1356-1381: Willem II van Gulik, eerste graaf van Valkenburg (1357) 1381: Wenceslaus, hertog van Brabant. De hertogen van Brabant konden zich voortaan ook graven van Valkenburg noemen.
Drossaards van Valkenburg Het Land van Valkenburg werd namens de Brabantse hertogen bestuurd door drossaards (baljuws), bijgestaan door de Staten van Valkenburg (vertegenwoordigers van de ridderschap, de geestelijkheid en de hoofdbanken Meerssen, Beek, Klimmen en Heerlen). Aanvankelijk was het baljuwschap min of meer erfelijk; vanaf 1543 vond benoeming plaats door de Habsburgse vorsten (in hun rol als hertogen van Brabant), vanaf 1632 door de Staten-Generaal van de Nederlanden.Silvertant (2014), pp. 77-79., 'Valkenburgse drossaarden in de periode 1482-1672', op vestingstadvalkenburg.nl, 28 november 2008, geraadpleegd op 26 januari 2023. Gearchiveerd op 24 september 2023. 1365-ca. 1389: Reinoud (Reinard) Thoreel van Bernau, tevens Brabants hoogschout en schepen van Maastricht, 'Reinoud Thoreel van Bernau Brabants drossaard van Valkenburg in de periode 1365-1386', op vestingstadvalkenburg.nl, 10 juli 2008, geraadpleegd op 26 januari 2023. Gearchiveerd op 26 januari 2023. ca. 1389-1395: Hendrik (II?) van Gronsveld 1395-1406: Arnold van Crayenhem, heer van Grobbendonk, stichter Onze-Lieve-Vrouw Ten Troonpriorij, 'De Valkenburgse drossaarden in de periode 1386 - 1448', op vestingstadvalkenburg.nl, 7 augustus 2008, geraadpleegd op 26 januari 2023. Gearchiveerd op 26 januari 2023. 1406-1443: Johan III van Wittem, heer van Wittem 1453-1467: Frederik van Wittem, heer van Wittem 1467-1481: Dirk van Pallandt, schoonbroer van Johan III, heer van Wittem 1494-1514: Jan van Pallandt, zoon van Dirk, heer van Wittem 1515-1524: Anna van Culemborg, echtgenote van Jan van Pallandt 1515-1540: Everard van Pallandt (ook Gerard genoemd), zoon van Jan van Pallandt en Anna van Culemborg; tevens heer van Wittem 1543-1572: Johan I van Oost-Friesland, benoemd door keizer Karel V, tevens stadhouder van het hertogdom Limburg en de Landen van Overmaas 1574-1579: Arnold II Huyn van Geleen, tevens heer van Geleen, gouverneur van Maastricht en stadhouder van Limburg en de Landen van Overmaas 1580-1597: Claude van Wittem van Beersel, stadhouder van Limburg en de Landen van Overmaas 1597-1610: Gaston Spinola, stadhouder van Limburg en de Landen van Overmaas 1612-1620: Maximiliaan van Sint-Aldegonde, stadhouder van Limburg en de Landen van Overmaas 1620-1625: Karel Emanuel van Gorrevod, stadhouder van Limburg en de Landen van Overmaas 1625-1626: Herman van Bourgondië, stadhouder van Limburg en de Landen van Overmaas 1626-1632: Hugo van Noyelles, stadhouder van Limburg en de Landen van Overmaas 1632-1651: Willem van Till, eerste Staatse drossaard 1651-1667: Hans Willem van Till, Staats drossaard 1661: Partagetraktaat: het Land van Valkenburg verdeeld in een Staatse en Spaanse (vanaf 1715 Oostenrijkse) partage 1667-1672: Lucas Willem van Ysselmuiden, laatste Staatse drossaard van Valkenburg
Luitenant-drossaards van Valkenburg Na de verwoesting van het kasteel en de vesting in 1672 werd geen nieuwe drossaard aangesteld. Het hoogste ambt in het Land van Valkenburg was vanaf 1672 dat van luitenant-stadhouder of luitenant-drossaard, een ambt dat vaak gecombineerd werd met andere bestuursfuncties. Luitenant-drossaards van Staats-Valkenburg waren onder anderen mr. Hendrik Æmilius van Panhuys en mr. Adriaan Louis Pelerin (tot 1795?). Luitenant-drossaard van Oostenrijks-Valkenburg was onder andere Carel van Brienen (genoemd in 1749). In 1795 werd het Land van Valkenburg, samen met de rest van de Zuidelijke Nederlanden, geannexeerd door Frankrijk en hield daarmee op te bestaan.
Categorie:Geschiedenis van Valkenburg (Limburg) Valkenburg Heren