De Grotestraat is een straat in de wijk Benedenstad in de Nederlandse stad Nijmegen, nabij de grens met de Bovenstad.

Traject De Grotestraat begint op het kruispunt van de Grote Markt met de Burchtstraat en in zuidelijke richting de Broerstraat. Van daaruit loopt de straat in noordelijke richting tot aan de Veerpoorttrappen bij de Waalkade. De Grotestraat kruist onder meer de Platenmakersstraat, Muchterstraat, Vleeshouwerstraat en Steenstraat.

Geschiedenis De straat wordt al vanaf de dertiende eeuw vermeld; de oudste vermelding, als platea maior, dateert uit 1278. De straat wordt daarnaast vermeld als Grote straet, Groote Straet en Groitstraet. De naam werd nog tot 1947 geschreven als Grootestraat (eerder Groote Straat). Het was in de middeleeuwen een van de belangrijkste straten van Nijmegen. De loop was toen al ongeveer hetzelfde als tegenwoordig.Stratenlijst gemeente Nijmegen, G

Markante panden Vanaf de veertiende eeuw was onderaan de straat het St. Nicolaasgasthuis gevestigd, op de hoek met wat nu de Vosstraat is. Vanaf 1670 werd deze gebruikt als lutherse kerk.

Het pand aan Grotestraat 33 werd Het Swarte Schild genoemd, of – in het Nijmeegs dialect – 't Swerte Schild. Hier woonde in de zeventiende eeuw burgemeester Pontiaen Singendonck.De Nijmeegse Stadskrant. Gearchiveerd op 28 juli 2023. Tevens heeft Henriëtte Presburg, de moeder van Karl Marx, hier een deel van haar jeugd doorgebracht. Zij was samen met de rest van het gezin Presburg in 1808 vanuit de Nonnenstraat naar dit pand verhuisd. Ze woonde daar vervolgens tot aan haar huwelijk, zes jaar later. Ter herinnering aan Henriëtte Presburg is er in 1984 een plaquette met gedenktekst aangebracht op de plek waar tot 1968 een huis had gestaan waarvan werd gedacht dat het dat van de familie Presburg was geweest. Vijf jaar later bleek uit onderzoek van Hans Giesbertz echter dat de plaquette op de verkeerde plek hing; het echte huis van de Presburgs had enkele adressen verderop gestaan en was in 1965 al afgebroken.

Op de hoek van de Grotestraat 16 en de Platenmakersstraat stond een markante woning uit de 14e eeuw, bijgenaamd "de Ster" vanwege de vijfpuntige ster aan de ingang. Dit was een van de bekendste oude huizen in heel Nijmegen. Nog een ander opmerkelijk huis was de "Rode Leeuw" aan Grotestraat 34.Grote straat34, noviomagus.nl

WOII en wederopbouw Tijdens de Tweede Wereldoorlog ontsnapte de Grotestraat net op het nippertje aan het bombardement dat 16 bommenwerpers van de United States Army Air Forces op 22 februari 1944 uitvoerden; de kop van de straat lag precies aan de rand van de getroffen zone. Tijdens de Slag om Nijmegen in september van dat jaar werd het stadscentrum door de Duitsers in brand gestoken. Er kon ternauwernood worden voorkomen dat het vuur oversloeg naar de Grotestraat en het nog intacte deel van de Grote Markt.

Tijdens de wederopbouw is alle oude bebouwing aan de Grotestraat alsnog gesloopt. Dat dit een van de weinige straten in het Nijmeegse centrum was die geen enorme oorlogschade hadden geleden, terwijl ook sommige panden hier nog niet heel lang daarvoor waren gerestaureerd, maakte voor deze beslissing geen verschil. Het vroegere St. Nicolaasgasthuis ging in 1954 tegen de vlakte. In 1958 is ook "De Ster" gesloopt, waarbij de gevelsteen met ster wel is behouden. In 1982 was de Grotestraat uiteindelijk volledig herbouwd, met behoud van de rooilijnen.STADSCENTRUM, noviomagus.nl

Monumenten Een aantal van de huidige huizen aan de Grotestraat zijn gemeentelijke monumenten.

Varia De Britse ontdekkingsreiziger Thomas Coryatt (1577-1617) beschreef in zijn reisverslagen de Grotestraat als volgt: "De straten van deze stad zijn heel mooi, bovenal die ene, die van de poort van de rivier de Waal, vanaf de ingang van de stad naar de Markt leidt. Zij ligt niet vlak, maar stijgt langzaamaan tot men de Markt bereikt aan beide zijden prijkende met een schone rij van sierlijke gebouwen, alle opgetrokken uit baksteen, met kantelen overeenkomstig de Duitse bouwstijl." De Grotestraat was van 2002 tot 2017 de locatie van het Roze Meifeest.

Externe links Straat: Grotestraat, KadastraleKaart.com

Categorie:Straat in Nijmeegse Benedenstad Categorie:Geschiedenis van Nijmegen in de middeleeuwen Categorie:Tweede Wereldoorlog in Nijmegen