Sarah Smolders (1988) is een Belgische beeldende kunstenaar die in Brussel woont en werkt. Smolders is ook docent aan de kunstacademie Sint Lucas Antwerpen.

Sarah Smolders behandelt de omstandigheden waarin ruimte ontstaat, bekeken en beleefd wordt. Voor de kunstenaar zijn deze omstandigheden zowel materieel, politiek als affectief, verbonden met de blikken en de lichamen die zich door die ruimte bewegen.

Plaatsgebonden gebaren en schilderkundige handelingen nodigen uit om anders te kijken en te bewegen. Ze zijn ook de bouwstenen voor een ruimtelijk vocabularium dat Smolders steeds herneemt en vertaalt om nieuwe plekken te lezen en aan te raken. Op die manier ontvouwt zich een artistieke praktijk waarin ‘werk’ zich als arbeid en als vorm toont.

Vanuit de schilderkunst zoekt Sarah Smolders het gezelschap op van materiaal, architectuur en taal, om ruimtes als tijd, beweging en herinnering te kunnen begrijpen. Opleiding Sarah Smolders studeerde van 2006 tot 2010 aan de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten (KASK) van Gent en behaalde in 2010 de graad van master in de schone kunsten. In 2017 werd Smolders geselecteerd voor de postacademische opleiding aan het Hoger Instituut voor Schone Kunsten van Gent (HISK) en rondde deze in 2018 als laureaat af.

Sarah Smolders had kunstenaarsresidenties in in het Frans Masereel Centrum (2009, 2020, 2021), in CAB Fondation Brussel (2019), in Gastatelier Leo XIII in Tilburg (2011) en een tweejarige residentie van 2021 tot 2023 in de ateliers KULT XL in Elsene.

Tijdens de masteropleiding beoefende Sarah Smolders de schilderkunst met canvas en lijst, weliswaar reeds met ruimtelijke verwijzingen. In 2011 gebruikte Smolders tijdens een kunstenaarsresidentie in Gastatelier Leo XIII (Tilburg) de lichtinval en de vloer van het atelier als uitgangspunt voor een reeks nieuwe werken. Dit luidt de overgang in naar meer uitgesproken site-specifiek werk. In de periode 2022-2023 volgde Sarah Smolders een intensieve opleiding decoratieschilderen aan het Instituut Van Der Kelen - Logelain in Brussel om technieken voor het schilderen van hout- en marmerimitatie en trompe-l’oeils te vervolmaken.

Oeuvre

Concepten Sarah Smolders' praktijk vertrekt steeds vanuit een grondige, vaak langdurige observatie van een plek of ruimte, met bijzondere aandacht voor aspecten of kwaliteiten die vaak onzichtbaar blijven of niet als dusdanig erkend worden. Tijd is daarbij een belangrijk aandachtspunt: zowel in wat tijd met ruimte doet als de tijd die nodig is om een ruimte echt te kunnen zien of begrijpen. Zorgvuldige schilderkunstige ingrepen en elementen zorgen voor subtiele ruimtelijke verschuivingen die uitnodigen om de ruimte anders te bekijken en te ervaren. De kunstwerken van Sarah Smolders vallen hierdoor vaak samen met de ruimte waarin deze opgesteld staan en fungeren daardoor ook als een uitnodiging om verder te kijken dan louter naar het kunstwerk zelf.

Smolders benadrukt de verbondenheid tussen de ruimte en tijd en maakt de "herinneringen" van een ruimte of een plek zichtbaar door gebruikssporen en imperfecties op een plek onder de aandacht te brengen of vergane elementen weer zichtbaar te maken, als een levende huid. Daarmee nodigt de kunstenaar ook uit om na te denken over wat we waarderen en wat we als juist of fout beschouwen. De meeste ingrepen lijken discreet en nauwelijks merkbaar, andere zijn iets meer opvallend zoals geschilderde ornamenten, zuilen, behangpapier, spanbanden of schoren. Dit kunnen ook verwijzingen zijn naar andere ruimtes en materialen in de bredere omgeving van het werk, waar kijkers eerst achteloos gepasseerd zijn of die inmiddels verdwenen zijn.

Smolders' kunstwerken omarmen hun eigen onzichtbaarheid om de kijker enigszins te dwingen te vertragen en bewuster te kijken. Dit staat meestal in schril contrast met de schaal en arbeidsintensieve productie van deze werken waarvoor de kunstenaar vaak weken en zelfs maandenlang aan de slag gaat, vaak op site. Voor Concrete, Concrete (2018) goot en beschilderde Sarah Smolders gedurende tien maanden ongeveer 10.000 vloerstenen met de hand. De stenen werden vervolgens tijdens haar solotentoonstelling in Netwerk Aalst op de vloer gelegd die als uitgangspunt voor het werk had gediend, waardoor deze quasi onzichtbaar werden. In de artistieke praktijk van Smolders verwijst "werk" dus zowel naar het kunstwerk als naar de arbeid die erin besloten ligt.

Sarah Smolders beschikt over een diepgaande materiaalkennis, met een voorkeur voor verf in al zijn facetten, zoals acryl, olieverf, spuitbusverf en chemische mengprocedures, die de kunstenaar op verschillende dragers en ondergronden gebruikt, met specifieke, soms zelf gemaakte tools. De kunstenaar werkt ook met materialen zoals brons, aluminium, textiel en gips voor sculpturen en conceptuele gestes die noties van tijd, herinnering, arbeid en taal in een ruimte of een plek binnenbrengen.

De kunstenaar beschouwt deze artistieke ingrepen ook als "talig": als een ruimtelijk "vocabularium" dat de ruimte een eigen stem geeft. Door (verwijzingen naar) leestekens, interpunctie en zinsconstructies ruimtelijk, schilderkunstig en/of sculpturaal te verschalen doet de kunstenaar dit ook letterlijk. De kunstenaar spreekt geregeld over (combinaties van) kunstwerken als "zinnen".

In de praktijk van Sarah Smolders is de kijker of toeschouwer geen passieve ontvanger maar een actieve aanwezigheid. De kunstenaar denkt bewust na over de beweging van de kijker doorheen de ruimte en langs de kunstwerken, met aandacht voor diverse lichamen en verschillende manieren van bewegen en ervaren. Op die manier draagt Smolders ook bij aan een bredere reflectie over de relatie tussen architectuur, lichamen, gender en diversiteit. Residubeelden Na het beëindigen van elk werk worden alle ingrepen systematisch gedocumenteerd, waardoor deze hernomen kunnen worden. De kunstenaar noemt dit "residus" en gebruikt deze om steeds nieuwe ruimtes te lezen en aan te raken.

Een voorbeeld hiervan is de doorlopende reeks Studio Floors (2011-) die bestaan uit een jaarlijkse kopie op ware grootte van de vloer van het (toenmalig) atelier van de kunstenaar als een vorm van "archeologisch" onderzoek naar de sporen van haar activiteit in haar atelier. Concrete Concrete (2018) werd in 2024 opnieuw opgesteld in Museum M in Leuven als een middel om de schuine wand van de tentoonstellingszaal te ontmaskeren. Withdrawals (2022) is een heropstelling en herschaling van een grootschalige ruimtelijke ingreep in Lovenjoel in 2021.

Tentoonstellingen

Solotentoonstellingen

2024 A Space Begins, With Speaking. Museum M, Leuven 2022 Withdrawals, LLS Paleis, Antwerpen 2022 Un Signe, Société, Brussel 2022 Time, set in stone, Oostende 2021 Doppelgänger, the project space, Lovenjoel, Leuven 2021 kunstINgang #17, CC Merksem 2019 Notes of a housepainter, Marion de Cannière , Antwerpen 2018 concrete/concrete, Netwerk, Aalst 2014 Nature Morte, CIAP, Hasselt 2013 Flowers and pigments, Salon 2060, Antwerpen 2011 Framing the light, 2, Leo XIII, Tilburg

Groepstentoonstellingen Sinds 2008 wordt het werk van Sarah Smolders regelmatig opgenomen in groepstentoonstellingen zoals in Extra City, Antwerpen (2018), Vittorio Veneto (2019), Drj projects, Berlijn (2021) en Société, Brussel (2022), MHKA, Antwerpen (2019), de gouverneurswoning in Gent ((2017), The Boadicea, Londen (2010) en Croxhapox, Gent (2009).

In 2025 maakte ze nieuw werk als een van de 70 hedendaagse kunstenaars in de tentoonstelling "Painting after painting" in het S.M.A.K. in Gent over de recente evoluties en tendensen in de hedendaagse schilderkunst.

In 2026 maakt ze een nieuw permanent site-specifiek schilderij op 20.000m2 stalen structuren van het nieuwe museum Kanal - Centre Pompidou in Brussel.

Musea en collecties Museum M Leuven Middelheimmuseum Antwerpen

Referenties

Categorie:Belgisch kunstenaar